HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KHOA NÔNG HỌC -------- KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TÊN ĐỀ TÀI: “NGHIÊN CỨU Ả NH HƯỞ NG CỦ A MẬT ĐỘ ĐẾN MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦ A RUỒI ĐỤC QUẢ PHƯƠNG ĐÔNG BACTROCERA DORSALIS (HENDEL) TẠI GIA LÂM, HÀ NỘI NĂM 2021” Người thực hiện : TRẦN DANH LINH Mã SV : 620028 Lớp : K62-BVTVA Người hướng dẫn : ThS. THÂN THẾ ANH Bộ môn : CÔN TRÙNG HÀ NỘI – 2021
LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố. Các thông tin trích dẫn trong luận văn này được ghi rõ nguồn gốc rõ ràng. Tất cả mọi sự giúp đỡ trong quá trình thực hiện nghiên cứu này đã được cảm ơn. Hà Nội, ngày……tháng…..năm 2021 Sinh viên thực hiện TRẦN DANH LINH i
LỜI CẢ M ƠN Để hoàn thành được bài khóa luận này, ngoài sự phấn đấu nỗ lực của bản thân, tôi còn nhận được sự quan tâm giúp đỡ tận tình của nhiều tập thể và cá nhân. Trước hết tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến các thầy cô trong khoa Nông học – Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu. Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới ThS. Thân Thế Anh, Bộ môn Côn trùng, Khoa Nông học đã tận tình giúp đỡ tôi trong thời gian nghiên cứu và viết khóa luận để tôi hoàn thành. Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè đã giúp đỡ, động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài khóa luận. Khóa luận này khó tránh khỏi những thiếu sót, khiếm khuyết tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của thầy cô và bạn đọc. Tôi xin trân trọng cảm ơn. Hà Nội, ngày….tháng…..năm 2021 Sinh viên thực hiện TRẦN DANH LINH ii
MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.............................................................................................................i LỜI CẢM ƠN..................................................................................................................ii MỤC LỤC..................................................................................................................... iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.......................................................................................v DANH MỤC BẢNG......................................................................................................vi DANH MỤC HÌNH ......................................................................................................vii TÓM TẮT.................................................................................................................... viii PHẦN 1. MỞ ĐẦU ........................................................................................................1 1.1. Đặt vấn đề.................................................................................................................1 1.2. Mục đích, yêu cầu.....................................................................................................2 1.2.1. Mục đích................................................................................................................2 1.2.2. Yêu cầu..................................................................................................................2 PHẦN 2. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU..............................................3 2.1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước.............................................................................3 2.1.1. Nghiên cứu đặc điểm và tình hình gây hại của ruồi đục quả Bactrocera dorsalis (Hendel) (Diptera: Tephritidae) ....................................................................3 2.1.2. Một số nghiên cứu về đặc điểm sinh học, sinh thái của ruồi đục quả Phương Đông............................................................................................................................8 2.1.3 Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ đến ruồi đục quả Phương Đông. ..................12 2.1.4 Các biện pháp phòng trừ ruồi đục quả Phương Đông..........................................14 2.2. Tình hình nghiên cứu trong nước...........................................................................15 2.2.1. Nghiên cứu đặc điểm và tình hình gây hại của ruồi đục quả Phương Đông.......15 2.2.2. Một số nghiên cứu về đặc điểm sinh học, sinh thái của ruồi đục quả Phương Đông..........................................................................................................................18 2.2.3. Nghiên cứu về diễn biến mật độ ruồi đục quả Phương Đông. ............................22 2.2.4. Biện pháp phòng chống ruồi đục quả..................................................................23 PHẦN 3: NỘİ DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHİÊN CỨU .................................25 3.1. Địa điểm nghiên cứu...............................................................................................25 iii
