Seite 1
MỤC LỤC MỤC LỤC...................................................................................................... 1 LỜI MỞ ĐẦU................................................................................................ 4 1. Tính cấp thiết của đề tài............................................................................ 4 2. Mục tiêu của đề tài .................................................................................... 5 3. Nội dung nghiên cứu ................................................................................. 5 4. Phƣơng pháp nghiên cứu.......................................................................... 5 5. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu............................................................ 7 6. Thời gian nghiên cứu đề tài...................................................................... 7 7. Tổng quan tình hình nghiên cứu.............................................................. 7 CHƢƠNG MỘT: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐỊA DANH LỊCH SỬ VĂN HÓA TIÊU BIỂU................................................................... 14 1. 1. Khái quát về địa danh ịch sử, văn hóa tiêu biểu............................... 14 1.1.1. Khái niệ ......................................................................... 14 1.1.2. Khái niệm ch sử, vă ó và ch sử, văn hóa tiêu biểu ............................................................................................ 16 1.2. Phân loại địa danh ịch sử, văn hóa...................................................... 17 ử .............................................................................. 17 1 2 1 1 .................................... 17 1 2 1 2 ......................... 20 1.2.1.3. vùng lãnh thổ ơ ............................................................... 21 vă ó ............................................................................ 23 1 2 2 1 n các th ng cảnh .................................................... 23 1.2.2.2. n v ă ó t th và phi v t th ê ến ă ó - ngh thu t, tôn giáo - ưỡng, phong tục 23 - t p quán......................................................................................................... 1 2 2 3 n v ă ........................................... 24 1.2.2.4. n v i các s ki ă ó - ngh thu t hoặc m ê ă ó ................................................................. 24 1 2 2 5 n v i các làng nghề truyền thống........................... 25 1.3. Giá trị lịch sử văn hóa của địa danh lịch sử văn hóa tiêu biểu….. 25
Seite 2
1.4. Nội dung giáo dục truyền thống và quảng bá phát triển du lịch qua địa danh lịch sử văn hóa tiêu biểu ..................................................... 26 1.4.1. Nội dung giáo dục truyền thống qu a danh l ch sử vă ó tiêu biểu…………………………………………………………… ……… … 26 1.4.2. Nội dung quảng bá phát triển du l a danh l ch sử vă 30 hóa tiêu biểu .................................................................................................. 1.5. Tiểu kết Chƣơng 1……………………………..…………………... 31 CHƢƠNG HAI: ĐỊA DANH ỊCH SỬ, VĂN HÓA TIÊU BIỂU TỈNH KHÁNH HÒA …………………………………………….. 32 2.1. Bộ tiêu ch ác định địa danh ịch sử, văn hóa tiêu biểu tỉnh hánh H a……………………………………………….……………... 32 2.2. Giới thiệu địa danh lịch sử văn hóa tiêu biểu tỉnh Khánh Hòa………………………………………………………………………. 