KỸ THUẬT ĐIỆN CHƯƠNG IV MẠCH ĐIỆN BA PHA CHƯƠNG IV : MẠCH ĐIỆN BA PHA I. Khái niệm chung Điện năng sử dụng trong công nghiệp dưới dạng dòng điện sin ba pha vì những lý do sau: Động cơ điện ba pha có cấu tạo đơn giản và đặc tính tốt hơn động cơ một pha Truyền tải điện năng bằng mạch điện ba pha tiết kiệm được dây dẫn hơn việc truyền tải điện năng bằng dòng điện một pha. Mạch điện ba pha bao gồm nguồn điện ba pha, đường dây truyền tải và các phụ tải ba pha. CHƯƠNG IV : MẠCH ĐIỆN BA PHA Nguồn điện ba pha Để tạo ra nguồn điện ba pha, ta dùng máy phát điện đồng bộ ba pha có cấu tạo gồm: Phần tĩnh (Stato) gồm có lõi thép xẻ rãnh, trong các rãnh đặt ba dây quấn AX, BY, CZ có cùng số vòng dây và lệch nhau một góc 120o trong không gian. Mỗi dây quấn được gọi là một pha. Dây quấn AX gọi là pha A, dây quấn BY gọi là pha B, dây quấn CZ gọi là pha C. Phần quay (Rôto) là nam châm điện N-S CHƯƠNG IV : MẠCH ĐIỆN BA PHA Nguyên lý làm việc: Khi quay rôto, từ trường sẽ lần lượt quét các dây cuốn stato, và cảm ứng vào trong dây cuốn stato các sức điện động sin cùng biên độ, tần số và lệch nhau một góc 120o Nếu chọn pha đầu của sức điện động eA của dây quấn AX bằng không, thì biểu thức tức thời sức điện động ba pha: eA  2E sin t eB  2E sin(t  120 o ) eC  2E sin(t  240 o )  2E sin(t  120 o ) CHƯƠNG IV : MẠCH ĐIỆN BA PHA Dưới dạng phức  E A  E.e j0  E B  E.e j120  E C  E.e j120 Nguồn điện gồm ba sức điện động sin cùng biên độ, cùng tần số, lệch nhau về pha 120o gọi là nguồn ba pha đối xứng e A  e B  eC  0    E A  E B  EC  0 CHƯƠNG IV : MẠCH ĐIỆN BA PHA Nếu các dây quấn AX, BY, CZ của nguồn điện nối riêng rẽ với các tải có tổng trở ZA, ZB, ZC ta có mạch ba pha gồm ba mạch một pha không liên hệ. Mỗi mạch điện gọi là một pha của mạch điện ba pha Sức điện động, điện áp, dòng điện mỗi pha của nguồn (tải) gọi là sức điện động pha Ep; điện áp pha Up; dòng điện pha Ip Ký hiệu đầu pha là A, B, C cuối pha là X, Y, Z Các pha tải có tổng trở phức ZA= ZB