Seite 1
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Kinh tế đối ngoại GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU GẠO VIỆT NAM SANG CHÂU PHI ThiNganHang.com ThiNganHang.com
Inhalt des Dokuments
Seite 2
i MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU ĐỒ THỊ........................................................................ iii LỜI MỞ ĐẦU .............................................................................................................1 CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU GẠO VÀ THỊ TRƢỜNG GẠO CHÂU PHI...............................................................................4 1.1. THoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTUHoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTUổng quan về hoạt động xuất khẩu gạo và mặt hàng gạo ................................4 1.1.1. Khái niệm về xuất khẩu hàng hóa nói chung và xuất khẩu gạo nói riêng 4 1.1.2. Lý thuyết về sản phẩm lúa gạo ..................................................................4 1.1.3. Đặc điểm của thị trường xuất khẩu gạo....................................................7 1.1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến xuất khẩu gạo thế giới..................................9 1.2. Khái quát thị trƣờng gạo Châu Phi.................................................................10 1.2.1. Tổng quan về tình hình kinh tế - chính trị - xã hội..................................10 1.2.2. Tình hình sản xuất, tiêu thụ gạo ở châu Phi............................................15 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU GẠO CỦA VIỆT NAM SANG CHÂU PHI................................................................................................................24 2.1. Khái quát về hoạt động sản xuất và xuất khẩu gạo của Việt Nam.................24 2.1.1. Tình hình sản xuất gạo của Việt Nam ......................................................24 2.1.2. Tình hình xuất khẩu gạo của Việt Nam....................................................27 2.2. Thực trạng xuất khẩu gạo Việt Nam sang châu Phi .......................................43 2.2.1. Sản lượng và kim ngạch xuất khẩu...........................................................43 2.2.2. Chất lượng gạo Việt Nam xuất khẩu sang châu Phi................................49 2.2.3. Giá gạo xuất khẩu sang châu Phi ............................................................50 2.3. Đánh giá hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam sang châu Phi...................52 ThiNganHang.com2.3.1. Những thành tựu đã đạt được ..................................................................52 2.3.2. Những hạn chế còn tồn tại .......................................................................54 2.3.3. Một số lưu ý khi xuất khẩu gạo sang các nước châu Phi.........................56 CHƢƠNG 3: GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU GẠO VIỆT NAM SANG CHÂU PHI................................................................................................................60 3.1. Cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu gạo của Việt Nam sang châu Phi ....60 3.1.1. Dự báo thị trường gạo thế giới ................................................................60 3.1.2. Cơ hội đối với xuất khẩu gạo Việt Nam sang châu Phi ...........................61 ThiNganHang.com
Seite 3
ii 3.1.3. Thách thức đối với xuất khẩu gạo Việt Nam sang châu Phi....................62 3.2. Định hƣớng xuất khẩu gạo của Việt Nam đến năm 2020...............................64 3.3. Giải pháp thúc đẩy hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam sang châu Phi...68 3.3.1. Giải pháp về lựa chọn thị trường.............................................................68 3.3.2. Giải pháp về lựa chọn chủng loại gạo.....................................................73 3.3.3. GiHoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTUHoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTUải pháp về giá cả xuất khẩu gạo...........................................................74 3.3.4. Giải pháp về hệ thống phân phối và tổ chức xuất khẩu gạo....................76 3.3.5. Hoạt động xúc tiến xuất khẩu gạo của Việt Nam sang châu Phi.............79 3.3.6. Giải pháp khác .........................................................................................83 KẾT LUẬN...............................................................................................................85 TÀI LIỆU THAM KHẢO.........................................................................................87 ThiNganHang.com ThiNganHang.com