34 2.3. Thực trạng khai thác, sử dụng giá trị địa danh lịch sử văn hóa tiêu biểu trong giáo dục truyền thống và quảng bá phát triển du 169 lịch……………………………………………………………………… 2.3.1. Thực trạng khai thác, sử dụng giá tr a danh l ch sử vă hóa tiêu biểu trong giáo dục truyền thống .................................................. 169 2.3.1.1. Một số kết quả khai thác, s dụng giá tr a danh l ch s ă ó ục truyền thố …………………………………...…… 169 2.3.1.2. Một số h n chế trong khai thác, s dụng giá tr a danh l ch s ă ó ng giáo dục truyền thố …………………………… . 173 2.3.2. Thực trạng khai thác, sử dụ g a danh l ch sử vă ó tiêu biểu trong quảng bá phát triển du l ch.......................................................... 176 2.3.2.1. Một số kết quả khai thác, s dụng giá tr a danh l ch s ă ó ảng bá phát tri n du l …… ……………………...…… 176 2.3.2.2. Một số h n chế trong khai thác, s dụng giá tr a danh l ch s ă ó ảng bá phát tri n du l ……..…………….…… 185 2.4. Tiểu kết Chƣơng 2…………………………………………..……... 187 CHƢƠNG BA: GIẢI PHÁP PHÁT HUY GIÁ TRỊ ĐỊA DANH LỊCH SỬ, VĂN HÓA TIÊU BIỂU TỈNH KHÁNH HÒA TRONG GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG VÀ QUẢNG BÁ PHÁT TRIỂN DU 190 LỊCH .............................................................................................................. 3.1. Giải pháp tuyên truyền, nâng cao nhận thức, giáo dục truyền thống trong cộng đồng…………………………………….……….…… 190 3.1.1. Về chủ trươ g, í á tuyê truyền, giáo dục ...................... 190 2
Seite 3
3.1.2. Về biên soạn tài liệu tuyên truyề “ a danh l ch sử, vă ó tiêu biểu ở K á Hò ”…………………………………………………… … 201 3.1.3. Tổ chức các hoạt ộng tuyên truyền trong cộ g ồ g â ư ............ 179 3.1.4. Tổ chức các hoạt ộng giáo dục trong trường học…… ….... 181 3.2. Giải pháp n ng ca chất ƣợng quảng bá và phát triển du lịch qua địa danh lịch sử văn hóa tiêu biểu………………………………………………….. 182 3.2.1 ề tổ chức quản lý, thực hiệ ở á …………...……….… 184 3.2.2 â g t ư g uả g á a danh l ch sử vă ó tiêu biểu 186 trê á ươ g tiệ t g ti ại g ……………………….... 3.2.3. Liên kết cộ g ồ g â ư á ươ g............................... 187 3.2.4. Nâ g t ư g guồ â ự ....................................... 187 3.2.5. Hoàn chỉnh hệ thống du l a danh l ch sử vă ó tiêu biểu............................................................................................................... 188 3.3. Tiểu kết Chƣơng 3.................................................................................. 189 KẾT LUẬN............................... ................................................................ 204 1. ết uận……….…………………......................................................... 204 2. Kiến nghị ............................................................................................... 205 TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 209 PHỤ LỤC ....................................................................................................... 221 1. Danh mục địa danh ịch sử văn hóa tỉnh hánh H a…..................... 221 2. Danh ục di t ch – danh thắng cấp quốc gia.......................................... 294 3. Danh ục di t ch – danh thắng cấp tỉnh................................................. 295 4. Phiếu phỏng vấn ………………………… ……………............…….. 302 5. Báo cáo tổng hợp điều tra xã hội học ……………………………..… 307 3
