Seite 1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN GIÁO TRÌNH BIÊN SOẠN Nguyễn Đăng Quang THÁNG 09 - 2009 ThiNganHang.com
Inhalt des Dokuments
Seite 2
201 Mục lục Chương 1: GIỚI THIỆU I. CÁC MÔI TRƯỜNG LẬP TRÌNH....................................................................... 1 II. CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐIỀU KHIỂN CHUẨN TRÊN WINDOWS ....................... 2 III. GIỚI THIỆU VISUAL BASIC ............................................................................. 3 1. Khởi động - cửa sổ khởi động.................................................................................... 3 2. Màn hình làm việc...................................................................................................... 5 IV. CÁC THAO TÁC CƠ BẢN VỚI ĐỐI TƯỢNG TRÊN FORM........................... 10 1. Đưa một đối tượng lên form .................................................................................... 10 2. Chọn đối tượng......................................................................................................... 11 3. Di chuyển ................................................................................................................. 11 4. Hiệu chỉnh ................................................................................................................ 11 5. Xóa ........................................................................................................................... 11 V. GHI NẠP MỘT VISUAL BASIC PROJECT ........................................................ 11 1. Thêm form mới vào chương trình............................................................................ 11 2. Xóa một form ........................................................................................................... 12 3. Ghi Project ............................................................................................................... 13 4. Nạp Project............................................................................................................... 14 5. Tạo Project mới........................................................................................................ 14 VI. MỘT CHƯƠNG TRÌNH VÍ DỤ........................................................................... 15 Chương 2: Đối tượng và cách sử dụng đối tượng I. ĐỐI TƯỢNG ............................................................................................................ 17 1. Khái niệm................................................................................................................. 17 2. Các đặc điểm............................................................................................................ 17 3. Truy xuất .................................................................................................................. 18 4. Các thuộc tính chung................................................................................................ 18 5. Các sự kiện chung .................................................................................................... 19 ThiNganHang.com
Seite 3
202 II. ĐỐI TƯỢNG FORM...............................................................................................20 1. Thuộc tính ................................................................................................................20 2. Phương thức .............................................................................................................20 3. Xử lý sự kiện ............................................................................................................20 III. ĐỐI TƯỢNG LABEL............................................................................................22 1. Thuộc tính ................................................................................................................22 2. Xử lý sự kiện ............................................................................................................22 IV. ĐỐI TƯỢNG TEXTBOX......................................................................................22 1. Thuộc tính ................................................................................................................23 2. Xử lý sự kiện ............................................................................................................23 V. ĐỐI TƯỢNG COMMAND BUTTON ...................................................................23 1. Thuộc tính ................................................................................................................23 2. Xử lý sự kiện ............................................................................................................23 VI. FOCUS VÀ THỨ TỰ TAB ...................................................................................23 1. Focus ........................................................................................................................23 2. Thứ tự TAB ..............................................................................................................24 3. Phím nóng ................................................................................................................24 4. Ví dụ.........................................................................................................................24 Chương 3: Kiểu dữ liệu – Hằng – Biến I. BIÊN .........................................................................................................................27 1. Định nghĩa ................................................................................................................27 2. Khai báo ...................................................................................................................27 3. Qui tắc đặt tên biến...................................................................................................27 4. Truy xuất biến ..........................................................................................................27 5. Phạm vi sử dụng biến ...............................................................................................28 6. Biến tĩnh ...................................................................................................................29 II. KIỂU DỮ LIỆU.......................................................................................................30 III. HẰNG ....................................................................................................................30 IV. TOÁN TỬ..............................................................................................................31 ThiNganHang.com
Seite 4
203 V. MỘT SỐ HÀM CHUẨN ........................................................................................ 31 1. Hàm đại số ............................................................................................................... 31 2. Hàm thời gian.......................................................................................................... 31 3. Hàm chuyển đổi ....................................................................................................... 32 4. Hàm kiểm tra kiểu dữ liệu........................................................................................ 32 VI. HỘP THÔNG BÁO ............................................................................................... 32 Chương 4: Các cấu trúc điều khiển I. LỆNH ĐIỀU KIỆN IF .............................................................................................. 35 II. LỆNH CHỌN LỰA CASE ..................................................................................... 35 III. LỆNH LẶP FOR… NEXT .................................................................................... 36 IV. LỆNH LẶP DO LOOP .......................................................................................... 37 V. CHƯƠNG TRÌNH CON......................................................................................... 38 1. Chương trình con Sub .............................................................................................. 39 2. Hàm .......................................................................................................................... 39 3. Khai báo ................................................................................................................... 40 Chương 5: Mảng – Chuỗi – Collection I. MẢNG ...................................................................................................................... 41 1. Định nghĩa................................................................................................................ 41 2. Khai báo ................................................................................................................... 41 3. Mảng đối tượng điều khiển ...................................................................................... 42 4. Ví dụ......................................................................................................................... 43 5. Mảng động và mảng tĩnh ......................................................................................... 44 6. Một số vấn đề khác .................................................................................................. 46 II. CHUỖI KÝ TỰ....................................................................................................... 48 1. Khai báo ................................................................................................................... 48 2. Các hàm xử lý chuỗi ................................................................................................ 48 III. COLLECTION....................................................................................................... 49 1. Giới thiệu ................................................................................................................. 49 2. Thao tác trên Collection........................................................................................... 50 ThiNganHang.com
Seite 5
