LỜI MỞ ĐẦU Những năm gần đây, Việt Nam đã trở thành một trong những địa điểm đầu tư hấp dẫn trên thế giới. Ðây chính là lợi thế để Việt Nam tiếp tục thu hút mạnh mẽ nguồn vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Thu hút nguồn FDI của Việt Nam trong những năm tới đang hướng tới đầu tư có chọn lọc, phải gắn chặt chẽ với quá trình tái cấu trúc kinh tế, thu hút FDI hướng vào những ngành nghề, sản phẩm cụ thể, phục vụ quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nhằm khai thác hết tiềm năng và hiệu quả của nguồn vốn này. Việt Nam đang đứng trước cơ hội thuận lợi chưa từng có từ trước tới nay trong việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Đánh giá được tầm quan trọng này, tôi chọn đề tài “FDI và vai trò của FDI trong tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam” nhằm góp phần đưa ra một số giải pháp nhằm đổi mới và nâng cao chất lượng nguồn FDI, đồng thời huy động và sử dụng hiệu quả tốt nhất nguồn vốn này. Bài viết này bao gồm ba chương: CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀ TÁC ĐỘNG CỦA NÓ ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ CHƯƠNG III: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HUY ĐỘNG VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI - 1 - CHƯƠNG I. LÝ LUẬN CHUNG 1. Khái niệm về đầu tư trực tiếp nước ngoài Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là hình thức đầu tư dài hạn của cá nhân hay công ty nước này vào nước khác bằng cách thiết lập cơ sở sản xuất, kinh doanh. Cá nhân hay công ty nước ngoài đó sẽ nắm quyền quản lý cơ sở sản xuất kinh doanh này. Theo tổ chức Thương mại Thế giới thì FDI được định nghĩa như sau: Đầu tư trực tiếp nước ngoài xảy ra khi một nhà đầu tư từ một nước (nước chủ đầu tư) có được một tài sản ở một nước khác (nước thu hút đầu tư) cùng với quyền quản lý tài sản đó. Phương diện quản lý là thứ để phân biệt FDI với các công cụ tài chính khác. Trong phần lớn trường hợp, cả nhà đầu tư lẫn tài sản mà người đó quản lý ở nước ngoài là các cơ sở kinh doanh. Trong những trường hợp đó, nhà đầu tư thường hay được gọi là “công ty mẹ” và các tài sản được gọi là “công ty con” hay “chi nhánh công ty”. 2. Bản chất của đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI là sự gặp nhau về nhu cầu của một bên là nhà đầu tư và một bên khác là nước nhận đầu tư. Nước nhận đầu tư có thể là nước đang phát triển hoặc các nước phát triển, tức là dòng tiền đầu tư chảy theo hai hướng từ các nước phát triển sang các nước đang phát triển hoặc từ các nước phát triển sang các nước phát triển. Đối với nhà đầu tư: Khi quá trình tập trung vốn đạt tới trình độ mà “mảnh đất” sản xuất kinh doanh truyền thống của họ đã trở nên chật hẹp đến mức cản trở khả năng hiệu quả của đầu tư, nơi mà ở đó nếu đầu tư vào thì họ sẽ thu được lợi nhuận như mong muốn. Trong khi ở một số quốc gia khác lại xuất hiện nhiều lợi thế mà họ có thể khai thác để thu lợi nhuận cao hơn nơi mà họ đang đầu tư. Đây chính là yếu tố cơ bản thúc đẩy các nhà đầu tư chuyển vốn của mình đầu tư vào nước khác. Đầu tư ra nước ngoài giúp cho các nhà đầu tư thực hiện việc kéo dài “chu kỳ tuổi thọ sản phẩm”, “chu kỳ tuổi thọ kỹ thuật” mà vẫn giữ được độc quyền kỹ thuật, dễ dàng xâm nhập thị trường nước ngoài mà không bị cản trở bở - 2 - rào chắn, khai thác được nguồn tài nguyên thiên nhiên cũng như giá nhân công rẻ của nước nhận đầu tư… Thông qua hoạt động đầu tư trực tiếp để thực hiện các ý đồ kinh tế (hoặc phi kinh tế) mà các hoạt động khác không thực hiện được. Đối với nước nhận đầu tư là nước đang phát triển: Đây là những nước đang có một số lợi thế mà nó chưa có hoặc không có điều kiện để khai thác. Các nước này thường là các nước có nguồn tài nguyên tương đối phong phú, có nguồn lao động dồi dào và giá nhân công rẻ, thiếu vốn kỹ thuật, thiếu công nghệ tiên tiến và ít có khả năng tổ chức sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả cao… Đầu tư trực tiếp nước ngoài đóng vai trò là nguồn vốn bổ sung, là điều kiện quyết định sự chuyển biến theo chiều hướng tích cực của một số lĩnh vực sản xuất kinh doanh, hay một số ngành nghề, hoặc là những yếu tố xúc tác làm cho các tiềm năng nội tại của nước nhận đầu tư phát huy một các mạnh mẽ và có hiệu quả. Đối với các nước