Seite 4
ỜI MỞ ĐẦU 1. T nh cấp thiết của đề t i nh l h s v n h l m t ph n nh, l tấm gƣơng phản ảnh trung thực, khách quan về l ch s , v n h a m t phƣơng, m t dân t c, m t ất nƣớc trong quá trình sinh tồn, ấu tranh và phát triển. V v y, tuy n truyền, gi o , quảng bá về nh, nh l h s , v n h ti u iểu l ần thi t ho tầng lớp nh n n, h sinh sinh vi n, kh h u l h. Tuy n truyền, gi o , quảng l ể bi t, hiểu về nh, ngh l nh n thức sâu sắ hơn về l ch s , v n h c ất nƣớ , qu hƣơng v t nh y u thƣơng on ngƣ i; t g p phần gi o t nh y u qu hƣơng ất nƣớ , gi g n gi tr truyền thống l h s v n h , quảng ph t triển u l h. ng với ả nƣớ , Kh nh H ng trong ti n tr nh h i nh p s u r ng v o nền kinh t khu vự v quố t . Với iểm tự nhi n thu n l i hi m , nhiều danh lam thắng cảnh, a danh l ch s v n h nổi ti ng trong v ngo i nƣớ gi p ho kinh t u l h trở th nh th m nh, du l ch - d ch v ng y ng hi m t tr ng ng kể trong ơ ấu ph t triển kinh t t nh. M t trong nh ng nhi m v , giải ph p h y u ể n ng o hi u quả, sứ nh tr nh ng nh u l h l ẩy m nh x ti n, quảng u l h ƣới nhiều h nh thứ , ng h lo i h nh, sản phẩm u l h, t ng ƣ ng ầu tƣ iểm u l h ở phƣơng ể k h th h u l h trong nƣớ v thu h t kh h u l h quố t . n nh , nh l m thắng cảnh, a danh nổi ti ng không ch mang trong mình vẻ p tự nhi n, m n hấp n u kh h ởi gi tr truyền thống l h s v trƣng v n h v ng ất Kh nh H . V v y, khi th m qu n, thƣởng ngo n, t m hiểu về nh nổi ti ng c v ng ất Kh nh H , u kh h sẽ hiểu rõ hơn về on ngƣ i, l ch s , v n h nơi y. M t khác, công tác bồi ƣỡng, giáo d c cho các tầng lớp nh n n, th nh thi u ni n về truyền thống l ch s , v n h n t lu n ƣ c Ðảng, Nh nƣớc ta, các ngành, các cấp coi tr ng. T i Khánh Hòa, ngành Giáo d i n so n, ƣ v o giảng d y Giáo trình l ch s phƣơng, tổ chức các ho t ng giáo d c ngoài gi lên lớp gắn với t ng a danh l ch s , v n h thể, o n Th nh ni n ấp h ng n m tổ chức nhiều chuy n i Về Nguồn, th m a ch ỏ; ngành Du l h t ng ƣ ng quảng bá, xây dựng tour tuy n, ầu tƣ ơ sở v t chất ho a danh l ch s v n h ti u iểu c a t nh nhƣ H n , Mũi i - H n ầu, ồng Bò, Tháp Bà Ponagar, Bình Ba, Tà G , Y ng y…v.v Tuy nhiên, trong thực t vi c giáo d c truyền thống các giá tr l ch s , c trƣng v n h qu a danh còn nhiều h n ch , nhất là giáo d t nh y u qu hƣơng, ất nƣớ , on ngƣ i qua các danh thắng, di tích l ch s v n h n qu t, h nh thứ tuy n truyền hƣ thu h t v thi u th i gian, v t chất, t i li u, sản phẩm giới 4
Seite 5
thi u hƣ hấp n, n i dung tuyên truyền thi u thống nhất ...; trong quảng bá phát triển du l ch, tình tr ng cùng m t nh nhƣng hƣớng d n viên du l ch giới thi u khác nhau khá phổ bi n, làm cho du khách hiểu kh ng ầy về l ch s , v n h , phong t , t n ngƣỡng c on ngƣ i v v ng ất Kh nh H … Vì v y, xuất phát t iều ki n thự ti n tr n, vi c nghiên cứu a danh l ch s , v n h ti u iểu t nh Khánh Hòa ể gìn gi , bảo tồn và phát huy nh ng giá tr c a danh trong tuyên truyền, giáo d c, quảng bá phát triển du l h, n ng o i sống cho nhân dân là h t sức cần thi t. Do , h nhi m và nhóm nghiên cứu quy t nh ch n “Nghiên cứ a danh l ch s ă ó ê Hòa phục vụ giáo dục truyền thống và quảng bá phát tri n du l ” là ề t i nghi n cứu kho h ấp t nh c m nh. ề t i ƣ c nghiên cứu, bảo v thành công sẽ p ứng y u ầu về l lu n nh n i hung, a danh v n h l ch s