Vorschau wird generiert...
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN LÊ CÔNG HẠ CHI NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KHÔNG GIAN XANH THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH Chuyên ngành: Địa lí tự nhiên Mã số: 8440217 Ngƣời hƣớng dẫn: TS. NGUYỄN THỊ HUYỀN
LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực. Các đề xuất mới của đề tài đƣợc xuất phát từ tình hình thực tiễn của thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định. Tác giả luận văn Lê Công Hạ Chi
LỜI CẢM ƠN Luận văn đƣợc hoàn thành tại Khoa Địa lí Tự nhiên, Trƣờng Đại học Quy Nhơn dƣới sự hƣớng dẫn của TS. Nguyễn Thị Huyền. Tôi xin đƣợc bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất của mình đến cô Nguyễn Thị Huyền đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Để có đƣợc luận văn này, tôi xin gửi lời cảm ơn đến các thầy, cô giáo ở Khoa Địa lí Tự nhiên, Trƣờng Đại học Quy Nhơn đã giúp đỡ, đóng góp ý kiến quý báu, tạo mọi điều kiện thuận lợi trong thời gian học tập cũng nhƣ thực hiện luận văn. Bên cạnh đó, tôi xin trân trọng cảm ơn đến Ban Giám hiệu Trƣờng Đại học Quy Nhơn, Phòng Đào tạo Sau đại học đã quan tâm giúp đỡ và hỗ trợ trong quá trình hoàn thành luận văn. Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn đến gia đình, bạn bè và ngƣời thân đã luôn động viên và chia sẻ những khó khăn, thách thức trong những tháng năm thực hiện luận văn. Bình Định, ngày tháng năm 2022 Tác giả luận văn Lê Công Hạ Chi
MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH MỞ ĐẦU.......................................................................................................... 1 1. Lý do chọn đề tài ....................................................................................... 1 2. Mục tiêu nghiên cứu.................................................................................. 2 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu ............................................................. 2 4. Nội dung nghiên cứu ................................................................................. 3 5. Quan điểm và phƣơng pháp nghiên cứu.................................................... 3 6. Những đóng góp của luận văn................................................................... 6 7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.................................................. 6 8. Cấu trúc của luận văn................................................................................ 7 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ............. 8 1.1. Tổng quan về nghiên cứu không gian xanh............................................ 8 1.1.1.Trên thế giới ...................................................................................... 8 1.1.2. Ở Việt Nam .................................................................................... 12 1.2. Lý luận chung về nghiên cứu không gian xanh.................................... 13 1.2.1. Một số khái niệm về không gian xanh ........................................... 13 1.2.2. Tiêu chí và phân loại không gian xanh .......................................... 15 1.2.4. Các nguyên tắc phát triển không gian xanh ................................... 20 Tiểu kết chƣơng 1........................................................................................ 22 CHƢƠNG 2: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH...................................................... 23 2.1. Vị trí địa lí ............................................................................................ 23 2.2. Đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên........................................... 24 2.2.1. Địa chất .......................................................................................... 24
2.2.2. Địa hình .......................................................................................... 25 2.2.3. Khí hậu ........................................................................................... 27 2.2.4. Thủy văn......................................................................................... 30 2.2.5. Tài nguyên thiên nhiên................................................................... 31 2.3. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội..................................................... 36 2.3.1. Dân số và lao động ......................................................................... 36 2.3.2. Tình hình phát triển kinh tế............................................................ 37 2.3.3. Cơ sở vật chất hạ tầng .................................................................... 40 2.3.4. Văn hóa – xã hội............................................................................. 41 Tiểu kết chƣơng 2........................................................................................ 