Seite 4
iii DANH MỤC BẢNG BIỂU ĐỒ THỊ Bảng 1.1: Tỷ trọng sản xuất gạo theo vùng trên thế giới............................................5 Bảng 1.2: 5 nƣớc có sản lƣợng gạo nhiều nhất thế giới năm 2014.............................6 Bảng 1.3: GDP của một số nền kinh tế lớn nhất châu Phi ........................................13 Bảng 1.4: Diện tích gieo trồng lúa ở các vùng châu Phi...........................................16 Bảng 1.5: Năng suấHoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTUHoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTUt lúa ở các vùng châu Phi...........................................................18 Bảng 1.6: Sản lƣợng lúa ở các vùng châu Phi ..........................................................18 Bảng 1.7: Một số nƣớc nhập khẩu gạo nhiều nhất châu Phi giai đoạn 2011-2014..19 Bảng 2.1: Diện tích gieo trồng lúa theo địa phƣơng.................................................24 Bảng 2.2: Năng suất lúa phân theo địa phƣơng ........................................................25 Bảng 2.3: Sản lƣợng lúa phân theo vùng ..................................................................26 Bảng 2.4: Xuất khẩu gạo của Việt Nam năm 2010-2014 .........................................29 Bảng 2.5: Xuất khẩu gạo của 5 nƣớc đứng đầu thế giới năm 2014 và dự báo năm 2015...........................................................................................................................32 Bảng 2.6: Cơ cấu thị trƣờng xuất khẩu gạo của Việt Nam theo châu lục.................32 Bảng 2.7: Một số thị trƣờng xuất khẩu gạo của Việt Nam năm 2010-2014.............34 Bảng 2.8: Cơ cấu chủng loại gạo xuất khẩu của Việt Nam năm 2014 .....................39 Bảng 2.9: Giá xuất khẩu gạo trung bình của Việt Nam năm 2010-2014..................41 Bảng 2.10: Giá gạo xuất khẩu của Thái Lan và Việt Nam năm 2014 ......................42 Bảng 2.11: Sản lƣợng và kim ngạch xuất khẩu gạo của Việt Nam sang châu Phi...43 Bảng 2.12: Xuất khẩu gạo của Việt Nam sang một số nƣớc châu Phi năm 2013- 2014...........................................................................................................................45 Bảng 2.13: Giá gạo xuất khẩu sang châu Phi của một số nƣớc năm 2011-2014......51 ThiNganHang.comBảng 2.14: Tỷ trọng xuất khẩu gạo của Việt Nam sang châu Phi ............................53 Hình 1.1: Tỷ trọng sản xuất gạo theo vùng trên thế giới ............................................6 Hình 1.2: Nhập khẩu gạo thế giới theo khu vực năm 2005 – 2014 ..........................22 Hình 2.1: Cơ cấu thị trƣờng xuất khẩu gạo của Việt Nam theo châu lục.................33 Hình 2.2: Thị trƣờng xuất khẩu gạo của Việt Nam năm 2014..................................36 Hình 2.3: Cơ cấu chủng loại gạo xuất khẩu của Việt Nam năm 2014......................39 Hình 3.1: Dự báo xuất khẩu gạo của những nƣớc xuất khẩu chính..........................60 Hình 3.2: Sơ đồ hệ thống phân phối và tổ chức xuất khẩu gạo của Việt Nam.........76 ThiNganHang.com
Seite 5
1 LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Với một nền sản xuất nông nghiệp lâu đời, điều kiện tự nhiên rất thích hợp cho sản xuất lúa, Việt Nam đƣợc đánh giá là một trong những quốc gia có lợi thế cạnh tranh lHoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTUớn trong ngành sản xuất lúa gạo. Từ một nền nông nghiệp tự cấp tự túc, Việt Nam đã vƣơn lên trởHoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTUthành một nền nông nghiệp hàng hóa, không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nƣớc, đảm bảo an ninh lƣơng thực quốc gia mà còn xuất khẩu sang nhiều thị trƣờng, có vị thế ngày càng lớn trong khu vực và trên thế giới. Hiện nay, thị trƣờng xuất khẩu gạo của Việt Nam tập trung chủ yếu ở châu Á