SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN BÁI TRƯỜNG THPT CẢM NHÂN BÁO CÁO SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ Lĩnh vực: Chuyên môn Tin học TÊN SÁNG KIẾN “Giải pháp rèn luyện kĩ năng sử dụng cấu trúc lặp trong lập trình Pascal cho đội tuyển học sinh giỏi môn tin học lớp 11” Tác giả: Nguyễn Mạnh Linh Trình độ chuyên môn: Đại Học Chức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: Trường THPT Cảm Nhân Cảm nhân, ngày 05 tháng 02 năm 2022 2 I. THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN: 1. Tên sáng kiến: “Giải pháp rèn luyện kĩ năng sử dụng cấu trúc lặp trong lập trình Pascal cho đội tuyển học sinh giỏi môn tin học lớp 11”. 2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Chuyên môn Tin học. 3. Phạm vi áp dụng sáng kiến: Bài 10 Cấu trúc lặp chương trình Tin học lớp 11 khối Trung học phổ thông ban cơ bản. 4. Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ tháng 09 năm 2021 đến tháng 2 năm 2022. 5. Tác giả: Họ và tên: Nguyễn Mạnh Linh. Năm sinh: Ngày 20 tháng 03 năm 1984. Trình độ chuyên môn: ĐHSP Tin học. Chức vụ công tác: Giáo viên. Nơi làm việc: Trường THPT Cảm Nhân – Yên Bình – Yên Bái. Địa chỉ liên hệ: Nguyễn Mạnh Linh - Giáo viên trường THPT Cảm Nhân - Yên Bình - Yên Bái. Điện thoại: 0919723809. II. MÔ TẢ SÁNG KIẾN: 1. Tình trạng các giải pháp đã biết: Thực trạng bộ môn Tin học ở trường THPT Cảm Nhân thường ít được học sinh quan tâm và yêu thích. Nhất là chương trình tin học lớp 11 vì đây là một nội dung kiến thức đòi hỏi sự tư duy sâu và khả năng sáng tạo. Khác hẳn với chương trình tin học 10, 12 là các chương trình ứng dụng, dễ hiểu, dễ vận dụng, dễ hình dung. Do vậy mà đại đa số các em khi học về nội dung này đều cảm thấy khó tiếp cận và vẫn gặp phải một số khó khăn trong lập trình, chưa biết cách tối ưu hóa thuật toán, thậm chí còn mắc sai lầm khi lập trình giải các bài toán có sử dụng đến cấu trúc lặp. Mặt khác. Một trong những yếu tố quan trọng và không thể thiếu của một chương trình là “việc điều khiển”, cụ thể là các cấu trúc điều khiển, cũng là thành tố kết hợp đồng thời giữa dữ liệu và tác vụ. Cấu trúc điều khiển là một trong các đặc trưng cơ bản của phương pháp lập trình cấu trúc. Trong đó người ta sử dụng ba cấu trúc điều khiển để tạo nên logic của chương trình. Mọi vấn đề về logic đều được giải quyết bằng cách sử dụng linh hoạt ba cấu trúc điều khiển đó là: * Cấu trúc tuần tự; Cấu trúc rẽ nhánh; Cấu trúc lặp. Điều này dẫn đến ý thức tự học và rèn luyện của học sinh chưa cao, đặc biệt là các em học để thi học sinh giỏi môn Tin lại càng khó. Trên cơ sở thực tế đó tôi đã viết ra Sáng kiến: “Giải pháp kĩ năng sử dụng cấu trúc lặp trong lập 3 trình pascal cho đội tuyển học sinh giỏi lớp 11” nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức khái quát hơn về cấu trúc lặp và rèn luyện kỹ năng lập trình cho đội tuyển học sinh giỏi nhà trường thông qua một số bài toán cụ thể và đã áp dụng trong năm học trước và học kì 1 năm học này tại trường THPT Cảm Nhân. 2. Nội dung các giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến: 2.1. Mục đích của Sáng kiến: Góp phần đổi mới phương pháp dạy học sinh giỏi môn Tin học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh giúp học sinh tiếp thu tri thức một cách có hiệu quả. Góp phần gây hứng thú học tập môn Tin học cho học sinh tham gia thi chọn học sinh giỏi, tránh việc học thụ động, học vẹt. Giúp học sinh lĩnh hội tri thức một cách khoa học, củng cố và khắc sâu kiến thức. Qua đề tài này tôi mong muốn cung cấp cho học sinh một những vấn đề mà các em đang gặp phải về kĩ năng sử dụng cấu trúc lặp trong khi lập trình giúp các em chủ động hơn trong học tập, tích luỹ kiến thức, kỹ năng lập trình. 2.2. Nội dung của Sáng kiến: Tất cả các nội dung, các ví dụ, bài tập trong đề tài này được xây dựng trên ngôn ngữ lập trình Pascal. 2.3 Tìm hiểu về Lặp Đưa ra 2 bài toán đơn giản: Bài toán 1: Tính và đưa kết quả ra màn hình tổng S = 1+2+3+…+100 Bài toán 2: Tính và đưa kết quả ra màn hình tổng S = 1+2+3+..+n+… cho đến khi S > 105 Với cả 2 bài toán trên, dễ thấy cách để tính tổng S có nhiều điểm tương tự: • Xuất phát, S được gán giá trị 0; • Tiếp theo công vào tổng S một giá trị i với i = 1,2,