PHẦN I. MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn chuyên đề Trong chương trình sinh học cấp trung học phổ thông, phần kiến thức về sinh thái quần xã là một nội dung khá quan trọng, được đưa nhiều vào đề thi chọn học sinh giỏi quốc gia, quốc tế. Nhiều giáo viên và học sinh còn lúng túng với phần thi thực hành sinh thái thích nghi trong khi ôn luyện đội tuyển HSGQG. Với mong muốn giúp học sinh có tài liệu ôn tập trong các kì thi trung học phổ thông, học sinh giỏi các cấp, vận dụng làm tốt bài thi về kiến thức sinh thái học trong kì thi chọn học sinh giỏi quốc gia, quốc tế, chúng tôi đã tiến hành xây dựng chuyên đề: “Sinh thái học quần xã”. 2. Mục tiêu của chuyên đề Hệ thống hóa một số kiến thức về vấn đề sinh thái học quần xã. Giới thiệu một số câu hỏi, bài tập vận dụng phần thực hành sinh thái học quần xã. 3.Đối tượng áp dụng Học sinh lớp 12 ôn thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Các đội tuyển ôn thi học sinh giỏi môn sinh học các cấp. Các giáo viên sinh học. Trang 1 PHẦN II. NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ: SINH THÁI HỌC QUẦN XÃ A. LÝ THUYẾT I. Khái niệm quần xã: Quần xã sinh vật là một tập hợp các quần thể sinh vật khác loài, cùng sống trong một không gian xác định (sinh cảnh), ở đó, chúng có mối quan hệ chặt chẽ, gắn bó với nhau và với môi trường để tồn tại phát triển theo thời gian, nên quần xã có cấu trúc tương đối ổn định. Như vậy, quần xã không phải là một sự kết hợp máy móc, một số cộng đơn thuần của các quần thể lại với nhau, mà được liên hệ bởi những quan hệ sinh thái chủ yếu là về thức ăn và nơi ở, thể hiện bằng những quan hệ tương trợ hay đối địch. Các loài có mối quan hệ với nhau, do tính chung nhất về các đặc tính sinh thái đã tạo nên đặc tính của quần xã chúng cùng chịu ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái của môi trường, đồng thời cũng chịu ảnh hưởng về những biến đổi của môi trường do chính chúng gây ra. Nó cũng biểu hiện các đặc tính thích nghi của sinh vật với ngoại cảnh. Mỗi quần xã sinh vật đều có một vài quần thể ưu thế, như cá, tôm, sinh vật nổi là những quần thể ư