Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1 Phải làm những gì khi Kiểm toán Tài sản cố định -------o0o------- Xin chia sẻ với các bạn thủ tục kiểm toán phần hành Tài sản cố định. Đây là khoản mục thường có giá trị lớn trên BCTC, nhất là đối với các doanh nghiệp xây dựng, sản xuất, viễn thông, vận tải…. Bởi vậy phần hành TSCĐ thường là trọng yếu và được giao cho các kiểm toán viên, hoặc trợ lý tương đối nhiều kinh nghiệm. Bản thân mình cũng là kiểm toán viên, trước đây khi còn là trợ lý rất thích được giao phần hành này, bởi theo mình, phần tài sản cố định cơ bản là “gọn”, sử dụng trí tuệ nhiều, nếu có phát hiện kiểm toán thường có kết quả lớn, dễ điều chỉnh và quan trọng là rõ ràng, minh bạch, đã đưa ra là đơn vị được kiểm toán phải chấp nhận, không phải nhiều lời. Về Thủ tục kiểm toán, theo mình chia làm 2 mục như sau: Mục 1: Kiểm kê Tài sản cố định Kiểm kê vào cuối niên độ kế toán là thủ tục quan trọng nhằm xác định tính hiện hữu đồng thời phần nào xác định được giá trị còn lại của TSCĐ trên sổ sách có tương ứng với tình trạng thực tế hay không ( ví dụ một dàn máy móc đắp chiếu nhiều năm sẽ không thể được phản ánh là một đống tiền trên BCTC được, hoặc một công trình chưa xây dựng hoàn thành, chưa sẵn sàng đưa vào sử dụng chưa thể ghi nhận toàn bộ trên sổ được, trừ khi việc ghi nhận là tạm tính và có cơ sở vững chắc)… Mục 2: Các thủ tục kiểm toán khi thực hiện kiểm toán Tài liệu cần thu thập : – Sổ cái và sổ chi tiết các tài khoản liên quan TSCĐ; Báo cáo tài chính, bảng cân đối số phát sinh. – Danh sách chi tiết TSCĐ tăng, thanh lý, chuyển nhượng, giảm khác trong kỳ theo từng loại – Bảng khấu hao TSCĐ trong kỳ – Chứng từ liên quan đến TSCĐ trong kỳ 1. Đối chiếu số liệu Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2 – Đối chiếu số liệu trên BCTC và bảng CĐSPS, số liệu trên sổ tổng hợp, sổ chi tiết, số liệu trên sổ kế toán với bảng tính khấu hao… đối với từng loại TSCĐ. Lưu ý đối chiếu số liệu đầu năm với số liệu cuối năm trước. 2. Kiểm tra các chính sách kế toán – Xem xét xem chính sách kế toán áp dụng cho TSCĐ có phù hợp với quy định hay không (chuẩn mực kế toán về TSCĐ, thông tư hướng dẫn quản lý và trích khấu hao TSCĐ…) – Xem xét nếu có sự thay đổi chính sách kế toán giữa 2 năm gần nhau (nếu không phải do thay đổi về chính sách của Nhà nước, thì cần phải phỏng vấn mục tiêu của doanh nghiệp khi thực hiện hành động này và xác định tính đúng đắn khi áp dụng chính sách này) 3. Thủ tục phân tích – Xem xét sự hợp lý và nhất quán với năm trước của về số liệu TSCĐ. Nếu có biến động bất thường cần tìm hiểu. – Kiểm tra tổng hợp đối ứng các tài khoản TSCĐ, xác định đối ứng bất thường nếu có – Kiểm tra chi phí khấu hao: So sánh chi phí khấu hao TSCĐ kỳ này với kỳ trước, với kế hoạch, chi phí giữa các tháng hoặc quý trong năm/kỳ. Nếu có biến động bất thường cần tìm hiểu làm rõ. – Từ phân tích số liệu đã có thể có cơ sở cho việc kiểm tra chi tiết. 4. Kiểm tra chi tiết – Nếu là năm đầu tiên kiểm toán, thu thập BCTC đã kiểm toán năm trước (nếu có) để đối chiếu số dư đầu năm, nếu cần thiết có thể xem xét chứng từ gốc để xác nhận số dư hoặc đề nghị xem xét hồ sơ kiểm toán năm trước (việc này thường chỉ thực hiện đối với khách hàng rất lớn và có sự hợp tác từ phía công ty kiểm toán năm trước, trong trường hợp thực sự cần thiết). – Thu thập bảng kê chi tiết TSCĐ và đối chiếu với Biên bản kiểm kê TSCĐ có sự chứng kiến của kiểm toán viên. Nếu đơn vị không kiểm kê hoặc Kiểm toán viên không chứng kiến kiểm kê thì có thể chọn một số TSCĐ có giá trị lớn để kiểm kê tại thời điểm kiểm toán. – Kiểm tra chứng từ gốc các TSCĐ tăng trong kỳ có đầy đủ và phù hợp, trong đó lưu ý: Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 3 + Với TSCĐ hình thành từ XDCB: kiểm tra số liệu kết chuyển tương ứng từ tài khoản chi phí xây dựng cơ bản dở dang, kiểm tra các biên bản bàn giao đưa vào sử dụng và thời điểm tính khấu hao. + Đối với TSCĐ thuê tài chính : kiểm tra việc ghi n