Ôn tập Triết học - Chương 3-P4

UN
Uni24h
0 Downloads
10
0

Inhalt des Dokuments

Trang 1

29-Dec-22 1 1. KHÁI NIỆM TỒN TẠI XÃ HỘI VÀ CÁC YẾU TỐ CƠ BẢN CỦA TỒN TẠI XÃ HỘI Tồn tại xã hội là toàn bộ sinh hoạt vật chất và những điều kiện sinh hoạt vật chất của xã hội. Phương thức sản xuất vật chất Điều kiện địa lý, tự nhiên Dân số và mật độ dân số Các yếu tố cơ bản của tồn tại xã hội 2. Ý THỨC XÃ HỘI VÀ KẾT CẤU CỦA Ý THỨC XÃ HỘI Ý thức xã hội là mặt tinh thần của đời sống xã hội, phản ánh tồn tại xã hội. Ý thức xã hội chính là xã hội tự nhận thức về mình, về sự tồn tại xã hội của mình và về hiện tượng xung quanh mình. Lễ hội Katê (Ninh Thuận) KẾT CẤU CỦA Ý THỨC XÃ HỘI Ý THỨC XÃ HỘI HỆ TƯ TƯỞNG XÃ HỘI TÂM LÝ XÃ HỘI Kết quả của sự tổng kết, khái quát hoá các kinh nghiệm xã hội để hình thành nên những quan điểm, tư tưởng về chính trị, pháp luật, triết học, đạo đức, nghệ thuật, tôn giáo, … Toàn bộ tư tưởng, tình cảm, tâm trạng, thói quen, nếp sống, nếp nghĩ, phong tục, tập quán, ước muốn, … của một người, một tập đoàn người, một bộ phận xã hội hay của toàn thể xã hội hình thành dưới tác động trực tiếp của cuộc sống hàng ngày của họ và phản ánh cuộc sống đó. Ý THỨC XÃ HỘI Ý THỨC LÝ LUẬN Ý THỨC XÃ HỘI THÔNG THƯỜNG Những tư tưởng, quan điểm đã được tổng hợp, hệ thống hoá và khái quát hoá thành các học thuyết xã hội dưới dạng các khái niệm, phạm trù, quy luật. Những tri thức, quan niệm của con người hình thành trực tiếp trong các hoạt động hang ngày và chưa được tổng hợp, khái quát hoá và hệ thống hoá. KẾT CẤU CỦA Ý THỨC XÃ HỘI 1 2 3 4 5 6

Trang 2

29-Dec-22 2 Tính giai cấp của ý thức xã hội Các giai cấp khác nhau có điều kiện vật chất khác nhau, có lợi ích và địa vị xã hội khác nhau thì ý thức xã hội của các giai cấp đó cũng khác nhau. Quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội Tồn tại xã hội nào thì có ý thức xã hội đó. Tồn tại xã hội quyết định nội dung, tính chất, đặc điểm, sự biến đổi và sự phát triển của các hình thái ý thức xã hội. Khi tồn tại xã hội (đặc biệt là PTSX) thay đổi thì những tư tưởng, quan điểm về chính trị, pháp luật, triết học, đạo đức, thẫm mỹ, … sẽ thay đổi theo. Ý thức xã hội có thể tác động mạnh mẽ trở lại tồn tại xã hội, thậm chí có thể vượt trước tồn tại xã hội. Ý THỨC XÃ HỘI Các hình thái ý thức xã hội Ý THỨC TÔN GIÁO TÍNH ĐỘC LẬP TƯƠNG ĐỐI CỦA Ý THỨC XÃ HỘI 7 8 9 10 11 12

Trang 3

29-Dec-22 3 Ý thức xã hội thường lạc hậu hơn tồn tại xã hội Ý thức xã hội có thể vượt trước tồn tại xã hội Mendel Ý thức xã hội có tính kế thừa Washington State Capitol Renaissance architecture: St. Peter’s Cathedral, Rome, Italy Ludwig Feuerbach (1804 - 1872) David by Michelangelo Sự tác động qua lại giữa các hình thái ý thức xã hội Brad Pitt Eiza Gonzalez Ý thức xã hội tác động trở lại tồn tại xã hội 13 14 15 16 17 18

Trang 4

29-Dec-22 4 1. KHÁI NIỆM CON NGƯỜI VÀ BẢN CHẤT CON NGƯỜI Con người là thực thể sinh học - xã hội Con người là sản phẩm của lịch sử và của chính bản thân con người Con người vừa là chủ thể của lịch sử, vừa là sản phẩm của lịch sử Bản chất con người là tổng hoà các quan hệ xã hội 2. HIỆN TƯỢNG THA HOÁ CON NGƯỜI VÀ VẤN ĐỀ GIẢI PHÓNG CON NGƯỜI Thực chất của hiện tượng tha hoá con người là lao động của con người bị tha hoá Quá trình lao động và sản phẩm của lao động từ chỗ để phục vụ con người, để phát triển con người đã bị biến thành lực lượng đối lập, nô dịch và thống trị con người. Nguyên nhân gây nên hiện tượng tha hoá con người là chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất. Trong chế độ ấy, con người lao động không phải để sáng tạo, để phát triển các phẩm chất người mà chỉ để đảm bảo sự tồn tại thể xác của họ. 19 20 21 22 23 24

