Seite 1
LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế “Giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp trên địa bàn huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La” là kết quả của quá trình học tập và nghiên cứu khoa học độc lập, nghiêm túc của bản thân, không sao chép từ bất kỳ một nguồn nào dưới bất kỳ hình thức nào. Các số liệu sử dụng trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, được trích dẫn có tính kế thừa, phát triển từ các tài liệu, các công trình nghiên cứu đã được công bố. Kết quả nghiên cứu được rút ra từ việc phân tích, đánh giá thực trạng phát triển kinh tế nông nghiệp trên địa bàn huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La giai đoạn 2014 - 2018. Các giải pháp nêu trong luận văn được đúc kết từ cơ sở lý luận và quá trình nghiên cứu thực tiễn. Tác giả luận văn Đặng Tiến Dũng i
Seite 2
LỜI CÁM ƠN Luận văn này được thực hiện dưới sự hướng dẫn của thầy giáo Tiến sĩ Trương Đức Toàn - Khoa Kinh tế và Quản lý, Trường Đại học Thủy Lợi. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy, người đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện luận văn này. Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn tới Lãnh đạo Huyện ủy, Hội đồng nhân dân (HĐND), Ủy ban nhân dân (UBND) huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La; Chi cục Thống kê huyện Mai Sơn; Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Mai Sơn; Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Mai Sơn; Phòng Lao động - Thương binh và xã hội huyện Mai Sơn; Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Mai Sơn đã tạo điều kiện, tận tình giúp đỡ, cung cấp thông tin và số liệu để tôi thực hiện luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong khoa Kinh tế và Quản lý - Trường Đại học Thủy lợi; các anh chị học viên lớp cao học 25QLKT23 chuyên ngành Quản lý Kinh tế của Trường Đại học Thủy lợi đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện luận văn này. Cuối cùng, tôi xin dành tất cả tình cảm sâu sắc nhất tới gia đình, người thân, bạn bè và đồng nghiệp đã động viên, chia sẻ, hỗ trợ tôi về tinh thần cũng như vật chất trong suốt thời gian tôi học tập và thực hiện luận văn. Trong quá trình nghiên cứu, thực hiện luận văn mặc dù đã có nhiều cố gắng. Song, do điều kiện về thời gian và trình độ nghiên cứu của bản thân còn nhiều hạn chế nên khó tránh khỏi những thiếu sót. Tôi rất mong nhận được sự quan tâm đóng góp ý kiến của Thầy Cô và các bạn để luận văn được hoàn thiện hơn. Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn! ii
Seite 3
MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.............................................................................................................i LỜI CÁM ƠN................................................................................................................. ii DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH.....................................................................................vi DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU................................................................................ viii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT................................................................................ix LỜI MỞ ĐẦU .................................................................................................................1 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP..............................................................................................................6 1.1 Kinh tế nông nghiệp.............................................................................................6 1.1.1 Khái niệm về nông nghiệp .........................................................................6 1.1.2 Lý luận về kinh tế nông nghiệp..................................................................8 1.1.3 Đặc điểm của sản xuất nông nghiệp...........................................................9 1.1.4 Vai trò, vị trí của kinh tế nông nghiệp .....................................................12 1.1.5 Cơ cấu kinh tế nông nghiệp......................................................................14 1.2 Phát triển kinh tế nông nghiệp ............................................................................17 1.2.1 Khái niệm và mục tiêu phát triển kinh tế nông nghiệp............................17 1.2.2 Nội dung phát triển kinh tế nông nghiệp..................................................18 