Trang 1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN THỊ HỒNG LINH PH¸P LUËT VIÖT NAM VÒ T£N MIÒN LI£N QUAN §ÕN NH·N HIÖU LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI - 2014
Document content
Trang 2
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN THỊ HỒNG LINH PH¸P LUËT VIÖT NAM VÒ T£N MIÒN LI£N QUAN §ÕN NH·N HIÖU Chuyên ngành: Luật Dân sự Mã số: 60 38 30 LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ QUẾ ANH HÀ NỘI - 2014
Trang 3
LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực. Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi có thể bảo vệ Luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn! NGƯỜI CAM ĐOAN Nguyễn Thị Hồng Linh
Trang 4
MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các chữ viết tắt Danh mục biểu đồ, sơ đồ LỜI NÓI ĐẦU...............................................................................................1 Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÊN MIỀN VÀ TÊN MIỀN LIÊN QUAN ĐẾN NHÃN HIỆU..........................8 1.1. Những vấn đề lý luận về tên miền....................................................8 1.1.1. Khái quát chung về tên miền...............................................................8 1.1.2. Nguyên tắc, thủ tục đăng ký tên miền ...............................................19 1.1.3. Các dạng tranh chấp tên miền và giải quyết tranh chấp tên miền..........23 1.2. Khái quát về nhãn hiệu và mối liên hệ giữa tên miền với nhãn hiệu.........................................................................................32 1.2.1. Khái quát chung về nhãn hiệu...........................................................32 1.2.2. Mối liên hệ giữa tên miền và nhãn hiệu ............................................38 1.3. Kinh nghiệm bảo hộ tên miền tại một số nước trên thế giới ........41 Chương 2: PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ TÊN MIỀN LIÊN QUAN 46ĐẾN NHÃN HIỆU......................................................................46 2.1. Thực trạng pháp luật Việt Nam về tên miền liên quan đến nhãn hiệu.........................................................................................46 2.1.1. Quy định pháp luật về việc đăng ký tên miền liên quan đến nhãn hiệu.........47 2.1.2. Quy định pháp luật về nội dung quyền đối với tên miền liên quan đến nhãn hiệu....................................................................................52
Trang 5
2.1.3. Quy định pháp luật về giải quyết tranh chấp tên miền liên quan đến nhãn hiệu....................................................................................58 2.2. Một số hạn chế, bất cập của pháp luật Việt Nam về tên miền liên quan đến nhãn hiệu .................................................................74 2.2.1. Tên miền nói chung và tên miền liên quan đến nhãn hiệu không thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật Sở hữu trí tuệ...........................74 2.2.2. Pháp luật Việt Nam chưa quy định các tiêu chí cụ thể khi xác định tranh chấp tên miền liên quan đến nhãn hiệu.............................78 2.2.3. Các quy định pháp luật về tên miền liên quan đến nhãn hiệu còn chưa thống nhất với nhau..................................................................80 Chương 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ TÊN MIỀN LIÊN QUAN ĐẾN NHÃN HIỆU................. 82 3.1. Thực tiễn áp dụng các quy định pháp luật Việt Nam về tên miền liên quan đến nhãn hiệu ........................................................82 3.1.1. Thực tiễn đăng ký tên miền liên quan đến nhãn hiệu ........................82 3.1.2. Thực tiễn sử dụng, định đoạt tên miền liên quan đến nhãn hiệu .............84 3.1.3. Thực tiễn giải quyết tranh chấp tên miền liên quan đến nhãn hiệu ...........87 3.2. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện các quy định pháp luật Việt Nam về tên miền liên quan đến nhãn hiệu.............................90 3.2.1. Yêu cầu chung với các kiến nghị ......................................................91 3.2.2. Các kiến nghị cụ thể .........................................................................94 KẾT LUẬN................................................................................................105 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO..................................................106
Trang 6
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Địa chỉ IP Địa chỉ Internet (Internet Protocol address) GQTC Giải quyết tranh chấp HĐHC Hội đồng Hành chính Tổ chức cấp phát số hiệu Internet (Internet IANA Assigned Numbers Authority). Tổ chức quản lý tên miền và địa chỉ ICANN Internet quốc tế (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers). NOIP Cục Sở hữu trí tuệ TCGQTC Tổ chức giải quyết tranh chấp Chính sách thống nhất giải quyết tranh UDRP chấp tên miền (Uniform Domain-Name Dispute-Resolution Policy) VNNIC Trung tâm Internet Việt Nam WIPO Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới
Trang 7
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Số hiệu Tên biểu đồ, sơ đồ Trang biểu đồ, sơ đồ Biểu đồ 1.1: Số lượng tên miền đăng ký từ năm 2009 đến năm 2013 17 Sơ đồ 1.1: Quy trình đăng ký tên miền quốc gia tại Việt Nam 22 Sơ đồ 2.1: Sơ đồ quy trình giải quyết tranh chấp thông qua việc khởi kiện tại Tòa án 69
Trang 8
LỜI NÓI ĐẦU 1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài Trong xu hướng toàn cầu hóa, các công cụ Internet, trong đó đặc biệt là tên miền và trang web ngày càng đóng vai trò quan trong đối với sự phát triển của doanh nghiệp. Không chỉ là một địa chỉ định danh trên Internet, tên miền đã trở thành một công cụ quảng bá cho hoạt động kinh doanh và là một tài sản giá trị của doanh nghiệp. Trong môi trường số hóa như hiện nay, một tên miền độc đáo, dễ nhớ sẽ giúp cho người tiêu dùng tìm đến doanh nghiệp một cách dễ dàng hơn. Xuất phát từ tính năng vượt trội của tên miền là công cụ để quảng bá trên internet về các hình ảnh và các sản phẩm, dịch vụ, các doanh nghiệp sẽ gặp nhiều nguy cơ phát sinh tranh chấp tên miền với các chủ thể khác. Với các doanh nghiệp ở những quốc gia đang phát triển như Việt Nam, nơi mà các quy định pháp luật về tên miền còn chưa hoàn thiện, việc tiệm cận giữa yêu cầu thực tế với các quy định pháp luật giải quyết tranh chấp tên miền luôn là một thách thức lớn. Tên miền hiện nay chưa phải là đối tượng bảo hộ của Luật Sở hữu trí tuệ mà chỉ được coi là các địa chỉ được định danh trên mạng Internet. Tuy nhiên, nó có mối quan hệ mật thiết với đối tượng bảo vệ của Luật Sở hữu trí tuệ mà cụ thể là nhãn hiệu. Pháp luật Việt Nam đã có nhiều văn bản quy định về tên miền và biện pháp giải quyết tranh chấp tên miền, trong đó có thể kể đến Luật Sở hữu trí tuệ 2005; Luật công nghệ thông tin 2007; Thông tư 10/2008/TT-BTTTT ngày 24/12/2008 của Bộ thông tin và truyền thông quy định về giải quyết tranh chấp tên miền quốc gia “.vn”; Nghị định 72/2013/NĐ-CP ngày 15/07/2013 quy định về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng, Thông tư 19/2014/TT-BTTTT về quản lý tài nguyên trên internet chuẩn bị có hiệu lực vào ngày 20/01/2015… 1
Trang 9
