Seite 1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI Ngành: Tài chính - Ngân hàng NGUYỄN THỊ MAI HƯƠNG Hà Nội - 2022
Inhalt des Dokuments
Seite 2
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI Ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số: 8340201 Họ và tên học viên: Nguyễn Thị Mai Hương Người hướng dẫn: TS. Kim Hương Trang Hà Nội - 2022
Seite 3
i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng luận văn Thạc sĩ: “Quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế tại Ngân hàng TMCP Quân đội” là công trình khoa học của tôi thông qua quá trình học tập, nghiên cứu và dưới sự hướng dẫn tận tình của TS. Kim Hương Trang. Các thông tin, số liệu và tài liệu tham khảo sử dụng trong luận văn này hoàn toàn được thu thập và trích dẫn từ những văn bản có nguồn gốc rõ ràng. Tôi cũng khẳng định rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đều được trân trọng cảm ơn. Hà Nội, ngày tháng năm 2022 Học viên Nguyễn Thị Mai Hương
Seite 4
ii LỜI CẢM ƠN Để có thể hoàn thành luận văn tốt nghiệp “Quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế tại Ngân hàng TMCP Quân đội” một cách hoàn thiện, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình và sự đóng góp quý báu của nhiều tập thể và cá nhân. Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn sâu sắc tới TS. Kim Hương Trang - người đã giành thời gian, tâm huyết, nhiệt tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo Khoa Sau đại học - Trường Đại học Ngoại thương đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi thực hiện luận văn này. Cảm ơn Ban lãnh đạo Ngân hàng TMCP Quân đội đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu, xin cảm ơn các đồng nghiệp đã tạo điều kiện thu thập số liệu, cung cấp thông tin cần thiết cho việc nghiên cứu đề tài này. Trong quá trình thực hiện không tránh khỏi những thiếu xót. Vì vậy rất mong nhận được các ý kiến đóng góp của quý thầy, cô giáo để luận văn được hoàn hiện hơn. Hà Nội, ngày tháng năm 2022 Học viên Nguyễn Thị Mai Hương
Seite 5
iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.....................................................................................................................i LỜI CẢM ƠN..........................................................................................................................ii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................................vi DANH MỤC SƠ ĐỒ............................................................................................................vii DANH MỤC BẢNG BIỂU.................................................................................................vii DANH MỤC BIỂU ĐỒ .......................................................................................................vii TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN...................................................viii CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI..........7 1.1. Những vấn đề chung về hoạt động tài trợ thương mại quốc tế..................... 7 1.1.1. Khái niệm Tài trợ thương mại quốc tế............................................... 7 1.1.2. Phân loại Tài trợ thương mại quốc tế ................................................ 7 1.1.3. Vai trò của tài trợ thương mại quốc tế............................................... 8 1.1.4. Một số hình thức tài trợ thương mại quốc tế chủ yếu tại NHTM ...... 11 1.2. Những vấn đề chung về rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế 18 1.2.1. Khái niệm về rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế....... 18 1.2.2. Đặc điểm của rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế....... 19 1.2.3. Phân loại rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế............. 19 1.2.4. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế………. ................................................................................................. 20 1.3. Quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế của Ngân hàng thương mại ....................................................................................................... 24 1.3.1. Khái niệm quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế24 1.3.2. Quy trình quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế 25 1.3.3. Chính sách quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế……… .................................................................................................. 34 1.3.4. Các chỉ tiêu đánh giá công tác quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế tại Ngân hàng thương mại.......................................... 36 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI............38 2.1. Giới thiệu chung về Ngân hàng TMCP Quân đội ...................................... 38 2.1.1. Sơ lược quá trình hình thành và phát triển của Ngân hàng TMCP Quân đội…….................................................................................................... 38 2.1.2. Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng TMCP Quân đội.............................. 40
Seite 6