1.2.3 Chỉ tiêu phát triển kinh tế nông nghiệp....................................................18 1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế nông nghiệp..................................18 1.3.1 Yếu tố thuộc về tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên ....................................18 1.3.2 Yếu tố thị trường ảnh hưởng đến kinh tế nông nghiệp ............................20 1.3.3 Yếu tố về kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp........................21 1.3.4 Yếu tố nguồn lực đầu tư sản xuất và hoạt động cung ứng dịch vụ nông nghiệp................................................................................................................22 1.3.5 Yếu tố năng lực của chủ thể sản xuất.......................................................22 1.3.6 Yếu tố khoa học - công nghệ ảnh hưởng đến kinh tế nông nghiệp..........23 1.3.7 Các cơ chế, chính sách Nhà nước về phát triển kinh tế nông nghiệp ......24 1.4 Kinh nghiệm phát triển kinh tế nông nghiệp của một số địa phương và trên thế giới.............................................................................................................................25 iii
Seite 4
1.4.1 Kinh nghiệm phát triển kinh tế nông nghiệp của một số nước trên thế giới25 1.4.2 Kinh nghiệm phát triển kinh tế nông nghiệp của một số địa phương...... 32 1.5 Tổng quan những công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài.......................35 Kết luận Chương 1....................................................................................................37 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP HUYỆN MAI SƠN, TỈNH SƠN LA ...........................................................................................38 2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La .38 2.1.1 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên ............................................................ 38 2.1.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội......................................................................... 43 2.2 Thực trạng phát triển các ngành kinh tế của huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La ........47 2.2.1 Trình độ phát triển kinh tế........................................................................ 47 2.2.2 Tăng trưởng kinh tế.................................................................................. 47 2.2.3 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế...................................................................... 49 2.3 Thực trạng phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La ...........50 2.3.1 Thực trạng phát triển về lượng................................................................. 50 2.3.2 Thực trạng phát triển về chất ................................................................... 60 2.3.3 Đánh giá thực trạng phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Mai Sơn....... 66 2.4 Tình hình tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La .....................................................................................67 2.4.1 Tác động của yếu tố tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên ......................... 67 2.4.2 Tác động của thị trường đến phát triển kinh tế nông nghiệp................... 68 2.4.3 Tác động của hệ thống kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp... 69 2.4.4 Huy động các nguồn lực vào sản xuất và cung ứng dịch vụ nông nghiệp70 2.4.5 Khoa học công nghệ đối với phát triển kinh tế nông nghiệp huyện ........ 71 2.4.6 Năng lực của chủ thể sản xuất đối với phát triển kinh tế nông nghiệp.... 72 2.4.7 Tác động của cơ chế, chính sách Nhà nước đến phát triển kinh tế nông nghiệp................................................................................................................ 72 2.5 Đánh giá chung về phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La ..................................................................................................................... 73 2.5.1 Những kết quả đạt được........................................................................... 73 2.5.2 Những hạn chế và nguyên nhân............................................................... 74 iv
Seite 5