Trang 5

29-Dec-22 5 Vĩnh viễn giải phóng toàn thể xã hội khỏi ách bóc lột, áp bức Đấu tranh giai cấp để thay thế chế độ sở hữu tư nhân TBCN về tư liệu sản xuất và phương thức sản xuất TBCN, nhằm giải phóng con người về phương diện chính trị là nội dung quan trọng hàng đầu. Sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do của tất cả mọi người. 3. QUAN HỆ CÁ NHÂN VÀ XÃ HỘI: VAI TRÒ CỦA QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN VÀ LÃNH TỤ TRONG LỊCH SỬ Quan hệ giữa cá nhân và xã hội Con người là một thực thể xã hội mang tính cá nhân. Cá nhân và xã hội không tách rời nhau. Xã hội do các cá nhân cụ thể hợp thành, mỗi cá nhân là một phần tử của xã hội. Mỗi con người cá nhân trong xã hội có giai cấp đều mang tính giai cấp và cũng đều mang tính nhân loại. Tính nhân loại và tính cá nhân là vĩnh viễn. Theo chủ nghĩa Marx￾Lenin, tính giai cấp và tính dân tộc mang tính lịch sử, sẽ mất dần theo sự phát triển và tiến bộ của xã hội. 25 26 27 28 29 30

Trang 6

29-Dec-22 6 Nếu đặt cá nhân lên trên xã hội, chỉ thấy cá nhân mà không thấy xã hội, hoặc ngược lại, không nhận thức đúng sự phát triển của xã hội là sự kết hợp hoạt động của các cá nhân, thì đều sai lầm. Trong đời sống xã hội khi xem xét con người phải đặt nó trong tổng thể các quan hệ xã hội. Điều này gắn liền với nguyên tắc lịch sử-cụ thể và nguyên tắc toàn diện. Vai trò của quần chúng nhân dân và lãnh tụ trong lịch sử Quần chúng nhân dân: tập hợp đông đảo những con người hoạt động trong một không gian và thời gian xác định, bao gồm nhiều thành phần, tầng lớp xã hội và giai cấp đang hoạt động trong một xã hội xác định. xuất, trở thành những người lãnh đạo quần chúng nhân dân nhằm thực hiện một mục tiêu xác định. Đó là những lãnh tụ hay vĩ nhân. Họ dám quên mình vì lợi ích của quần chúng nhân dân, có năng lực nhận thức và tổ chức hoạt động thực tiễn. Lãnh tụ còn là người được quần chúng tín nhiệm, gắn bó mật thiết với quần chúng, có khả năng tập hợp quần chúng nhân dân, thống nhất nhận thức, Trong số các cá nhân ở những thời kỳ lịch sử nhất định, trong những điều kiện, hoàn cảnh cụ thể, xác định xuất hiện những cá nhân kiệt ý chí và hành động của nhân dân, có năng lực tổ chức quần chúng nhân dân thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ mà thời đại đặt ra. Vai trò của quần chúng nhân dân Yếu tố căn bản và quyết định của LLSX, yếu tố động nhất, cách mạng nhấttrong LLSX, làm cho PTSX vận động, phát triển, thúc đẩy XH phát triển. Lực lượng cơ bản của XH sản xuất ra toàn bộ của cải vật chất, là tiền đề và cơ sở cho sự tồn tại, vận động và phát triển của mọi xã hội, trong mọi thời kỳ lịch sử. 31 32 33 34 35 36