iv 2.1.3. Khái quát tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Quân đội giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2021.................................................. 42 2.2. Thực trạng hoạt động tài trợ thương mại tại Ngân hàng TMCP Quân đội giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2021...................................................................... 47 2.2.1. Bảo lãnh ngân hàng ........................................................................ 47 2.2.2. Thư tín dụng L/C............................................................................ 48 2.2.3. Chiết khấu bộ chứng từ................................................................... 48 2.2.4. Bao thanh toán................................................................................ 50 2.2.5. Cho vay tài trợ xuất nhập khẩu ....................................................... 50 2.3. Phân tích thực trạng quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế tại Ngân hàng TMCP Quân đội .................................................................... 51 2.3.1. Chính sách quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế tại Ngân hàng TMCP Quân đội................................................................. 51 2.3.2. Thực trạng quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế tại Ngân hàng TMCP Quân đội................................................................. 56 2.3.3. Đánh giá kết quả công tác quản trị rủi ro trong hoạt động Tài trợ thương mại quốc tế tại Ngân hàng TMCP Quân đội.............................................. 72 2.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế tại Ngân hàng TMCP Quân đội............................................................ 75 2.4.1. Nhân tố khách quan ........................................................................ 75 2.4.2. Nhân tố từ nội bộ Ngân hàng TMCP Quân đội ................................ 78 2.5. Đánh giá chung ......................................................................................... 80 2.5.1. Kết quả đạt được ............................................................................ 80 2.5.2. Hạn chế, tồn tại .............................................................................. 81 2.5.3. Nguyên nhân của hạn chế ............................................................... 82 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI...........................................................................................................................................85 3.1. Định hướng phát triển Ngân hàng TMCP Quân đội đến năm 2030............ 85 3.1.1. Định hướng chung .......................................................................... 85 3.1.2. Định hướng hoạt động tài trợ thương mại quốc tế............................ 87 3.2. Định hướng nâng cao chất lượng quản trị rủi ro hoạt động tài trợ thương mại quốc tế tại Ngân hàng TMCP Quân đội............................................................ 88 3.3. Một số giải pháp nâng cao công tác quản trị rủi ro hoạt động tài trợ thương mại quốc tế tại Ngân hàng TMCP Quân đội..................................................... 89
Seite 7
v 3.3.1. Hoàn thiện chính sách, quy định đối với hoạt động tài trợ thương mại quốc tế…….............................................................................................. 89 3.3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin........................................................ 91 3.3.3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực .............................................. 92 3.3.4. Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát hoạt động tài trợ thương mại quốc tế… .........................................................................................................94 3.3.5. Hoàn thiện hệ thống, cơ sở hạ tầng Công nghệ thông tin ................. 96 3.4. Một số kiến nghị tăng cường hiệu quả quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế........................................................................................... 97 3.4.1. Những kiến nghị với Chính phủ ...................................................... 97 3.4.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước ................................................ 98 3.4.3. Những kiến nghị với Ủy bán giám sát tài chính quốc gia............... 100 3.4.4. Những kiến nghị với Ngân hàng TMCP Quân đội ......................... 100 KẾT LUẬN ..........................................................................................................................102 TÀI LIỆU THAM KHẢO.................................................................................................103
Seite 8
vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Diễn giải BCTC Báo cáo tài chính CBTD Cán bộ tín dụng MB Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội NHNN Ngân hàng Nhà nước NHTM Ngân hàng thương mại RRTD Rủi ro tín dụng SXKD Sản xuất kinh doanh TCTD Tổ chức tín dụng TMCP Thương mại cổ phần TNHH Trách nhiệm hữu hạn TSĐB Tài sản đảm bảo XHTD Xếp hạng tín dụng XHTDNB Xếp hạng tín dụng nội bộ XNK Xuất nhập khẩu BL Bảo lãnh BTT Bao thanh toán TTTM Tài trợ thương mại
Seite 9
vii DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 2.1: Mô hình tổ chức Ngân hàng TMCP Quân đội.........................................42 Sơ đồ 2.2: Quy trình nhận biết rủi ro tín dụng tại MB..............................................56 DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Xếp hạng của Moody’s.............................................................................30 Bảng 2.2: Một số chỉ tiêu cơ bản Ngân hàng TMCP Quân đội................................43 Bảng 2.3: Kết quả hoạt động kinh doanh của MB giai đoạn 2015 – 2021...............46 Bảng 2.4: Tình hình hoạt động bảo lãnh của MB giai đoạn 2018 - 2021.................47 Bảng 2.5: Tình hình hoạt động chiết khấu bộ chứng từ tại MB ...............................49 Bảng 2.6: Tình hình hoạt động chiết khấu bộ chứng từ tại MB ...............................50 Bảng 2.7: Dư nợ cho vay tài trợ xuất nhập khẩu tại MB..........................................51 Bảng 2.8: Các dấu hiệu cảnh bảo sớm và không trả được nợ của khách hàng.........58 Bảng 2.9: Chấm điểm quy mô của doanh nghiệp.....................................................63 Bảng 2.10: Xếp hạng, phân lại nợ đối với khách hàng doanh nghiệp ......................64 Bảng 2.11: Kết quả xếp hạng