với một số thị trƣờng nhập khẩu chủ lực nhƣ: Trung Quốc, Philipines, Malaysia, In- đô-nê-si-a,… và ở châu Phi với các nƣớc nhập khẩu chính nhƣ: Bờ Biển Ngà, Senegal, Ghana, Angola,… Với nền nông nghiệp còn chƣa phát triển và tồn tại nhiều hạn chế, trong khi nhu cầu tiêu thụ lƣơng thực lại lớn với dân số hơn 1 tỷ ngƣời, vì thế, việc nhập khẩu lƣơng thực là rất cần thiết đối với các nƣớc châu Phi và châu Phi trở thành thị trƣờng tiềm năng đối với các sản phẩm lƣơng thực xuất khẩu trên thế giới, đặc biệt là gạo. Điều này giúp Việt Nam có cơ hội mở rộng sản lƣợng cũng nhƣ kim ngạch xuất khẩu gạo của mình thông qua việc thâm nhập sâu hơn nữa vào thị trƣờng châu Phi đầy tiềm năng này. Tuy trong những năm qua, hoạt động xuất khẩu gạo vào thị trƣờng châu Phi đã đạt đƣợc những kết quả tốt, nhƣng vẫn chƣa tƣơng xứng với tiềm năng của cả hai phía cũng nhƣ còn tồn tại nhiều hạn chế. Hơn nữa, trong năm 2014 vừa qua, xuất khẩu gạo của Việt Nam sang thị trƣờng này có sự sụt giảm đáng kể. Trƣớc tình hình đó, việc nghiên cứu, đánh giá thực trạng xuất khẩu mặt hàng này của Việt Nam sang ThiNganHang.comchâu Phi đểđẩy xuất khẩtu gừ đó đƣa ra các giảạo vào thị trƣờng này là vô cùng ci pháp phù hợp, khần thiắc phết. Chính vì vục những khó khậy, em đã lựăn, thúca chọn đề tài: “Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu gạo của Việt Nam sang châu Phi” làm đề tài Khóa luận tốt nghiệp. 2. Mục tiêu nghiên cứu Thứ nhất, tìm hiểu chung về nguồn gốc cây lúa, vai trò của sản phẩm lƣơng thực này, phân bố lúa gạo trên thế giới cũng nhƣ đặc điểm và các nhân tố ảnh ThiNganHang.com
Seite 6
2 hƣởng đến hoạt động xuất khẩu gạo, từ đó nắm đƣợc về thị trƣờng gạo thế giới cũng nhƣ hoạt động xuất khẩu mặt hàng này để có thể những chính sách phù hợp, nâng cao hiệu quả xuất khẩu gạo. Đặc biệt, phân tích tình hình kinh tế - xã hội của châu Phi nói chung và thị trƣờng gạo của châu Phi nói riêng để thấy đƣợc tiềm năng trong việc xuất khẩu gạo sang thị trƣờng này. ThHoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTUHoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTUứ hai, phân tích tình hình sản xuất, xuất khẩu gạo của Việt Nam nói chung và xuất khẩu gạo của Việt Nam sang châu Phi nói riêng để thấy khả năng cung ứng gạo xuất khẩu của Việt Nam và đánh giá đƣợc những thành tựu cũng nhƣ những hạn chế còn tồn tại trong hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam sang châu Phi, từ đó đƣa ra các giải pháp phù hợp khắc phục những hạn chế đó. Thứ ba, đƣa ra một số giải pháp nhằm đẩy mạnh xuất khẩu gạo của Việt Nam sang thị trƣờng châu Phi. 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu: Hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam sang châu Phi và các giải pháp thúc đẩy hoạt động này trong những năm tới. Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi thời gian: Phân tích tình hình thực tế giai đoạn: 2010-2014 và áp dụng các giải pháp giai đoạn 2015-2020. Phạm vi không gian: Nghiên cứu hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam nói chung và sang thị trƣờng châu Phi. 4. Phƣơng pháp nghiên cứu Khóa luận sử dụng tổng hợp các phƣơng pháp: phân tích, tổng hợp, thống kê, ThiNganHang.comso sánh và scác đề tài nghiên cử dụng tƣ liệứu khác.u từ các nguồn: báo, tạp chí, internet, báo cáo của ngành và 5. Kết cấu khóa luận Ngoài lời mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung khóa luận bao gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Lý luận chung về hoạt động xuất khẩu gạo và thị trƣờng gạo châu Phi ThiNganHang.com
Seite 7
3 Chƣơng 2: Thực trạng xuất khẩu gạo của Việt Nam sang châu Phi Chƣơng 3: Giải pháp thúc đẩy xuất khẩu gạo Việt Nam sang châu Phi Để hoàn thành khóa luận này, em xin chân thành gửi lời cảm ơn đến các thầy cô giáo trƣờng Đại học Ngoại thƣơng Hà Nội, và đặc biệt là cô giáo – Thạc sỹ Trần Bích Ngọc, ngƣời đã tận tình hƣớng dẫn em trong suốt quá trình viết khóa luận này. Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTUHoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Do giới hạn về thời gian cũng nhƣ kiến thức của mình nên nội dung của khóa luận không tránh khỏi những sai sót. Rất mong đƣợc sự đóng góp của thầy cô và những ngƣời quan tâm để khóa luận đƣợc hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! ThiNganHang.com ThiNganHang.com
