Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1 CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA VỚI THU HÚT ĐẦU TƯ TƯ NHÂN NHẰM PHÁT TRIỂN AN SINH XÃ HỘI Ở VIỆT NAM TS. Đoàn Phương Thảo Đại học Kinh tế Quốc dân Tóm tắt Chính sách tài khóa là bộ phận cấu thành của chính sách tài chính quốc gia, tác động đến nhịp độ tăng trưởng của nền kinh theo các mục tiêu đã định. Ở các nước phát triển trên thế giới, một trong những công cụ quan trọng của chính sách tài khóa với đầu tư tư nhân là chính sách “đầu tư thu hút” (Crowding – In) và đầu tư chèn lấn (Crowding – Out). Nhằm phát triển an sinh xã hội, chính sách tài khóa được vận hành sao cho đầu tư của Chính phủ sẽ thu hút đầu tư tư nhân một cách có hiệu quả nhất. Ở Việt Nam kể từ khi thực hiện Đổi mới, bên cạnh những thành công, việc vận hành chính sách tài khóa còn hạn chế và hiệu quả hút đầu tư tư nhân cho phát triển an sinh xã hội chưa cao. Do đó, bài viết đề xuất một số giải pháp vận hành chính sách tài khóa nhằm tăng cường tối đa nguồn lực tài chính tư nhân để phát triển an sinh xã hội đảm bảo mục tiêu kinh tế tăng trưởng bền vững ở Việt Nam. Từ khóa: Chính sách tài khóa, an sinh xã hội, ngân sách Nhà nước Fiscal policy in attracting private investments for development of social security in Viet Nam Fiscal policiy is a component of national financial policiesthatinfluence the economy’s growth rate according to the defined objectives. In the developed countries, one of the important tools of fiscal policy investments of the private sector is the policy of "attracting investments" (crowding - In) and crowding out investments (crowding - Out). In order to develop social security, fiscal policy will be operated so that the Government's investments will attract private investments in the most effective way. In Vietnam, since the Implementation of Innovation, beside a number of achievements, the operation of fiscal policies is limited and private investments for the development of social security could not reach a high efficiency. Therefore, the essayproposes solutions to operate the fiscal policies in order to maximize financial resources from the private sector that permits develop social security guaranteeing economic objectives for sustainable growth in Vietnam. Tags:Fiscal policy, social security, State budget, policy of attracting investments Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2 1. Giới thiệu Chính sách tài khóa (CSTK) vận hành thông qua sự điều chỉnh thu nhập và chi tiêu của Chính phủ để tác động đến thu nhập, chi tiêu của các cá nhân và doanh nghiệp, qua đó điều chỉnh nhịp độ tăng trưởng của nền kinh tế. Ở Việt Nam, từ khi cải cách hệ thống tài chính và thực hiện chuyển đổi nền kinh tế theo định hướng thị trường, CSTK đã được xây dựng và vận hành như một công cụ vĩ mô, góp phần mang lại những thành tựu về sự ổn định và tăng trưởng của nền kinh tế. Tuy nhiên, nếu xét đến khả năng huy động các nguồn lực tài chính tư nhân vào sự phát triển của nền kinh tế và cải thiện an sinh xã hội (ASXH) thì CSTK chưa phát huy hiệu quả. Có thể nói rằng, cùng với những giai đoạn ổn định và tăng trưởng kinh tế từ khi thực hiện chuyển đổi, của cải dự trữ của công chúng Việt Nam ngày càng gia tăng, song đầu tư của tư nhân hiện nay chưa tương xứng với tiềm năng đặc biệt là đầu tư nhằm cải thiện phúc lợi công cộng và ASXH trong khi nguồn đầu tư của ngân sách Nhà nước (NSNN) ngày càng hạn hẹp khó đảm bảo nhu cầu phát triển ASXH (đầu tư cho giáo dục giảm tỷ trọng từ 5% năm 2010 ở mức 4,6% năm 2013, y tế từ 3% năm 2010 ở mức 2,8% năm 2013). Vì vậy, bài viết trước hết phân tích sự cần thiết thu hút đầu tư đối với phát triển ASXH ở Việt Nam, qua đó đưa ra các giải pháp vận hành CSTK theo hướng để tăng cường thu hút đầu tư tư nhân đáp ứng sự phát triển ASXH ở Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng. 2. Cơ sở lý thuyết Chính sách tài khoá gắn liền với quan điểm của Keynes (1994), là một trong hai bộ phận cấu thành của chính sách tài chín