3.2. Thời gian nghiên cứu..............................................................................................25 3.3. Đối tượng, vật liệu và dụng cụ nghiên cứu ............................................................25 3.3.1. Đối tượng nghiên cứu..........................................................................................25 3.3.2. Vật liệu nghiên cứu..............................................................................................25 3.3.3. Dụng cụ nghiên cứu.............................................................................................25 3.4. Nội dung nghiên cứu ..............................................................................................25 3.5. Phương pháp nghiên cứu........................................................................................26 3.5.1. Phương pháp thu bắt và nhân nuôi nguồn ruồi đục quả Phương Đông...............26 3.5.2. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ nuôi ruồi đục quả Phương Đông..........................................................................................................................26 3.6. Phương pháp xử lý số liệu......................................................................................30 PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.........................................................................31 4.1. Đặc điểm hình thái của ruồi đục quả Phương Đông ..............................................31 4.2. Đặc điêm sinh vật học, sinh thái học của ruồi đục quả Phương Đông...................32 4.2.1 Ảnh hưởng của mật độ đến thời gian phát dục của ruồi đục quả Phương Đông..........................................................................................................................32 4.2.2. Ảnh hưởng của mật độ đến kích thước và khối lượng các pha phát dục của ruồi đục quả Phương Đông. ......................................................................................35 4.2.3. Ảnh hưởng của mật độ đến tỷ lệ sống và tỷ lệ đực/cái các pha trước trưởng thành của ruồi đục quả Phương Đông.......................................................................42 4.2.4. Ảnh hưởng của mật độ đến sức sinh sản của ruồi đục quả Phương Đông..........44 4.3. Ảnh hưởng của mật độ đến sự lựa chọn đẻ trứng của ruồi đục quả Phương Đông..........................................................................................................................46 PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ....................................................................53 5.1. Kết luận...................................................................................................................53 5.2. Kiến nghị ................................................................................................................54 TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................................................55 PHỤ LỤC......................................................................................................................64 iv
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BVTV : Bảo vệ thực vật CT : Công thức B.dorsalis : Bactrocera dorsalis TP.HCM : Thành phố Hồ Chí Minh v
DANH MỤC BẢ NG Bảng 3.1: Thành phần và tỷ lệ các chất ở các công thức thức ăn..................................26 Bảng 4.1: Thời gian phát dục của ruồi đục quả Phương Đông trên 4 công thức mật độ..................................................................................................................33 Bảng 4.2: Kích thước các pha trước trưởng thành của ruồi đục quả Phương Đông ở 4 mật độ........................................................................................................38 Bảng 4.3: Khối lượng các pha trước trưởng thành của ruồi đục quả Phương Đông ở 4 mật độ.....................................................................................................40 Bảng 4.4: Tỷ lệ sống các pha trước trưởng thành của ruồi đục quả Phương Đông trên 4 mật độ ................................................................................................42 Bảng 4.5: Tỷ lệ đực/cái của ruồi đục quả Phương Đông trên 4 mật độ........................43 Bảng 4.6: Sức sinh sản của ruồi đục quả Phương Đông trên 4 mật độ.........................44 Bảng 4.7: Sự lựa chọn đẻ trứng của ruồi đục quả Phương Đông với 3 loại nước ép trái cây..........................................................................................................46 Bảng 4.8: Sự lựa chọn đẻ trứng của ruồi đục quả Phương Đông với 3 loại nước ép trái cây..........................................................................................................48 Bảng 4. 9: Sự lựa chọn đẻ trứng của ruồi đục quả Phương Đông với 3 loại nước ép trái cây..........................................................................................................50 Bảng 4.10: Sự lựa chọn đẻ trứng của ruồi đục quả Phương Đông với 3 loại nước ép trái cây.....................................................................................................51 vi