204 3. Ví dụ khác ................................................................................................................53 Chương 6: TextBox – ListBox – ComboBox I. TEXTBOX ................................................................................................................55 1. Các thuộc tính bổ sung .............................................................................................55 2. Sự kiện......................................................................................................................55 3. Ví dụ.........................................................................................................................55 II. LISTBOX ................................................................................................................57 1. Các thuộc tính...........................................................................................................58 2. Các phương thức ......................................................................................................59 3. Sự kiện......................................................................................................................60 4. Một số ví dụ..............................................................................................................62 III. COMBOBOX.........................................................................................................65 IV. DRIVELISTBOX, DIRLISTBOX, FILELISTBOX 1. DriveListBox ............................................................................................................66 2. DirListBox................................................................................................................66 3. FileListBox...............................................................................................................66 Chương 7: Scrollbar – Image – Timer I. SCROLLBAR ...........................................................................................................69 1. Các thuộc tính...........................................................................................................69 2. Sự kiện......................................................................................................................69 3. Ví dụ.........................................................................................................................69 II. IMAGE ....................................................................................................................70 III. TIMER....................................................................................................................71 1. Thuộc tính ................................................................................................................71 2. Sự kiện......................................................................................................................71 3. Ví dụ.........................................................................................................................71 Chương 8: Truy xuất dữ liệu ThiNganHang.com
Seite 6
205 I. TRUY XUẤT DỮ LIỆU BẰNG ĐỐI TƯỢNG ĐK CÓ KẾT NỐI CSDL............. 73 1. DataControl.............................................................................................................. 73 2. Các thuộc tính .......................................................................................................... 73 3. Các đối tượng điều khiển có kết nối cơ sở dữ liệu................................................... 74 4. Sử dụng Databound Listbox và Combobox............................................................. 75 5. Sử dụng Databound Grid Control (DBGrid) ........................................................... 78 II. TRUY XUẤT DỮ LIỆU THÔNG QUA DATA ACCESS OBJECT .................... 84 1. Các thao tác cơ bản .................................................................................................. 84 2. Các thuộc tính của Recordset................................................................................... 85 3. Các thao tác trên Recordset...................................................................................... 85 Chương 9: PictureBox –Xử lý mouse I. PICTUREBOX ......................................................................................................... 91 1. Thuộc tính ................................................................................................................ 91 2. Các phương thức đồ họa .......................................................................................... 92 3. Các thuộc tính qui định đơn vị vẽ............................................................................ 96 4. Các lệnh ghi nạp ảnh................................................................................................ 97 II. XỬ LÝ MOUSE...................................................................................................... 98 Chương 10: Menu – Common Dialog I. Menu ....................................................................................................................... 103 1. Định nghĩa menu.................................................................................................... 103 2. Viết lệnh ................................................................................................................. 104 II. COMMON DIALOG ............................................................................................ 106 1. Hộp thoại Open, Save ............................................................................................ 106 2. Hộp thoại chọn màu ............................................................................................... 108 Chương 11: Kiểu bản ghi – Tập tin I. KIỂU BẢN GHI ..................................................................................................... 109 1. Định nghĩa.............................................................................................................. 109 2. Khai báo ................................................................................................................. 109 II. TẬP TIN................................................................................................................ 109 ThiNganHang.com