Tuy nhiên, dường như những quy định pháp luật này chỉ đáp ứng được về mặt hình thức mà chưa giải quyết được các vấn đề phát sinh trong thực tiễn xã hội. Hiện nay, vấn đề tên miền liên quan đến nhãn hiệu đang bị quy định rải rác trong các văn bản khác nhau, chưa nhận được sự đồng thuận và thống nhất của các bộ, ngành gây khó khăn cho các cơ quan chức năng trong quá trình giải quyết. Khi Internet ngày càng phát triển, tình trạng “chiếm dụng, đầu cơ” tên miền càng trở nên phổ biến và khó kiểm soát. Lợi dụng chính sách đăng ký tên miền dễ dàng và nguyên tắc đăng ký tên miền là “duy nhất”, “đăng ký trước, sử dụng trước”, nhiều chủ thể đã đăng ký tên miền trùng hoặc tương tự với các chỉ dẫn thương mại của chủ thể khác, đặc biệt là những nhãn hiệu nổi tiếng, để sau đó bán lại với giá cao. Tình trạng này không chỉ xâm phạm nghiêm trọng tới quyền sở hữu trí tuệ mà còn cản trở sự phát triển của thương mại thế giới nói chung và sự phát triển của hoạt động thương mại trên Internet nói riêng. Có thể kể tới một số vụ việc tranh chấp tên miền xảy ra trong thời gian vừa qua như ebay.com.vn, anz.com.vn,… và gần đây là mhb.vn, nxbgd.com.vn, samsungmobile.vn, samsungmobile.com.vn... Cùng với sự gia tăng về số lượng tên miền được đăng ký mới và cấp phát theo nguyên tắc “đăng ký trước, xét cấp trước” như hiện nay, các vụ việc tranh chấp về tên miền do có sự trùng hợp với các đối tượng được bảo hộ sở hữu trí tuệ sẽ ngày càng xảy ra nhiều hơn và là xu thế tất yếu trong quá trình phát triển. Nhìn vào con số doanh nghiệp tại Việt Nam đang hoạt động với số lượng tên miền đã được các doanh nghiệp đăng ký thì chúng ta có thể thấy rõ nguy cơ tranh chấp về tên miền là rất cao và đồng thời cũng thấy được nhận thức chung của doanh nghiệp trong việc bảo hộ nhãn hiệu của mình trên 2
Trang 10
Internet với tên miền vẫn còn hạn chế. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên trong đó có nguyên nhân chính từ việc các quy phạm pháp luật về tên miền có liên quan đến nhãn hiệu chưa thực sự đầy đủ và hiệu quả. Xu hướng gia tăng các tranh chấp tên miền trong thời gian vừa qua đã chứng minh tính hạn chế, thiếu hiệu quả của các quy phạm pháp luật này. Muốn giải quyết triệt để các vấn đề tranh chấp tên miền liên quan đến nhãn hiệu, chúng ta phải giải quyết được vấn đề cốt lõi đó là đổi mới các cơ sở pháp lý quy định về tên miền liên quan đến nhãn hiệu. Xuất phát từ thực tế nói trên, việc nghiên cứu, phân tích các quy định pháp luật Việt Nam về tên miền liên quan đến nhãn hiệu từ đó khắc phục những hạn chế, bất cập của pháp luật điều chỉnh lĩnh vực này là cần thiết, góp phần ngăn chặn tình trạng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ đang gia tăng. Với những lý do đó, tác giả đã lựa chọn đề tài “Pháp luật Việt Nam về tên miền liên quan đến nhãn hiệu”. 2. Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của việc nghiên cứu 2.1. Ý nghĩa lý luận của đề tài Đề tài nghiên cứu nhằm sáng tỏ các những các quy định pháp luật Việt Nam có về tên miền cụ thể là các quy định pháp luật về xác lập, sử dụng, định đoạt và giải quyết tranh chấp tên miền liên quan đến nhãn hiệu; thực tiễn áp dụng pháp luật về tên miền liên quan đến nhãn hiệu. Đồng thời, đề tài cũng chỉ ra những vấn đề còn bất cập của pháp luật Việt Nam về tên miền liên quan đến nhãn hiệu, những nguyên nhân của các bất cập này và đề xuất các kiến nghị nhằm hoàn thiện quy định pháp luật có liên quan. 2.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài Qua việc phân tích các quy định pháp luật Việc Nam về tên miền có liên quan đến nhãn hiệu, đề tài đưa ra các giải pháp nhằm giải quyết các vấn đề còn tồn tại. Các giải pháp này được xây dựng dựa trên việc nghiên 3
Trang 11