42 CHƢƠNG 3: HIỆN TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KHÔNG GIAN XANH THÀNH PHỐQUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH.......43 3.1. Hiện trạng và biến động không gian xanh thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định.............................................................................................................. 43 3.1.1. Hiện trạng không gian xanh thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định........43 3.1.2. Phân tích biến động không gian xanh thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định giai đoạn 2016 – 2020. ........................................................... 55 3.2. Định hƣớng phát triển không gian xanh thành phố Quy Nhơn............ 66 3.2.1. Cơ sở đề xuất định hƣớng phát triển KGX ở TP. Quy Nhơn......... 66 3.3. Định hƣớng và giải pháp phát triển không gian xanh thành phố Quy Nhơn............................................................................................................ 75 3.3.1. Định hƣớng phát triển các hình thái không gian xanh ở thành phố Quy Nhơn......................................................................................................... 75 3.3.2. Giải pháp phát triển không gian xanh thành phố Quy Nhơn.......... 78 KẾT LUẬN ................................................................................................... 81 TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................ 83 PHỤ LỤC QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ (BẢN SAO)
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Viết tắt Viết đầy đủ CVCX Công viên cây xanh DK Đất khác ĐTH Đô thị hóa KGX Không gian xanh KT Kinh tế KT - XH Kinh tế - xã hội MN Mặt nƣớc MT Môi trƣờng NN Nông nghiệp TP Thành phố
DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1. Nhiệt độ và lƣợng mƣa trung bình nhiều năm (1965 – 2017) ở TP. Quy Nhơn........................................................................................................27 Bảng 2.2. Diện tích các nhóm đất chínhởTP. Quy Nhơn............................................31 Bảng 2.3. Thống kê dân sốtrên địa bàn thành phốQuy Nhơn năm 2020...................37 Bảng 3.1. Diện tích các loại hình KGX ởTP. Quy Nhơn, tỉnh Bình Định .................44 Bảng 3.2. Diện tích công viên, vƣờn cây, dải cây xanh theo xã, phƣờng ởTP. Quy Nhơn năm 2020............................................................................46 Bảng 3.3: Sốlƣợng chi tiết cây xanh của thành phốQuy Nhơn, tỉnh Bình Định.......48 Bảng 3.4. Diện tích KGX mặt nƣớc theo xã, phƣờng ở TP. Quy Nhơn năm 2020..................................................................................................................50 Bảng 3.5. Diện tích KGX đất nông nghiệp của TP. Quy Nhơn năm 2020.................51 Bảng 3.6. Diện tích KGX trên núi và rừng trồng TP. Quy Nhơn năm 2020...............53 Bảng 3.7. Biến động diện tích KGXởTP. Quy Nhơn giai đoạn 2016 - 2020............55 Bảng 3.8. Diện tích và tỷ lệ công viên, vƣờn cây và dải cây xanh theo xã phƣờngTP. Quy Nhơn giai đoạn 2016–2020 ..........................................57 Bảng 3.9. Diện tích mặt nƣớc TP Quy Nhơn giai đoạn 2016–2020 .........................58 Bảng 3.10. Diện tích đất nông nghiệp TP. Quy Nhơn giai đoạn 2016 –2020 ............60 Bảng 3.11. Diện tích rừng theo xã phƣờng của thành phố Quy Nhơn giai đoạn 2016–2020 ....................................................................................................61 Bảng 3.12. Biến động các hình thái KGX giai đoạn 2016 – 2020 của TP. Quy Nhơn.................................................................................................................63
DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1. Bản đồhành chính thành phốQuy Nhơn- tỉnh Bình Định..........................23 Hình 2.2. Bản đồphân bốđộcao thành phốQuy Nhơn –tỉnh Bình Định..................26 Hình 2.3. Biểu đồlƣợng mƣa và nhiệt độtrung bình nhiều năm TP. Quy Nhơn.......28 Hình 2.4. Bản đồlƣợng mƣa thành phố Quy Nhơn.......................................................29 Hình 2.5. Bản đồthổnhƣỡng thành phốQuy Nhơn......................................................34 Hình 3.1 Biểu đồtỷlệ% diện tích các loại KGXởTP. Quy Nhơn năm 2020...........44 Hình 3.2. Bản đồhiện trạng không gian xanh TP. Quy Nhơn năm 2020....................45 Hình 3.3. Biểu đồdiện tích công viên, vƣờn cây và cây xanh......................................47 Hình 3.4. Biểu đồdiện tích KGX mặt nƣớcởTP. Quy Nhơn......................................51 Hình 3.5. Biểu đồtỷ lệ% diện tích KGX đất nông nghiệpởTP. Quy Nhơn.............53 Hình 3.6. Biểu đồdiện tích KGX trên núi và rừng trồng ..............................................54 Hình 3.7. Hiện trạng không gian xanh TP. Quy Nhơn năm 2016................................56 Hình 3.8. Bản đồbiến động KGX thành phốQuy Nhơn giai đoạn 2016–2020.......64 Hình 3.9. Phân bốcấu trúc cảnh quan TP. Quy Nhơn...................................................66 Hình 3.10. Biểu đồ tỷ lệ tiếp cận các loại hình KGX của ngƣời dân và khách du lịch ....................................................................................................................71 Hình 3.11. Biểu đồtỷ lệ % khoảng cách ngƣời dân và khách du lịch tiếp cận các loại KGX..........................................................................................................72 Hình 3.12. Tỷlệ% các phƣơng tiện tiếp cận KGX .......................................................73 Hình 3. 13. Tỷlệ% các rào cản trong tiếp cận KGX của khách du lịch......................74
