Facebook:@ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1 MỞ ĐẦU Hiện nay, Việt Nam chúng ta đã và đang tiến hành xây dựng đất nước theo công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Đây là một quá trình khó khăn, đầy thử thách mặc dù trong những năm vừa qua chúng ta đã đạt được một số thành tựu khả quan: Tỷ lệ tăng trưởng GDP năm 2003 đạt mức cao nhất so với các năm trước - 7,24%, nạn thất nghiệp giảm bớt, đời sống của nhân dân ngày càng được nâng cao cả về mặt chất cũng như mặt lượng. Và trong giai đoạn phát triển này thì không thể không kể đến vai trò của lớp trẻ mà cụ thể là Sinh Viên (SV) - thế hệ sẽ kế tiếp những truyền thống tốt đẹp của cha ông trong sự nghiệp xây dựng đất nước giàu mạnh, công bằng và văn minh. Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi sang cơ chế thị trường như hiện nay thì lối sống, cách nghĩ của SV cũng biến chuyển theo: Có rất nhiều SV đã trưởng thành và phát huy mọi khả năng của mình để góp một phần sức lực trong việc đổi mới đất nước, cũng có nhiều SV đã biết vượt qua số phận nghiệt ngã của chính mình để học tập. Đồng thời đó cũng không phải ngẫu nhiên mà hàng loạt các tệ nạn như: đua xe, ma tuý, cờ bạc, rượu chè… ngày càng xâm nhập sâu vào giảng dường. Tất cả những điều đó trở thành điều nhức nhối cho toàn xã hội. Trên hết, tất cả chúng ta phải quan tâm hơn nữa đến lực lượng chủ chốt này, phải làm sao cho Sinh viên Việt Nam (SVVN) có lối sống đứng đắn, thực sự nhận thức rõ vai trò quan trọng của mình đối với sự phát triển của đất nước. Qua một thời gian nghiên cứu, tìm hiểu và bản thân mình cũng là một SV, em đã chọn đề tài này để viết thành tiểu luận, nhằm làm rõ hơn vai trò của SV. Để đi sâu vào và do khuôn khổ bài viết có hạn, đề tài của em chỉ nghiên cứu trong phạm vi nhỏ là dùng cặp phạm trù bản chất - hiện tượng phân tích lối sống của SVVN hiện nay. Facebook:@ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2 NỘI DUNG 1. Cặp phạm trù bản chất - hiện tượng. a. Khái niệm: Thực tế chúng ta thấy, khi xem xét những sự vật và quá trình diễn ra trong tự nhiên và xã hội sẽ xó những mặt bên ngoài mà giác quan có thể nhận thức được nhưng cũng có những mặt, những mối liên hệ ở bên trong bị che khuất, chỉ dùng tư duy trừu tượng mới có thể hiểu được. Mặt bên ngoài đó gọi là hiện tượng, còn mặt bên trong gọi là bản chất. Trong cuộc sống, sự vật và quá trình nào cũng có cả hai mặt ấy, chúng luôn luôn vận động và phát triển cùng nhau. Vì vậy, khi xem xét sự vật và quá trình trong tự nhiên và xã hội, ta cần phân biệt rõ đâu là bản chất và đâu là hiện tượng. Bản chất là tổng hợp tất cả những mặt, mối liên hệ tất nhiên tương đối ổn định trong sự vật, quy định sự vận động phát triển của sự vật đó. Hiện tượng là cái biểu hiện ra bên ngoài của bản chất. b. Mối quan hệ biện chứng giữa bản chất - hiện tượng. * Bản chất và hiện tượng có tính khách quan và gắn bó chặt chẽ, thống nhất với nhau: Bản chất và hiện tượng luôn luôn tồn tại song song với nhau. Bản chất bao giờ cũng bộc lộ ra qua hiện tượng và ngược lại hiện tượng bao giờ cũng là sự biểu hiện của một bản chất nào đó. Thực vậy, không có bản chất nào thuần tuý nằm ở một nơi nào đó bên ngoài các sự vật, bản chất cũng không phải là cái gì thần bí bên trong sự vật. Bản chất nhất thiết phải bộc lộ qua hiện tượng. Hiện tượng có tính bản chất, nghĩa là bất cứ hiện tượng nào cũng là biểu hiện của bản chất, hoặc biểu hiện một mặt nào đó của bản chất. Bản chất như thế nào thì hiện tượng cũng như thế ấy. Khi bản chất bị tiêu diệt thì sớm hay muộn hiện tượng do nó sinh ra cũng biến mất theo. Bản chất mới ra đời thì các hiện tượng mới phù hợp với nó cũng dần xuất hiện. Facebook:@ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 3 Chính vì có sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng mà con người mới có thể thông qua những hiện tượng để nhận thức bản chất, phát hiện ra những quy luật phát triển của sự vật. * Bản chất và hiện tượng là quan hệ có tính mâu thuẫn: - Mâu thuẫn giữa bản chất và hiện tượng là mâu thuẫn giữa cái bên tro