Trang 7

29-Dec-22 7 bản và chủ chốt, là động lực cơ bản của mọi quá trình kinh tế, Luôn là lực lượng chủ yếu, cơ bản và quyết định mọi thắng lợi của các cuộc cách mạng và những chuyển biếncủa đời sống xã hội. Nguyên nhân của mọi cuộc cách mạng là bắt đầu từ hoạt động sản xuất vật chất của quần chúng nhân dân. Là chủ thể, lực lượng căn chính trị, văn hoá, xã hội, khoa học và công nghệ, và của mọi cuộc cách mạng xã hội. Sáng tạo ra toàn bộ các giá trị văn hóa, tinh thần và đời sống tinh thần. Là nguồn cảm hứng, là chất liệu, là nguồn tài nguyên cho mọi sáng tạo tinh thần. Gạn lọc, lưu giữ, truyền bá và phổ biến các giá trị tinh thần. Xã hội càng công bằng, dân chủ, tự do, bình đẳng thì càng phát huy được vai trò của cá nhân và của quần chúng nhân dân. Trong mối quan hệ với quần chúng nhân dân, lãnh tụ đóng vai trò vô cùng quan trọng Trong lịch sử chưa hề có một giai cấp nào giành được quyền thống trị, nếu nó không đào tạo được trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiền phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào. Lãnh tụ hành động đúng theo các quy luật khách quan của xã hội sẽ thúc đẩy xã hội phát triển, ngược lại sẽ kìm hãm sự phát triển xã hội hoặc tạo nên những sự vận động quanh co, phức tạp cho xã hội. Các lãnh tụ gắn với những thời đại lịch sử nhất định và những phong trào cụ thể nên họ chỉ có thể hoàn thành được những nhiệm vụ của thời đại và phong trào cụ thể đó mà thôi. Quan hệ giữa lãnh tụ với quần chúng nhân dân 37 38 39 40 41 42

Trang 8

29-Dec-22 8 Mục đích và lợi ích của quần chúng nhân dân và lãnh tụ là thống nhất. Tuy nhiên, lợi ích của họ luôn vận động không ngừng tuỳ thuộc vào địa vị lịch sử, bối cảnh khách quan mà họ tồn tại và hoạt động. Quần chúng nhân dân và phong trào của họ tạo nên các lãnh tụ và những điều kiện, tiền đề khách quan để các lãnh tụ xuất hiện và hoàn thành các nhiệm vụ mà lịch sử đặt ra cho họ. Quần chúng nhân dân là lực lượng đóng vai trò quyết định đối với sự phát triển của lịch sử xã hội, là động lực của sự phát triển đó. Lãnh tụ là người dẫn dắt, định hướng cho phong trào, thúc đẩy phong trào phát triển, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của lịch sử xã hội. Không nên tuyệt đối hoá vai trò của lãnh tụ hoặc quần chúng nhân dân. Cần chống tệ sùng bái cá nhân, thần thánh hoá lãnh tụ, đồng thời không được xem thường sáng kiến cá nhân. 4. Vấn đề con người trong sự nghiệp cách mạng ở Việt Nam Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam đã vận dụng sáng tạo và phát triển lý luận về con người của các nhà kinh điển của chủ nghĩa Marx-Lenin trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc và sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam. Phát triển con người toàn diện là nội dung quan trọng trong tư tưởng Hồ Chí Minh về con người. Con người toàn diện là con người có cả đức và tài, trong đó đức là gốc. Yêu cầu cơ bản của đạo đức đó là trung với nước, hiếu với dân, yêu thương con người, cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư, có tinh thần quốc tế vô sản. Để con người phát triển toàn diện thì phải tu dưỡng, rèn luyện trong hoạt động thực tiễn, kết hợp giáo dục và tự giáo dục. 43 44 45 46 47 48

Trang 9

29-Dec-22 9 Con người vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển, là nội dung cốt lõi, là tư tưởng căn bản trong chiến lược phát triển con người của nước ta hiện nay. Theo Đảng Cộng sản Việt Nam, cần xây dựng con người Việt Nam hiện nay với những đức tính sau: Có tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc, phấn đấu vì độc lập dân tộc và CNXH, có ý chí vươn lên đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu, đoàn kết với nhân dân thế giới trong sự nghiệp đấu tranh vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội Có ý thức tập thể, đoàn kết, phấn đấu vì lợi ích chung Có lối sống lành mạnh, nếp sống văn minh, cần kiệm, trung thực, nhân nghĩa, tôn trọng kỷ cương phép nước, quy ước của cộng đồng; có ý thức bảo vệ và cải thiện môi trường sinh thái Lao động chăm chỉ với lương tâm nghề nghiệp, có kỹ thuật, sáng tạo, năng suất cao vì lợi ích của bản thân, gia đình, tập thể và xã hội Thường xuyên học tập, nâng cao hiểu biết, trình độ chuyên môn, trình độ thẫm mỹ và thể lực. 49 50 51 52 53 54

Trang 10

29-Dec-22 10 Con người được đặt ở vị trí trung tâm của sự phát triển kinh tế và xã hội, coi trọng nhu cầu và lợi ích chính đáng của con người, đề cao sự tu dưỡng, tự rèn luyện, thông qua thực tiễn để đào tạo, bồi dưỡng con người, thực hành phê bình và tự phê bình thường xuyên, chống chủ nghĩa cá nhân, tăng cường xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh. 55

Die ersten 10 Seiten werden angezeigt. Laden Sie das Dokument herunter, um alles zu sehen.

Kommentare (0)

Anmelden um an der Diskussion teilzunehmen

Noch keine Kommentare. Seien Sie der Erste!