Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1 Chƣơng 1 THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NHTM - NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN 1.1. Sự cần thiết thẩm định tài chính dự án trong hoạt động cho vay của NHTM 1.1.1. Hoạt động cho vay của NHTM 1.1.1.1. Hoạt động cơ bản của NHTM trong nền kinh tế NHTM là một doanh nghiệp đặc biệt, hoạt động và kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ và tín dụng, không trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất nhƣ các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực sản xuất - kinh doanh nhƣng tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình sản xuất, lƣu thông và phân phối sản phẩm xã hội bằng cách cung ứng vốn tín dụng, vốn đầu tƣ cho các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế mở rộng kinh doanh, góp phần tăng nhanh tốc độ phát triển kinh tế. Theo định nghĩa ở Việt Nam, pháp lệnh Ngân hàng, HTX tín dụng và công ty tài chính ngày 24/05/1990 (Điều I, Khoản 1): "Ngân hàng thương mại là một tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi của khách dưới những hình thức khác nhau với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, để chiết khấu và để làm phương tiện thanh toán". Nhƣ vậy, NHTM sẽ tiến hành hoạt động huy động những nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi của các tổ chức cá nhân chuyển đến những ngƣời có nhu cầu về vốn cho đầu tƣ sản xuất. Hay Ngân hàng là một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cho công chúng và doanh nghiệp. Thành công của Ngân hàng phụ thuộc vào năng lực xác định các dịch vụ tài chính mà xã hội có nhu cầu, thực hiện các dịch vụ đó một cách có hiệu quả. Các NHTM ngày nay cung cấp rất nhiều các loại hình dịch vụ tài chính khác nhau, bao gồm các hoạt động cung cấp dịch vụ mang tính chất truyền thống (dịch vụ trao đổi tiền tệ, cung cấp các dịch vụ uỷ thác,…), và các dịch vụ mới (cho vay tiêu dùng, Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2 tƣ vấn tài chính, quản lý tiền mặt,…). Có thể xem xét sơ qua về một số hoạt động cơ bản của một NHTM nhƣ sau.  Hoạt động huy động vốn Huy động vốn là hoạt động tạo vốn cho Ngân hàng thƣơng mại, nó đóng vai trò quan trọng, ảnh hƣởng tới chất lƣợng hoạt động của ngân hàng. Hoạt động huy động vốn của một Ngân hàng thƣơng mại bao gồm: Nhận tiền gửi, phát hành các giấy tờ có giá ra công chúng, vay từ các tổ chức khác, tự tài trợ bằng vốn chủ sở hữu của ngân hàng. Tuy nhiên, dƣới bất kỳ hình thức huy động nào thì Ngân hàng thƣơng mại đều phải trả một chí phí nhất định, đó là chí phí huy động vốn hay còn gọi là chi phí đầu vào của ngân hàng. Các chi phí này đƣợc bù đắp thông qua việc cho vay và đầu tƣ của ngân hàng.  Hoạt động cho vay và đầu tƣ Hoạt động cho vay và đầu tƣ là hoạt động mang lại thu nhập chủ yếu cho Ngân hàng. Thông qua hoạt động này Ngân hàng có thể bù đắp đƣợc các chi phí cho việc huy động vốn. Trong đó, hoạt động cho vay chiếm vị trí quan trọng hơn cả, Ngân hàng có khả năng đối diện với rủi ro mất khả năng thanh toán là rất lớn, quyết định sự tồn tại của mọi ngân hàng. Có nhiều hình thức phân loại một khoản vay của Ngân hàng thƣơng mại: theo giá trị thời gian có vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn; theo đối tƣợng khách hàng có doanh nghiệp, cá nhân, chính phủ,…  Hoạt động trung gian Cũng nhƣ đã nói ở trên, nếu một tổ chức nào đó chỉ thực hiện 2 nghiệp vụ huy động vốn và sử dung vốn thì không thể coi là một ngân hàng đƣợc. Vì vậy các Ngân hàng thƣơng mại muốn đƣợc hiểu theo đúng nghĩa của nó thì còn thực hiện cả nghiệp vụ trung gian thanh toán theo yêu cầu của khách Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 3 hàng nhƣ chuyển tiền, thanh toán không dùng tiền mặt, cung cấp dịch vụ… Nghiệp vụ này không những mang lại thu nhập cho Ngân hàng (Ngân hàng thực hiện theo sự uỷ nhiệm của khách hàng đƣợc hƣởng tiền hoa hồng) mà còn góp phần thúc đẩy hỗ trợ các nghiệp vụ nói trên Ngân hàng cần phải hội đủ cả ba hoạt động trên. Nếu thiếu 1 thì không thể coi là ngân hàng đƣợc. Vì vậy, ba hoạt động này là một thể thống nhất có quan hệ mật thiết với nhau, coi nhẹ h