1 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN BÁI TRƯỜNG THPT NGUYỄN LƯƠNG BẰNG BÁO CÁO SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ ( Lĩnh vực:Vật lý) TÊN SÁNG KIẾN: Phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn cho học sinh THPT thông qua dạy học chủ đề “Cân bằng của vật rắn”- Vật lý 10 theo định hướng giáo dục STEM. Tác giả:Nhâm Thị Thanh Hương Trình độ chuyên môn: Đại học Chức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: Trường THPT Nguyễn Lương Bằng Yên Bái, ngày 06 tháng 02 năm 2022 2 I. THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN 1. Tên sáng kiến: Phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn cho học sinh THPT thông qua dạy học chủ đề “Cân bằng của vật rắn”- Vật lý 10 theo định hướng giáo dục STEM 2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Vật lý. 3. Phạm vi áp dụng sáng kiến: Học sinh học chương trình phổ thông trường THPT Nguyễn Lương Bằng,huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái. 4. Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ năm học 2020 – 2021 đến tháng 02 năm 2022 5. Tác giả: Họ và tên: Nhâm Thị Thanh Hương Năm sinh: 22/12/1979 Trình độ chuyên môn: Cử nhân Chức vụ công tác: Giáo viên Nơi làm việc: Trường THPT Nguyễn Lương Bằng - Văn Yên - Yên Bái. Địa chỉ liên hệ: Trường THPT Nguyễn Lương Bằng - Văn Yên - Yên Bái. Điện thoại: 0356739748 II. MÔ TẢ SÁNG KIẾN. 1. Tình trạng các giải pháp đã biết Qua khảo sát thực trạng về năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn của học sinh, tôi nhận thấy hầu hết các em còn mang nặng lý thuyết hàn huyên và kĩ năng để vận dụng các kiến thức vào trong cuốc sống còn đang gặp nhiều khó khăn, lúng túng chưa xử lý được. Mặt khác trong quá trình dạy học nhìn chung các giáo viên cũng có lồng ghép các câu hỏi vận dụng cho các em nhưng cũng trên lý thuyết. Thực tế đơn vị tôi công tác và qua khảo sát 2 trường THPT trên địa bàn huyện Văn Yên với 10 giáo viên, số lượng giáo viên Vật lý áp dụng dạy học theo định hướng STEM chỉ có 2 giáo viên, chiếm 20%. Việc tạo ra các sản phẩm có giá trị theo phương pháp giáo dục STEM để phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn cho học sinh còn rất ít, thậm chí còn chưa có. Chính điều đó đã thôi thúc tôi trong quá trình dạy học cần tạo ra sự chuyển biến mới tích cực cho học sinh, tạo điều kiện để các em trải nghiệm đưa các kiến thức đã học vào giải quyết các vấn đề thực tiễn xung quanh các em, tạo cho các em sự hứng thú và yêu thích môn Vật lý hơn. Trong một năm học nhờ tiếp cận và vận dung phương pháp dạy học STEM tôi đã hướng dẫn cho học sinh tạo ra được nhiều sản phẩm như “chế tạo đồ chơi: con lật đật; chuyển động bằng phản lực;chú hề cân bằng,đòn gánh cân bằng,chuồn chuồn cân bằng ….”. 2. Nội dung (các) giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến: 2.1 Mục đích của (các) giải pháp: 3 - Nâng cao hứng thú học tập các môn học STEM. - Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn. - Kết nối trường học và cộng đồng. - Định hướng hành động, trải nghiệm trong học tập. - Hình thành và phát triển năng lực và phẩm chất người học. - Đề tài không chỉ áp dụng được ở môn Vật lý mà có thể áp dụng ở các môn học khác trong chương trình phổ thông như môn Sinh học,môn công nghệ,môn Hóa học.... 2.2 Nội dung (các) giải pháp - Tên sáng kiến kinh nghiệm: Phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn cho học sinh THPT thông qua dạy học chủ đề “Cân bằng của vật rắn”- Vật lý 10 theo định hướng giáo dục STEM 2.2.1. Cơ sở lý luận 2.2.1.1. Năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn: Giải quyết vấn đề hiểu theo nghĩa thông thường là tìm kiếm giải pháp thích ứng để giải quyết những khó khăn, trở ngại. Một vấn đề có thể sẽ có một số giải pháp giải quyết, trong đó sẽ có giải pháp tối ưu. Theo Phan Khắc Nghệ (2016), “Năng lực giải quyết vấn đề là khả năng cá nhân vận dụng những hiểu biết và xúc cảm để phát hiện vấn đề và tìm ra giải pháp, tiến hành giải quyết vấn đề một cách hiệu quả, tự đánh giá và điều chỉnh quá trình giải quyết vấn đề”. Đỗ Hương Trà định nghĩa NL giải quyết vấn đề là “sự huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng, thái độ, xúc cảm, động cơ của HS đó để giải quyết các tình huống thực tiễn trong bối cảnh cụ thể mà các giải pháp không có sẵn trong thực tế.” Huỳnh Văn Sơn