tín dụng tính theo số lượng khách hàng đối với nhóm khách hàng xuất nhập khẩu giai đoạn 2015 - 2020...................................................65 Bảng 2.12: Tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể với từng nhóm nợ tại MB.....................66 Bảng 2.13: Danh mục tài sản, biện pháp bảo đảm, hệ số giá trị tài sản bảo đảm.....69 Bảng 2.14: Tỷ lệ nợ quá hạn của nhóm khách hàng xuất nhập khẩu của MB giai đoạn 2015-2020..................................................................................................................72 Bảng 2.15: Phân loại nợ quá hạn của nhóm khách hàng xuất nhập khẩu giai đoạn 2015 -2020 ................................................................................................................73 Bảng 2.16: Tỷ lệ dự phòng RRTD đối với nhóm khách hàng xuất nhập khẩu.........74 Bảng 2.17: Tỷ lệ dư nợ nhóm khách hàng xuất nhập khẩu có TSĐB giai đoạn 2015- 2021...........................................................................................................................74 Bảng 2.18: Kế hoạch công tác đào tạo nhân lực tại MB năm 2022..........................93 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3.1: Vốn huy động của MB giai đoạn 2015 - 2021.....................................44 Biểu đồ 3.2: Tổng dư nợ cho vay của MB giai đoạn 2015 - 2021............................45 Biểu đồ 3.4: Tổng cam kết L/C của MB giai đoạn 2015 - 2021...............................48
Seite 10
viii TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN Luận văn tập trung nghiên cứu về “Quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế tại Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB)” để đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro trong hoạt động TTTMQT tại MB. Kết quả nghiên cứu và đóng góp của luận văn: Thứ nhất, hệ thống hoá được những vấn đề lý luận cơ bản về quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại của NHTM. Thứ hai, phân tích thực trạng quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại tại MB. Từ đó, chỉ ra những kết quả đạt được, hạn chế và tồn tại cần tiếp tục giải quyết tại Ngân hàng TMCP Quân Đội. Thứ ba, đề xuất những giải pháp có tính thực tiễn nhằm hoàn thiện quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại tại Ngân hàng TMCP Quân Đội, đồng thời đưa ra những kiến nghị đối với Chính phủ; NHNN và Ủy bán giám sát tài chính quốc gia. Trong những năm qua, quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế của MB đã phần nào được cải thiện. Song, việc hoàn thiện các quy trình, quy định quản trị rủi ro đối với nhóm khách hàng xuất nhập khẩu vẫn còn nhiều vướng mắc, tồn tại. Tác giả hy vọng luận văn sẽ đóng góp được một phần trong việc nâng cao hiệu quả Quản trị rủi ro trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế tại Ngân hàng TMCP Quân Đội.
Seite 11
1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Trong những năm gần đây, hội nhập nền kinh tế quốc tế của Việt Nam diễn ra ngày càng nhanh và sâu rộng, đem lại nhiều cơ hội cũng như thách thức đối với các doanh nghiệp trong nước. Đặc biệt là các doanh nghiệp xuất nhập khẩu hàng hóa. Hội nhập kinh tế toàn cầu tạo ra thị trường tiêu thụ tốt hơn, thu hút hiệu quả vốn đầu tư nước ngoài, tận dụng được tiến bộ khoa học kỹ thuật cùng kinh nghiệm quản lý của các nước từ đó nâng cao năng suất lao động, đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế và cải thiện đời sống nhân dân. Khi nền kinh tế ngày càng phát triển thì ngành dịch vụ càng phát triển đặc biệt là lĩnh vực tài chính ngân hàng - lĩnh vực đóng vai trò huyết mạch cho sự phát triển của nền kinh tế. Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu sẽ tăng cường hoạt động thương mại quốc tế và kênh thanh toán trung gian qua hệ thống ngân hàng với tốc độ nhanh, chính xác cao là vô cùng cần thiết. Mặt khác dịch vụ tài trợ thương mại quốc tế ngày càng đem lại nhiều lợi nhuận cao cho các Ngân hàng. Chính vì vậy, các Ngân hàng thương mại hiện nay đều hướng tới thúc đẩy hoạt động tài trợ thương mại quốc tế và tăng tỷ trọng thu nhập từ hoạt động cung cấp các dịch vụ tài trợ thương mại quốc tế. Điều này đồng nghĩa với việc các NHTM sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro phát sinh trong quá trình kinh doanh quốc tế. Rủi ro tài trợ thương mại quốc tế không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động an toàn, hiệu quả và uy tín của các NHTM mà còn ảnh hưởng đến cả hệ thống Ngân hàng và nền kinh tế Việt Nam. Công tác quản trị rủi ro tài trợ thương mại quốc tế đang là một đề tài cấp thiết, là mối quan tâm hàng đầu của hầu hết các ngân hàng hiện nay và Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) cũng không phải là ngoại lệ. Thương mại quốc tế ngày càng phát triển, khoảng cách giữa các quốc gia đang ngày càng được thu hẹp. Chính vấn đề nay đang thúc đẩy sự gia tăng nhanh chóng nhu cầu về các dịch vụ tài chính quốc tế trên khắc thế giới. Khi tự do hóa thương mại được các quốc gia thống nhất trên một thị trường rộng thì tính cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ và khốc liệt. Các doanh nghiệp ngoại thương sẽ phải chịu nhiều rủi ro tạo nên bởi đặc tính vốn có của thương mại quốc tế như thời gian vận chuyển dài, khoảng cách địa lý xa, giá trị hàng hóa lớn, sự khác nhau về hình thức thanh toán, loại tiền thanh toán, những biến động về tỷ giá hối đoái, sự khác biệt về văn hóa, pháp luật… Vì vậy để nâng cao tính cạnh tranh của mình các doang nghiệp cần có sự hỗ trợ của các bên liên quan. Chình vì vậy dịch vụ tài trợ thương mại quốc tế của các Ngân hàng ra đời như một sự tất yếu cho sự phát triển chung của thương mại quốc tế.
Die ersten 11 Seiten werden angezeigt. Laden Sie das Dokument herunter, um alles zu sehen.
Kommentare (0)
Noch keine Kommentare. Seien Sie der Erste!