Seite 7
206 1. Định nghĩa ..............................................................................................................109 2. Phân loại .................................................................................................................109 3. Thủ tục truy xuất dữ liệu trên tập tin......................................................................110 4. Các lệnh trên tập tin truy xuất ngẫu nhiên .............................................................110 III. CÁC LỆNH TRÊN TẬP TIN VĂN BẢN ...........................................................113 Chương 12: Microsoft Windows Common Controls: ImageList – Listview – ImageCombo I. IMAGELIST ...........................................................................................................117 II. LISTVIEW ............................................................................................................117 1. Các thuộc tính.........................................................................................................118 2. Các thuộc tính của đối tượng ListItem...................................................................120 3. Phương thức ...........................................................................................................120 4. Sự kiện....................................................................................................................123 III. IMAGECOMBO ..................................................................................................123 1. Các thuộc tính.........................................................................................................123 2. Các thuộc tính của đối tượng ComboItem .............................................................124 3. Các phương thức ....................................................................................................125 Chương 13: Microsoft Windows Common Controls: Toolbar - Statusbar - Dtpicker I. TOOLBAR..............................................................................................................127 1. Sử dụng Toolbar.....................................................................................................127 2. Định nghĩa Toolbar ................................................................................................129 3. Định nghĩa nút Toolbar lúc chạy chương trình ......................................................130 II. STATUSBAR........................................................................................................131 1. Sử dụng...................................................................................................................131 2. Viết lệnh cho StatusBar..........................................................................................133 III. DTPICKER ..........................................................................................................135 1. Thuộc tính ..............................................................................................................135 2. Sự kiện....................................................................................................................137 ThiNganHang.com
Seite 8
207 Chương 14: Microsoft Windows Common Controls: Treeview - Updown – Slider – Progressbar I. TREE VIEW........................................................................................................... 139 1. Các thuộc tính ........................................................................................................ 139 2. Các thuộc tính của đối tượng Node........................................................................ 140 3. Phương thức ........................................................................................................... 141 4. Sự kiện ................................................................................................................... 143 II. UPDOWN ............................................................................................................. 144 1. Các thuộc tính ........................................................................................................ 144 2. Sự kiện ................................................................................................................... 144 III. SLIDER................................................................................................................ 145 1. Thuộc tính .............................................................................................................. 145 2. Phương thức ........................................................................................................... 146 3. Sự kiện ................................................................................................................... 146 IV. PROGRESSBAR ................................................................................................. 147 Chương 15: RichTextBox – Form MDI I. RICHTEXTBOX .................................................................................................... 149 1. Các thuộc tính ........................................................................................................ 149 2. Các phương thức .................................................................................................... 