Chuyên đề CHUYỂN PHA Trong các Kỳ thi chọn HSG môn Vật lí cấp Tỉnh, cấp Khu vực và cấp Quốc gia, một trong những chủ đề quan trọng và thú vị chính là sự chuyển pha của các chất. Sự chuyển từ pha này sang pha khác của các chất có nhiều điểm khác nhau. Trong các quá trình đó, sự hóa hơi (hay bay hơi) là quá trình chuyển từ pha lỏng sang pha khí (hơi) và sự ngưng tụ là quá trình chuyển ngược lại từ pha khí sang pha lỏng là hai quá trình phức tạp hơn nhiều so với hai quá trình nóng chảy và đông đặc. Những bài toán liên quan hai quá trình chuyển pha này gây cho học sinh khá nhiều khó khăn trong việc hiểu bản chất vật lí của hiện tượng, bên cạnh đó việc giải tìm được số liệu của bài toán cũng cần áp dụng linh hoạt nhiều công cụ toán học. Do đó, chuyên đề “Chuyển pha” tập trung trình bày chi tiết lí thuyết và tổng hợp một số bài tập điển hình của quá trình chuyển pha trong chất lỏng. A. CƠ SỞ LÍ THUYẾT 1. KHÁI NIỆM PHA - SỰ CHUYỂN PHA Một chất có thể tồn tại ở nhiều trạng thái khác nhau, có các tính chất vật lí khác nhau tùy theo áp suất và nhiệt độ của nó. Vậy các trạng thái khác nhau mà vật chất có thể tồn tại với cùng một cấu trúc và tính chất vật lí gọi là các pha. Khi các thông số trạng thái của hệ vật chất (nhiệt độ hoặc áp suất) thay đổi, hệ vật chất sẽ chuyển từ pha này sang pha khác đó là sự chuyển pha. Có hai dạng chuyển pha của vật chất: + Chuyển pha loại I: thường kèm theo sự nhận nhiệt (thu nhiệt) của ngoại vật hoặc truyền nhiệt (tỏa nhiệt) cho ngoại vật. Đặc trưng của quá trình chuyển pha loại I là trao đổi nhiệt lượng, nhưng nhiệt độ của vật không tăng. (trong chuyên đề này, chúng ta chỉ xét một số tính chất chung của loại chuyển pha loại I). + Chuyển pha loại II: là sự chuyển pha không có kèm theo sự nhận hoặc truyền nhiệt, nhưng kèm theo sự thay đổi về nhiệt dung và các tính chất vật lí khác. Vài nét chung về các quá trình chuyển pha vật chất: + Với một cặp pha có 2 sự chuyển pha ngược chiều nhau đó là: nóng chảy và đông đặc, bay hơi và ngưng tụ

… Download the original file to read the full document.