DANH MỤC HÌNH Hình 3.1: Các công thức mật độ....................................................................................27 Hình 3.2: Các loại nước ép tự nhiên dùng trong thí nghiệm lựa chọn đẻ trứng............29 Hình 4.1: Các pha trước trưởng thành...........................................................................31 Hình 4.2: Trưởng thành ruồi đục quả Phương Đông.....................................................32 Hình 4.3: Nhịp điệu đẻ trứng của ruồi đục quả B.dorsalis............................................46 vii
TÓM TẮT Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ đến một số đặc điểm sinh học của ruồi đục quả Phương Đông Bactrocera dorsalis được tiến hành ở phòng thí nghiệm Bộ môn Côn trùng, khoa Nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Chúng tôi đã tiến hành đánh giá đặc điểm sinh vật học ruồi đục quả Phương Đông ở 4 công thức mật độ 100 trứng (CT1), 200 trứng (CT2), 300 trứng (CT3), 400 trứng (CT4) trên 25ml thức ăn ở điều kiện nhiệt độ 25℃ và ẩm độ dao động từ 60- 70%. Mật độ sâu non không có ảnh hưởng đến thời gian phát dục của ruồi đục quả Phương Đông, vòng đời ruồi được nuôi ở các công thức dao động từ 38-46 ngày. Mật độ có ảnh hưởng đến kích thước của pha nhộng và trưởng thành, nhộng và trưởng thành ở CT1 là lớn hơn so với các công thức còn lại. Khối lượng sâu non và nhộng khi được nuôi ở CT1 và CT2 cũng lớn hơn so với CT3 và CT4. Tỷ lệ sống của ruồi đến pha trưởng thành ở CT3 là thấp hơn đáng kể so với 3 công thức còn lại, không có sự khác biệt về thời gian sống của trưởng thành khi so sánh giữa các công thức. Tỷ lệ đực/cái thấp nhất là ở CT1 (1/1,5) và cao nhất là ở CT4 (1/1,14). Sức đẻ trứng của ruồi đục quả/con cái trong 15 ngày dao động từ 91-102 quả. Với thí nghiệm lựa chọn đẻ trứng của ruồi (ở cả thí nghiệm có sự lựa chọn và không có sự lựa chọn) trên ba loại nước ép hoa quả là ổi, cam và xoài, thì ruồi đục quả Phương Đông ưa thích và đẻ nhiều trứng trên nước ép xoài hơn so với 2 loại nước ép còn lại. viii
PHẦN 1. MỞ ĐẦU 1.1. Đặt vấn đề Hiện nay, việc phát triển sản xuất cây ăn quả đang được chú trọng và mở rộng sản xuất trên nhiều vùng, địa phương trong cả nước, và là nhóm cây đang trở thành thế mạnh của nền kinh tế Việt Nam. Sản phẩm cây ăn quả ngoài cung cấp cho thị trường trong nước nó còn đáp ứng cho việc xuất khẩu sang các nước khu vực cũng như một số thị trường lớn trên thế giới như Úc, Nhật Bản và một số nước Châu Âu. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp trong đó có cây ăn quả gặp không ít trở ngại do các loài sâu, bệnh hại gây ra. Trong các loài sâu hại trên cây ăn quả thì ruồi đục quả Phương Đông là loài gây hại nghiêm trọng, làm giảm sản lượng cũng như phẩm chất của cây dẫn đến việc gây ra thiệt hại kinh tế to lớn, đây là loài dịch hại mang tính toàn cầu, chúng có mặt ở hầu hết vùng sản xuất nông nghiệp và được xem như là đối tượng gây hại nguy hiểm nhất cho sản xuất rau – quả các nước từ vùng Đông Nam Á đến vùng Thái Bình Dương. Ruồi đục quả Phương Đông Bactrocera dorsalis (Hendel) là loài gây hại nghiêm trọng trên nhiều loài cây ăn quả như ổi, táo, xoài, thanh long và cây có múi. Ruồi đục quả Phương Đông gây thiệt hại lớn cho nông dân do chúng ảnh hưởng đến chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm và là rào cản cho việc xuất khẩu các loại hoa quả sang các nước. . Hiện nay, việc kiểm soát ruồi đục quả, trong đó có ruồi đục quả Phương Đông B. dorsalis là vấn đề cấp thiết ở nước ta. Đã có nhiều biện pháp được sử dụng trong sản xuất như sử dụng bẫy pheromon, bẫy bả protein, bọc quả bằng túi giấy hoặc sử dụng thuốc hóa học, tuy nhiên các biện pháp trên vẫn còn những điểm yếu như khó áp dụng rộng rãi vì lý do ví dụ như tốn nhiều công lao động cho biện pháp bọc quả hoặc các bẫy pheromon và bẫy bả vẫn chưa thật sự làm giảm số lượng ruồi nếu không được áp dụng đồng bộ. Một biện pháp đã được một số nước như Úc áp dụng có hiệu quả trong kiểm soát ruồi đục quả đó là phương pháp khử đực ruồi SIT và thả ruồi đã được khử đực ở khu vực sản 1
xuất để cạnh tranh giao phối làm giảm số lượng quần thể. Tuy nhiên, phương pháp này ở Việt Nam vẫn chưa được áp dụng rộng rãi do một số rào cản gặp phải trong kỹ thuật khử đực và việc nhân nuôi ruồi còn gặp khó khăn. Một trong những yếu tố quan trọng trong nhân nuôi ruồi đục quả là mật độ nhân nuôi và cần được nghiên cứu để tìm ra mật độ tối ưu cho sự phát triển quần thể ruồi. Vì vậy, chúng tôi tiến hành nghiên cứu “Ảnh hưởng của mật độ đến một số đặc điểm sinh học của ruồi đục quả Phương Đông Bactrocera dorsalis (Hendel) tại Gia Lâm, Hà Nội năm 2021”. 1.2. Mục đích, yêu cầu 1.2.1. Mục đích Xác định ảnh hưởng của mật độ đến một số đặc điểm sinh học và sự lựa chọn đẻ trứng của ruồi đục quả Phương Đông trong phòng thí nghiệm làm cơ sở đề xuất mật độ nhân nuôi tối ưu quần thể ruồi đục quả. 1.2.2. Yêu cầu Xác định ảnh hưởng của mật độ sâu non đến đặc điểm sinh học của ruồi đục quả Phương Đông. Xác định ảnh hưởng của mật độ đến sự lựa chọn đẻ trứng của ruồi đục quả Phương Đông. 2
最初の11ページを表示しています。全文を見るには資料をダウンロードしてください。
まだコメントはありません。最初のコメントを書きましょう！
コメント (0)
まだコメントはありません。最初のコメントを書きましょう！