2.5.3 Bài học rút ra từ thực tiễn.........................................................................78 Kết luận Chương 2....................................................................................................79 CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP HUYỆN MAI SƠN, TỈNH SƠN LA ............................................................................80 3.1 Phương hướng và mục tiêu phát triển kinh tế nông nghiệp của huyện Mai Sơn80 3.1.1 Phương hướng phát triển kinh tế nông nghiệp.........................................80 3.1.2 Mục tiêu phát triển ...................................................................................81 3.2 Một số giải pháp chủ yếu thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La........................................................................................................82 3.2.1 Sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, thích ứng với tự nhiên...............82 3.2.2 Giải pháp về kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp ...................84 3.2.3 Thâm canh tăng năng suất cây trồng, con vật nuôi phù hợp....................86 3.2.4 Giải pháp về khoa học công nghệ, môi trường và phát triển bền vững...87 3.2.5 Tăng cường đầu tư phát triển kinh tế nông nghiệp và tổ chức hệ thống nông nghiệp theo hướng nông thôn mới ............................................................................89 3.2.6 Giải pháp về thị trường sản xuất, tiêu thụ nông sản.................................91 3.2.7 Tăng cường năng lực cho nông hộ, định hướng các loại hình sản xuất nông nghiệp chính.............................................................................................91 3.2.8 Phát huy vài trò của Nhà nước về phát triển kinh tế nông nghiệp...........93 Kết luận Chương 3....................................................................................................95 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.......................................................................................96 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................99 v
Seite 6
DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH Hình 1.1. Các ngành cơ bản trong lĩnh vực nông nghiệp............................................... 7 Hình 2.1. Bản đồ hành chính huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La ......................................... 39 Hình 2.2. Hình ảnh hồ Tiền Phong- Vừa phục vụ thủy lợi vừa khai thác du lịch ....... 41 Hình 2.3. Giá trị sản xuất các ngành kinh tế giai đoạn 2014-2018 .............................. 48 Hình 2.4. Cơ cấu các ngành kinh tế của huyện Mai Sơn giai đoạn 2014-2018 (%) .... 50 Hình 2.5. Hình ảnh thu hoạch một số sản phẩm cây công nghiệp............................... 54 Hình 2.6. Một số hình ảnh nông sản huyện Mai Sơn tại Hội chợ xúc tiến thương mại Bằng Tường, Quảng Tây, Trung Quốc ........................................................................ 55 Hình 2.7. Rừng tự nhiên tại xã Tà Hộc được giao cho nhân dân quản lý và bảo vệ.... 56 Hình 2.8. Một sô hình ản chăn nuôi gia súc, gia cầm giống địa phương..................... 57 Hình 2.9. Tăng trưởng các nhóm ngành trong nội bộ ngành nông nghiệp (Tỷ) .......... 58 Hình 2.10. Cơ cấu các ngành trong nội bộ ngành nông nghiệp giai đoạn 2014-2018 (%)60 Hình 2.11. Việc sử dụng thuốc Bảo vệ thực vật không đúng cách được VTV1 đưa tin 66 Hình 3.1. Mô hình trồng cây ăn quả trên đất dốc đem lại hiệu quả kinh tế cao tại bản Noong Xôm, xã Hát Lót, huyện Mai Sơn .....................................................................84 Hình 3.2. Tuyến đường tỉnh lộ 113 nối liền trung tâm huyện với các xã vùng 2 và vùng 3 vừa được đầu tư xây dựng......................................................................................... 85 Hình 3.3. Đập bản Củ, xã Chiềng Ban được đầu tư nâng cấp phục vụ cho công tác phòng chống thiên tai và thủy lợi................................................................................. 86 Hình 3.4. Mô hình trồng nhãn ghép chín muộn mang lại hiệu quả kinh tế cao........... 87 Hình 3.5. Mô hình trồng Dâu tây theo phương pháp hữu cơ trong nhà lưới của Hợp tác xã Nông nghiệp sinh thái Nà Sản................................................................................. 88 Hình 3.6. Thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng được người dân thu gom cho vào vể chứa đặt tại những nơi quy định............................................................................................ 89 Hình 3.7. Điểm giao dịch lưu động của Ngân hàng Nông nghiệp huyện Mai Sơn nhằm giúp người nông dân tiếp cận vốn vay nhanh nhất ...................................................... 90 Hình 3.8. Hình ảnh ký kết xuất khẩu Xoài của huyện Mai Sơn sang thị trường Mỹ... 91 Hình 3.9. Mô hình hỗ trợ Bò sinh sản thuộc Chương trình 135 cho các hộ nghèo tại các xã đặc biệt khó khăn..................................................................................................... 92 vi