Seite 8
4 CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU GẠO VÀ THỊ TRƢỜNG GẠO CHÂU PHI 1.1.Tổng quan về hoạt động xuất khẩu gạo và mặt hàng gạo 1.1.1. Khái niệm về xuất khẩu hàng hóa nói chung và xuất khẩu gạo nói riêng Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTUHoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Theo một cách hiểu chung nhất thì xuất khẩu là hoạt động đƣa hàng hoá, dịch vụ từ quốc gia này sang quốc gia khác. Dƣới góc độ marketing, xuất khẩu đƣợc coi là một hình thức thâm nhập thị trƣờng nƣớc ngoài ít rủi ro và chi phí thấp. Mục đích của hoạt động xuất khẩu là nhằm khai thác đƣợc lợi thế so sánh của từng quốc gia trong phân công lao động quốc tế. Trên thực tế, hoạt động xuất khẩu diễn ra trên mọi lĩnh vực, dƣới nhiều hình thức khác nhau, từ hàng hoá tiêu dùng cho đến máy móc thiết bị, công nghệ hay nguyên vật liệu phục vụ cho sản xuất,.... nhƣng mục đích chính cuối cùng của xuất khẩu cho dù dƣới hình thức nào cũng đem lại lợi ích cho quốc gia. Xuất khẩu là hoạt động không bị giới hạn về không gian hay thời gian. Nó có thể diễn ra chỉ trong thời gian ngắn hay hàng thập kỉ, có thể chỉ trong phạm vi lãnh thổ quốc gia hoặc có thể diễn ra ở nhiều quốc gia. Gạo là một loại hàng hoá, do vậy việc xuất khẩu nó một cách tổng thể cũng nhƣ việc xuất khẩu bất kì một loại hàng hoá nào khác: xuất khẩu gạo là việc đƣa mặt hàng gạo từ quốc gia này sang quốc gia khác. 1.1.2. Lý thuyết về sản phẩm lúa gạo ThiNganHang.com1.1.2.1. Khái niệm mặt hàng gạo Gạo là một sản phẩm lƣơng thực thu từ cây lúa. Hạt gạo thƣờng có màu trắng, nâu hoặc đỏ thẫm, chứa nhiều dinh dƣỡng. Hạt gạo chính là nhân của thóc sau khi xay để tách bỏ vỏ trấu. Hạt gạo sau khi xay đƣợc gọi là gạo lứt hay gạo lật, nếu tiếp tục xát để tách cám thì gọi là gạo xát hay gạo trắng. 1.1.2.2. Nguồn gốc cây lúa trên thế giới Trên thế giới, chỉ có cƣ dân ở hai vùng châu Á và châu Phi biết nuôi dƣỡng cây lúa từ loài lúa dại thiên nhiên trở thành cây lúa trồng cách đây hàng ngàn năm ThiNganHang.com
Seite 9
5 để cung cấp nguồn thực phẩm cho dân tộc địa phƣơng. Đó là lúa Oryzasativa ở châu Á và lúa Oryzaglaberrima ở châu Phi. (Trần Văn Đạt, 2005) Loài lúa Oryza glaberrima ở Châu Phi đã đƣợc xác định nguồn gốc ở vùng thung lũng thƣợng nguồn sông Niger (ngày nay thuộc Mali). Loài lúa Oryza sativa ở Châu Á có nguồn gốc phát xuất ở nơi nào vẫn là đề tài tranh luận của các nhà khoa học thế giới. Trƣớc đây, có bốn giả thuyết về nơHoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTUHoi Can Su FTU Hoi Can Su FTU Hoi Can Su FTUi xuất phát đầu tiên của cây lúa trồng châu Á, đó là: nguồn gốc Trung Quốc, nguồn gốc Đông Nam Á, và giả thuyết đa trung tâm phát sinh. Tuy nhiên, gần đây, một nhóm các nhà nghiên cứu của Viện Hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ (PNAS) đã phát hiện ra lúa gạo có thể đã xuất hiện lần đầu vào khoảng 9.000 năm trƣớc ở thung lũng sông Dƣơng Tử, Trung Quốc theo kết quả một nghiên cứu về lịch sử tiến hóa hàng nghìn năm thông qua phân tích trình tự gen lúa gạo ở quy mô lớn. 1.1.2.3. Phân bố lúa gạo trên thế giới Ngày nay các nƣớc phát triển trên một bình diện rộng khắp thế giới với hơn 100 quốc gia trồng lúa, phân bố trên khắp các vùng trên thế giới. Tuy nhiên, vùng trồng và sản xuất lúa gạo chính vẫn là Châu Á, nơi mà gạo đóng một vai trò không thể thay thế trong đời sống hàng ngày. Bảng 1.1: Tỷ trọng sản xuất gạo theo vùng trên thế giới Đơn vị: % 2010 2011 2012 2013 Châu Á 90,4 90,6 90,5 90,6 Châu Mỹ 5,2 5,1 4,9 4,9 ThiNganHang.comChâu Phi 3,8 3,6 3,9 3,9 Châu Âu 0,6 0,6 0,6 0,5 Châu Đại 0 0,1 0,1 0,2 Dƣơng Nguồn: Faostat Nhìn vào bảng số liệu trên chúng ta có thể thấy trong giai đoạn 2010-2013, tỷ trọng sản xuất lúa gạo của các châu lục thay đổi không đáng kể. Châu Á vẫn luôn giữ vị trí số một trên thế giới, chiếm một tỷ trọng lớn hơn rất nhiều so với các châu lục khác, hơn 90% lƣợng lúa gạo đƣợc sản xuất ra hàng năm, trong khi đứng thứ hai ThiNganHang.com
Die ersten 9 Seiten werden angezeigt. Laden Sie das Dokument herunter, um alles zu sehen.
Kommentare (0)
Noch keine Kommentare. Seien Sie der Erste!