1 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Hiện nay, mảng xanh hay không gian xanh (KGX) đƣợc xem là một yếu tố hết sức quan trọng trong định hƣớng quy hoạch không gian cho phát triển bền vững một khu vực, đặc biệt là đô thị theo hƣớng bền vững. Bởi, KGX có thể giải quyết nhiều vấn đề mà các thành phố (TP) hoặc một đô thị đang phải đối mặt, nhƣ: hạn chế sự phát triển tràn lan của đô thị, hạn chế mật độ xây dựng, là cơ sở hạ tầng tự nhiên trong bảo vệ, giảm nguy cơ gây ô nhiễm môi trƣờng, suy thoái đất,… KGX còn là thành phần quan trọng tạo lập một môi trƣờng (MT) sống gần gũi với thiên nhiên, tạo không gian với cảnh quan đẹp, là giao diện kết nối giữa vùng đô thị và nông thôn, giúp tăng cƣờng bảo tồn đa dạng sinh học. Trên thế giới, đã có nhiều công trình nghiên cứu mảng xanh hoặc không gian cho định hƣớng quy hoạch các khu đô thị, nhƣng hầu hết các công trình nghiên cứu đề hƣớng đến nghiên cứu KGX phục vụ cho các công trình kiến trúc đô thị. Ngày nay, KGX còn đƣợc tiếp cận dƣới nhiều góc độ, trong đó, KGX đƣợc nghiên cứu nhƣ là một hệ thống sinh thái cảnh quan là một xu hƣớng tiếp cận mới mang lại nhiều ƣu thế trong phân tích hệ thống không gian, nhằm hƣớng tới quy hoạch phát triển lãnh thổ một cách bền vững hơn. Trong hơn hai thập kỷ qua, nƣớc ta đã đạt đƣợc tiến bộ đáng kể trong phát triển kinh tế - xã hội (KT – XH). Với mức tăng trƣởng kinh tế (KT) trung bình hàng năm > 7%, công nghiệp hóa, hiện đại hóa rộng khắp, mức sống tăng nhanh. Đáng chú ý, sự phát triển kinh tế, đặc biệt là du lịch, dịch vụ và thƣơng mại ở các thành phố ven biển miền Trung trong thời gian gần đây đã mang lại bộ mặt mới cho các tỉnh, thành phố trong khu vực. Theo đó, quá trình đô thị hóa (ĐTH) diễn ra một cách mạnh mẽ, các khu đô thị mọc lên nhanh chóng, mang lại nhiều cơ hội đƣợc tiếp cận cuộc sống tốt hơn cho ngƣời dân trong khu vực, thu hút một lƣợng lớn ngƣời dân từ nông thôn vào đô thị sinh sống. Tuy nhiên, chính điều đó đã làm cho nhiều TP đang phải vật lộn với hàng loạt các vấn đề nhƣ: Môi trƣờng suy thoái, giao thông tắc nghẽn, thiếu thốn các dịch vụ cơ bản nhƣ cấp nƣớc, điều kiện vệ sinh MT và cả quản lý chất thải. Có thể nói, để duy trì đƣợc tăng trƣởng KT cùng với việc hình thành nên các TP xanh, “đáng sống” và bền vững cho tất cả mọi ngƣời là
2 thách thức lớn nhất mà nhiều TP của nƣớc ta đang phải đối mặt. Do đó, việc quy hoạch các mảng xanh đô thị là một trong những biện pháp cứu cánh mà nhiều TP đang quan tâm thực hiện. Quy Nhơn là một TP ven biển thuộc tỉnh Bình Định, diện tích tự nhiên khoảng 286 km2, dân số khoảng 290053 ngƣời (năm 2019). Với điều kiện tự nhiên rất đa dạng, tạo cho Quy Nhơn nhiều tiềm năng trong phát triển KT, đặc biệt là phát triển KT du lịch. Những năm gần đây, hàng loạt các dự án đƣợc quy hoạch, đầu tƣ xây dựng với mục tiêu trở thành một điểm đến du lịch hấp dẫn – một đô thị du lịch, đã mang lại cho Quy Nhơn một sắc diện mới, thúc đẩy phát triển KT, nâng cao đời sống của ngƣời dân. Tuy nhiên, song hành với nó là quá trình ĐTH một cách ồ ạt, mật độ xây dựng trong đô thị ngày càng cao, không những gây áp lực cho các hệ thống thoát nƣớc, chống ngập của đô thị mà hệ sinh thái ở các vùng ngập nƣớc của TP cũng có nguy cơ thu hẹp, ngƣời dân mất đất sản xuất do ĐTH,… Do vậy, cần thiết phải có những định hƣớng phát triển KGX một cách khoa học nhằm tạo ra một MT sống tích cực, có sự cân bằng giữa không gian sinh sống với quá trình đô thị hóa, thúc đẩy sự phát triển bền vững TP Quy Nhơn. Xuất phát từ thực trạng trên, tôi đã chọn đề tài “Nghiên cứu hiện trạng và đề xuất giải pháp phát triển không gian xanh thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định” để làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình. 2. Mục tiêu nghiên cứu Thực hiện đề tài nhằm đạt được một số mục tiêu cụ thể: - Nghiên cứu đƣợc hiện trạng và biến động KGX TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định. - Phân tích và nhận diện hiện trạng cấu trúc, hình thái phát triển KGX ở TP. Quy Nhơn. Từ đó, đề xuất đƣợc các định hƣớng và giải pháp phát triển KGX TP Quy Nhơn. 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3.1.Đối tượng nghiên cứu: Hiện trạng không gian xanh 3.2. Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi không gian: Toàn bộ diện tích TP Quy Nhơn theo ranh giới hành chính.
Die ersten 10 Seiten werden angezeigt. Laden Sie das Dokument herunter, um alles zu sehen.
Noch keine Kommentare. Seien Sie der Erste!
Kommentare (0)
Noch keine Kommentare. Seien Sie der Erste!