150 II. SỬ DỤNG RICHTEXTBOX................................................................................ 151 1. Chọn dáng vẻ Font chữ bằng nút lệnh trên Toolbar .............................................. 151 2. Chọn Font chữ bằng lệnh trên menu và hộp thoại Font......................................... 152 3. Sự kiện SelChange ................................................................................................. 152 III. SỬ DỤNG CLIPBOARD .................................................................................... 153 1. Sao chép vào Clipboard ......................................................................................... 153 2. Chép dữ liệu từ Clipboard vào văn bản ................................................................. 153 3. Cắt dữ liệu vào Clipboard ...................................................................................... 153 IV. SỬ DỤNG COMBOBOX CHỌN FONT VÀ CỠ CHỮ TRÊN TOOLBAR ..... 154 V. MDI FORM........................................................................................................... 154 ThiNganHang.com
Seite 9
208 1. Đặc điểm.................................................................................................................154 2. Form con MDI........................................................................................................155 3. Các thuộc tính và phương thức bổ sung so với form thường.................................155 4. Nạp cửa sổ con trong form MDI ............................................................................156 5. Tạo ứng dụng MDI bằng Form Wizard .................................................................156 Chương 16: Lập trình Drag-and-Drop I. TỔNG QUAN .........................................................................................................159 1. Kéo nhả tự động .....................................................................................................159 2. Kéo nhả điều khiển bằng chương trình ..................................................................160 II. MỘT CHƯƠNG TRÌNH VÍ DỤ...........................................................................161 1. Khởi tạo hoạt động kéo-nhả...................................................................................161 2. Chuẩn bi cho thao tác nhả trên đối tượng nguồn ...................................................162 3. Nhả trên đối tượng đích..........................................................................................164 4. Nạp dữ liệu theo yêu cầu........................................................................................165 5. Kéo nhả File ...........................................................................................................165 ThiNganHang.com
Seite 10
Giáo trình Visual Basic 6.0 1 Chương 1 Giới thiệu I. CÁC MÔI TRƯỜNG LẬP TRÌNH Lập trình: Viết chương trình Chương trình phải được chạy trên nền một Hệ điều hành. Trên máy PC có hai loại môi trường hệ điều hành : đó là môi trường DOS và môi trường Windows Đặc điểm của môi trường DOS • Hệ điều hành đơn chương : mỗi lúc chỉ có 1 chương trình làm việc. Lệnh trong chương trình sẽ qui định hoạt động kế tiếp mà người dùng sẽ tác động vào chương trình. • Về mặt giao diện: Mỗi lúc chỉ có một chương trình hoạt động. Khi hoạt động giao diện của chương trình sẽ chiếm toàn bộ màn hình. Chỉ khi chương trình này kết thúc thì chương trình khác mới có thể hoạt động được. • Về nguyên tắc lập trình: Lập trình thủ tục (Procedural Programming) • Các công cụ lập trình trên DOS thông dụng: BASIC, TURBO PASCAL, TURBO C... Đặc điểm của môi trường Windows: • Hệ điều hành đa chương: mỗi lúc có thể có nhiều chương trình hoạt động đồng thời. Mỗi chương trình sẽ không biết trước hoạt động kế tiếp mà người dùng sẽ tác động vào chương trình • Giao diện đồ họa (GUI-Graphics User Interface): Mỗi chương trình khi hoạt động được trình bày trong 1 cửa sổ • Các chương trình Windows hoạt động theo nguyên tắc nhận và xử lý thông điệp (Message) đó là các tác động từ người dùng như các sự kiện bấm phím từ bàn phím, sự kiện từ mouse (di chuyển, bấm phím, nhả phím...) . Các tác động này sẽ được chuyển thành các thông điệp chứa trong hàng đợi (Message Queue) của hệ thống. Windows sẽ lần lượt xem xét các thông điệp và chuyển chúng đến các ứng dụng tương ứng. Chương trình đang hoạt động nhận thông điệp sẽ phản ứng theo cách của nó tuỳ theo ý nghĩa của từng loại thông điệp. Ví dụ: Sự kiện bấm phím trái chuột trên nuty Minimize sẽ làm cho cửa sổ phóng lớn, Sự kiện nhấp đúp phím trái chuột trên thanh tiêu đề sẽ làm cho cửa sổ phóng lớn (Maximize) hoặc hoàn nguyên (Restore)... • Các công cụ lập trình thông dụng trên Windows: BPW (Borland Pascal for Windows), BCW (Borland C for Windows), Delphi, Visual C++, Visual Basic. Nguyễn Đăng Quang ThiNganHang.com
Seite 11
2 Giáo trình Visual Basic 6.0 II. CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐIỀU KHIỂN CHUẨN TRÊN WINDOWS Chương trình trên windows sử dụng giao diện đồ họa để giao tiếp với người sử dụng: Trên mỗi cửa sổ của 1 chương trình Windows sử dụng một số đối tượng điều khiển để người dùng ra lệnh. Có nhiều loại đối tượng với các chức năng khác nhau. Để có thể viết chương trình trên Windows, cần làm quen với các đối tượng chuẩn. 1. Command Button (Nút lệnh): được sử dụng để ra lệnh. Trên các hộp thoại, thường thấy các nút lệnh như OK để chấp nhận hoặc Cancel để hủy một yêu cầu. 2. Checkbox: được sử dụng để chọn hoặc không chọn một yếu tố nào đó Hình 1.1:CheckBox chọn chế độ đánh số trang cho trang đầu tiên trong chức năng đánh số trang của ứng dụng WORD 3. Option Button (Nút chọn): Thường hoạt động theo nhóm được sử dụng để chọn một trong nhiều yếu tố Hình 1.2:Chọn cách chuyển dạng chữ trong WORD 4. Textbox: Hộp nhập dữ liệu cho chương trình, có thể nhập 1 dòng hay nhiều dòng. 5. Label (Nhãn): đối tượng điều khiển được sử dụng trình bày một nội dung. 6. List box: Hộp danh sách được sử dụng trình bày một danh sách giá trị . 7. Combobox: Hộp danh sách hoạt động giống ListBox và TextBox, người dùng có thể nhập giá trị hoặc chọn một giá trị trong một danh sách cho trước. ThiNganHang.com