cứu các vấn đề phát sinh trong quá trình áp dụng pháp luật nên sẽ góp phần vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về tên miền có liên quan đến nhãn hiệu hiện nay. Đề tài còn có thể được sử dụng như một tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo của những người nghiên cứu về các vấn đề có liên quan. 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài 3.1. Mục đích nghiên cứu Mục đích nghiên cứu đề tài là nhằm làm sáng tỏ một cách có hệ thống về mặt lý luận những nội dung cơ bản của các quy định pháp luật Việt Nam về tên miền liên quan đến nhãn hiệu. Bên cạnh đó, đề tài cũng xác định những bất cập trong thực tiễn áp dụng pháp luật và đề xuất những giải pháp tiếp tục hoàn thiện quy định pháp luật trong thời gian tới và nâng cao hiệu quả việc thực hiện, bảo vệ quyền của các tổ chức, cá nhân đối với tên miền liên quan đến nhãn hiệu. 3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt được mục đích nghiên cứu, trong đề tài cần phải thực hiện các nhiệm vụ như sau: - Tìm hiểu một số vấn đề lý luận chung về tên miền nói chung và tên miền liên quan đến nhãn hiệu nói riêng, cụ thể là việc cấp phát, sử dụng, định đoạt và giải quyết tranh chấp tên miền liên quan đến nhãn hiệu. - Làm rõ mối liên hệ giữa tên miền và nhãn hiệu, chỉ ra các quy định giao thoa giữa hai vấn đề này. - Tìm hiểu thực tiễn áp dụng pháp luật về tên miền liên quan đến nhãn hiệu ở nước ta hiện nay. - Phân tích được những hạn chế và những vướng mắc của việc áp dụng pháp luật tên miền liên quan đến nhãn hiệu. - Đề xuất một số giải pháp cụ thể nhằm góp phần hoàn thiện các quy 4
Trang 12
định của pháp luật về tên miền liên quan đến nhãn hiệu từ đó, giúp các nhà làm luật, cơ quan chức năng nhìn nhận rõ nét hơn về thực trạng và những bất cập của vấn đề này và có những hành động hợp lý. 4. Lịch sử nghiên cứu Những tranh chấp tên miền trùng hay tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đang có xu hướng gia tăng nhưng chưa có hướng giải quyết thực sự hiệu quả. Sự chồng chéo hoặc thiếu hụt trong cơ chế, chính sách về tên miền liên quan đến nhãn hiệu đã trở thành một đề tài được một số nhà nghiên cứu, bình luận hoặc cơ quan báo chí đánh giá và phân tích. Có thể kể đến như bài viết “Giải quyết tranh chấp tên miền “.vn” của Việt Nam” của LS.TS Nguyễn Hoàn Thành; bài viết “So sánh chính sách giải quyết tranh chấp tên miền của một số quốc gia ASEAN và kinh nghiệm cho Việt Nam” của TS. Phan Ngọc Tâm đăng trên tạp chí nghiên cứu lập pháp số 2/2012, bài viết Xử lý tên miền vi phạm luật sở hữu trí tuệ. Thực tiễn pháp luật và đề xuất hoàn thiện của Thạc sỹ Phạm Văn Toàn – Trưởng Phòng Thanh tra 2, Bộ Khoa học và Công nghệ đăng trên trang tin điện tử http://thanhtra.most.gov.vn ngày 25/04/2013… Các công trình nghiên cứu nói trên thường được thực hiện bởi các luật sư, các nhà nghiên cứu, nhà quản lý có uy tín và do đó, đã đóng góp rất nhiều trong việc đưa ra quan điểm nhằm hoàn thiện các quy định pháp luật có liên quan. Tuy nhiên, các bài viết này đa số là các bài viết trong phạm vi hẹp và chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu chuyên sâu về giải quyết tranh chấp tên miền mà chưa phải là công trình nghiên cứu chung về hệ thống quy phạm pháp luật có liên quan. Ngoài ra, chưa có bài viết, đề tài nào nghiên cứu trực diện về vấn đề tên miền liên quan đến nhãn hiệu. Trong khi đó, đây lại là vấn đề liên quan mật thiết đến các vụ việc tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ trong giai đoạn hiện nay. Do vậy, rất cần phải nghiên cứu, làm rõ những khía cạnh pháp lý của tên miền liên quan đến nhãn hiệu tại Việt Nam. 5
Showing the first 12 pages. Download the document to see it all.
Comments (0)
No comments yet. Be the first!