Seite 7
Hình 3.10. Thành lập Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện- Cầu nối giữa Nhà nước và người nông dân trong phát triển nông nghiệp.......................................................... 94 vii
Seite 8
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2.1. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Mai Sơn năm 2018................................ 40 Bảng 2.2. Tình hình phát triển kinh tế của huyện Mai Sơn giai đoạn 2014-2018 ....... 48 Bảng 2.3. Diện tích sản xuất các nhóm ngành nông nghiệp giai đoạn 2014-2018 (ha)51 Bảng 2.4. Quy mô đàn gia súc, gia cầm giai đoạn 2014-2018 (con) ........................... 51 Bảng 2.5. Sản lượng một số sản phẩm nông nghiệp chính giai đoạn 2014-2018 ........ 52 Bảng 2.6. Giá trị sản xuất các ngành trong nội bộ ngành nông nghiệp giai đoạn 2014- 2018 (%) ....................................................................................................................... 53 Bảng 2.7. Giá trị sản xuất nhóm ngành trồng trọt giai đoạn 2014-2018 (Tỷ).............. 58 Bảng 2.8. Giá trị sản xuất nhóm ngành chăn nuôi giai đoạn 2014-2018 (Tỷ)............. 59 Bảng 2.9. Giá trị sản xuất nhóm ngành lâm nghiệp giai đoạn 2014-2018 (Tỷ)........... 60 Bảng 2.10. Tổng hợp cơ cấu lao động và thu nhập bình quân của ngành nông nghiệp so với toàn huyện giai đoạn 2014-2018 ....................................................................... 64 viii
Seite 9
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Giải thích thuật ngữ CNH - HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ĐHTL Đại học Thủy lợi HĐND Hội đồng nhân dân KH - CN Khoa học công nghệ KH - KT Khoa học kỹ thuật KT - XH Kinh tế xã hội SXNN Sản xuất nông nghiệp UBND Ủy ban nhân dân XHCN Xã hội chủ nghĩa ix
Seite 11
LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ngành nông nghiệp là một trong những ngành sản xuất vật chất quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế xã hội (KT - XH) đối với tất cả các quốc gia trên thế giới. Nó càng quan trọng hơn đối với các quốc gia có tiềm năng nông nghiệp đang phát triển trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay. Vì thế, nhiều tổ chức quốc tế, nhiều nhà kinh tế học vẫn tiếp tục quan tâm nghiên cứu về vai trò của nông nghiệp và sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành nông nghiệp như thế nào để cơ cấu kinh tế của mỗi quốc gia vận động hợp lý, có hiệu quả, bền vững. Ngành nông nghiệp nó không chỉ là một ngành kinh tế đơn thuần mà còn là hệ thống sinh học - kỹ thuật, bởi vì một mặt cơ sở để phát triển nông nghiệp là việc sử dụng tiềm năng sinh học - cây trồng, vật nuôi. Nông nghiệp nếu hiểu theo nghĩa hẹp chỉ có ngành trồng trọt, ngành chăn nuôi, ngành dịch vụ. Còn nông nghiệp hiểu theo nghĩa rộng thì còn bao gồm cả ngành lâm nghiệp và ngành thủy sản. Kể từ sau đổi mới năm 1986, ngành nông nghiệp Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn và đóng vai trò quan trọng trong phát triển KT - XH của đất nước. Nông nghiệp phát triển đã đảm bảo vững chắc an ninh lương thực quốc gia, tạo việc làm và thu nhập cho khoảng 70% dân cư, là nhân tố quyết định xóa đói giảm nghèo, góp phần phát triển kinh tế đất nước. Bất chấp những khó khăn về thị trường, thiên tai và dịch bệnh, nông nghiệp luôn duy trì tăng trưởng ở mức tương đối khá. Kể từ năm 2007 đến nay, Việt Nam chứng kiến tình trạng suy thoái của nền kinh tế do những yếu kém trong quản lý chính sách vĩ mô trong nước và ảnh hưởng tiêu cực của khủng hoảng kinh tế thế giới, trong bối cảnh khó khăn, sản xuất nông nghiệp nổi lên như một mảng sáng đáng khích lệ nhất của nền kinh tế. Sản xuất nông nghiệp đã có sự tăng trưởng khá toàn diện theo hướng sản xuất hàng hóa, bước đầu đã hình thành một nền sản xuất hàng hóa, nhiều vùng chuyên canh đã được xác lập, một số hàng nông sản của Việt Nam đã được thị trường thế giới biết đến và khẳng định vị thế trên thị trường thế giới. Mặc dù tỷ lệ đóng góp của nông nghiệp trong cơ cấu thu nhập quốc dân GDP có xu hướng giảm đi, nhưng năm 2018 nông nghiệp vẫn đóng góp khoảng 15% tổng của cải làm ra. Đặc biệt, khối 1
Die ersten 11 Seiten werden angezeigt. Laden Sie das Dokument herunter, um alles zu sehen.
Kommentare (0)
Noch keine Kommentare. Seien Sie der Erste!