Seite 12
Giáo trình Visual Basic 6.0 3 Hình 1.3: Hộp thoại Print với các đối tượng TextBox, Label, ComboBox III. GIỚI THIỆU VISUAL BASIC 1. Khởi động - Cửa sổ khởi động Màn hình khởi động có dạng Hình 1.4: Cửa sổ khởi động-Thẻ New New: Sử dụng thẻ này để tạo ứng dụng mới, thường chọn biểu tượng đầu tiên (Standard EXE) cho các ứng dụng bình thường chạy trên Windows. Existing: Sử dụng thẻ này để mở một ứng dụng đang có trên dĩa. Nguyễn Đăng Quang ThiNganHang.com
Seite 13
4 Giáo trình Visual Basic 6.0 Hình 1.5: Cửa sổ khởi động-Thẻ Existing Để ý là ứng dụng viết trên VB được gọi là project. Tập tin này có phần mở rộng VBP (Visual Basic Project) , VBG (Visual Basic Group) hoặc MAK - Phần mở rộng loại này chỉ được sử dụng cho các project viết trên VB3.0. Recent: Sử dụng thẻ này để nạp nhanh ứng dụng đã làm việc trước đó Hình 1.6: Cửa sổ khởi động-Thẻ Recent ThiNganHang.com
Seite 14
Giáo trình Visual Basic 6.0 5 2. Màn hình làm việc Màn hình Visual Basic có dạng ToolBa Menu r Bar Form ToolBo Window x Project Explore r Propert y Window Form Layout Window Hình 1.7: Màn hình làm việc Visual Basic • Thanh menu (Menu Bar) : Menu chính của chương trình. Cùng với các menu kéo xuống (Pulldown) - hệ thống menu trình bày tất cả các chức năng của màn hình VB. • Thanh công cụ (Toolbar): Giống các ứng dụng khác chạy trên Windows, thanh công cụ trình bày tất cả các chức năng thường sử dụng trong màn hình VB. • Hộp công cụ (Toolbox): Chứa các đối tượng điều khiển được sử dụng trong thiết kế giao diện của chương trình. Mỗi một biểu tượng trên ToolBox đại diện cho một đối tượng muốn sử dụng trong giao diện của chương trình. Khi di chuyển mouse trên các biểu tượng, lời nhắc chức năng của nút sẽ tự động xuất hiện. Đối tượng được chọn bằng cách click vào hình ảnh biểu tượng trên ToolBox. Đối tượng nào được chọn thì hình ảnh của nó sẽ được vẽ lõm xuống. ToolBox được đóng lại bằng nút close trên thanh tiêu đề. Làm toolbox xuất hiện trở lại bằng cách chọn View/Toolbox trên menu hoặc bấm nút Toolbox trên thanh công cụ Nút Toolbox Nguyễn Đăng Quang ThiNganHang.com
Seite 15
6 Giáo trình Visual Basic 6.0 Hình 1.8: Chương trình có 2 form • Cửa sổ Form: Quản lý các cửa sổ được sử dụng trong chương trình. Mỗi cửa sổ trong chương trình gọi là form. Chương trình có bao nhiêu form sẽ có bấy nhiêu cửa sổ form. Hình trên trình bày một ứng dụng có 2 form • Cửa sổ Project (Project Explorer): Giúp người lập trình dễ dàng theo dõi và quản lý các tập tin trong chương trình đang viết. Mỗi chương trình VB có thể bao gồm nhiều loại tập tin đại điện cho các thành phần sử dụng trong chương trình. Các loại tập tin trong một chương trình VB có thể gồm: *.FRM: Tập tin form. Chương trình có bao nhiêu form sẽ có bấy nhiêu tập tin FRM *.BAS: Tập tin Module chứa các khai báo chung sử dụng trong chương trình Hình trên là cửa sổ Project của một chương trình có 2 form và 1 module Project Explorer được đóng lại bằng nút close trên thanh tiêu đề của cửa sổ . Làm xuất hiện trở lại bằng cách chọn View/Project Explorer trên menu hoặc bấm tổ hợp phím CTRL+R hoặc bấm nút Project Explorer trên thanh công cụ ThiNganHang.com
Seite 16
Giáo trình Visual Basic 6.0 7 • Cửa sổ thuộc tính (Properties Window): Mỗi đối tượng điều khiển trong chương trình có nhiều đặc điểm để mô tả tính chất của đối tượng như vị trí trên form, màu chữ ... Các đặc điểm thường sử dụng được mô tả trong cửa sổ thuộc tính. Thông qua cửa sổ này, người lập trình sẽ điều chỉnh các thuộc tính của đối tượng theo ý muốn trong quá trình thiết kế giao diện cho chương trình. Các thành phần của cửa sổ thuộc tính: Hình 1.9: Cửa sổ thuộc tính - Hộp chọn đối tượng: ComboBox phía trên chứa danh sách các đối tượng trên form đang thiết kế. Người lập trình có thể click trên form để chọn đối tượng cần điều chỉnh thuộc tính hoặc click chọn tên đối tượng trong danh sách này. - Thẻ Alphabetic trình bày các thuộc tính theo thú tự a, b, c của tên thuộc tính... - Thẻ Categorize trình bày các thuộc tính theo nhóm chức năng Trong lúc thiết kế, thường xem thuộc tính theo thứ tự alphabetic Các thuộc tính đối tượng được trình bày thành 2 cột : cột bên trái là tên thuộc tính, cột bên phải là giá trị của thuộc tính. Cách điều chỉnh giá trị thuộc tính phụ thuộc vào thuộc tính cần điều chỉnh - có loại thuộc tính được điều chỉnh giá trị bằng cách nhập giá trị mới tại cột giá trị, có loại thuộc tính chỉ có thể điều chỉnh giá trị bằng cách chọn 1 trong danh sách giá trị đã được qui định trước Nguyễn Đăng Quang ThiNganHang.com
Seite 17
8 Giáo trình Visual Basic 6.0 Hình 1.10: Nhập giá trị cho thuộc tính tiêu đề của form. Hình 1.11: Chọn thuộc tính cho viền của form, danh sách trị có sẵn ThiNganHang.com
Die ersten 17 Seiten werden angezeigt. Laden Sie das Dokument herunter, um alles zu sehen.
Kommentare (0)
Noch keine Kommentare. Seien Sie der Erste!