tiêu biểu t nh Khánh Hòa nói riêng và ph c v hi u quả trong thự ti n về tuyên truyền, giáo d c truyền thống, quảng bá phát triển du l h th ng qu a danh. 2. Mục tiêu của đề t i - Xây dựng B ti u h ể x nh nh ng a danh l ch s , v n h ti u iểu ở Khánh Hòa ph c v giáo d c truyền thống và quảng bá phát triển du l ch. - X nh nh ng n i dung ch y u nhằm nâng cao nh n thứ ho ngƣ i dân về l ch s , v n h truyền thống phƣơng; quảng bá phát triển u l h. Mục tiêu cụ th : + Nh n i n gi tr l h s , v n h nh l h s , v n h ti u iểu Kh nh H . + Ch n nh l h s , v n h ti u iểu ở Kh nh H gi tr truyền thống v ph v quảng ph t triển u l h. + Xây dựng nh ng n i dung ch y u ph v ng t gi o truyền thống trong h sinh sinh vi n, trong ng ồng v g p phần quảng u l h th ng qu nh l h s v n h ti u iểu t nh. 3. Nội dung nghiên cứu Ngo i phần mở ầu, k t lu n, t i li u th m khảo, ề t i k t ấu 3 hƣơng: C ươ 1: ơ sở l lu n v thực ti n về nh l h s v n h ti u iểu C ươ 2: nh l h s , v n h ti u iểu t nh Kh nh H C ươ 3: Giải ph p ph t huy gi tr a danh l ch s , v n h ti u iểu t nh Khánh Hòa trong giáo d truyền thống v quảng ph t triển u l h u l ch 4. Phƣơng pháp nghiên cứu 4 P ươ g á g iê ứu lý luận 5
Seite 6
Gồm phƣơng ph p c sách và nghiên cứu tài li u, phƣơng ph p to n h c, phƣơng ph p nghi n ứu liên ngành. (1) P ươ ư - M h: s d ng phƣơng ph p n y nhằm nghiên cứu phân tích s li u a danh l ch s v n h ti u iểu ở t nh Khánh Hòa. - Cách ti n hành: các thành vi n ề t i c các tài li u, công trình c a các nhà nghiên cứu nh li n qu n n nh v a danh l ch s , v n h ti u iểu ở t nh Khánh Hòa. (2) ươ ư ặ ố ê; 3 ươ ơ ấ ng bả ấ c tiế ối v i cán bộ và ươ nh. 4 ươ ê ứu liên ngành - M h: s d ng k t h p g nh n ng nh ng n ng h , l h s , khảo ổ h ể t m r nh ng iểm, gi tr nh l ch s , v n h ti u biểu ở t nh Kh nh H . - Cách ti n hành: khi nghiên cứu về nguồn gốc c a danh l ch s , v n h tiêu biểu ều khảo cứu nh ng hi n v t, di v t, sắc phong, bản ồ cổ, sự ti p bi n về ngôn ng v v n h ... 4 P ươ g á g iê ứu thực tiễn Gồm 4 phƣơng ph p ơ ản ng nh nh h , phƣơng ph p iều tr x h i h , m t số phƣơng ph p kh (phỏng vấn sâu, chuyên gia, h i thảo, t p huấn...). (1) C ươ Gồm phƣơng ph p ơ ản nhƣ: thống k , ph n lo i, t nguyên h c, iền dã, so sánh l h i, so s nh ồng i. C thể: * Phƣơng ph p thống k , ph n lo i: m h phƣơng ph p n y l thống k ơ ản c nh l ch s , v n h ti u iểu t ng huy n, th , th nh phố trong t nh. h ti n h nh: Nh m nghi n ứu v ng t vi n ( ƣ t p huấn) ti n hành thống kê, phân lo i nh; a danh l ch s v n h . Dựa vào m ti u ề tài, phƣơng ph p h n l a danh l ch s v n h ti u iểu. * Phƣơng ph p t nguyên h c: là phƣơng ph p ắt ngh t , t g ngh ch Hán, ch Nôm ho c t g t nguyên h c dân gian. 6
Seite 7
h ti n h nh: Nh m nghi n ứu v ng t vi n ( ƣ t p huấn) t m hiểu nghiên cứu về m t ng ngh t c nh theo phƣơng ph p tr n. * Phƣơng ph p iền : m h phƣơng ph p n y l nh m nghi n ứu trực ti p i về nơi ph t sinh r nh, ể t m hiểu nguồn gố nh v thự tr ng nh. h ti n h nh: Nh m nghi n ứu v ng t vi n ( ƣ t p huấn) i iều tr iền về x , huy n, th ể ti n h nh thu th p th ng tin ơ ản ũng nhƣ t m hiểu thự tr ng nh l h s , v n h ti u iểu ở phƣơng. Qu tr nh i iền gồm ng vi nhƣ ghi h p th ng tin về nh; ghi m uổi phỏng vấn s u; ghi l i h nh ảnh nh ằng phƣơng ti n ƣ tr ng . * Phƣơng ph p so s nh l h i: m h phƣơng ph p n y l ể thấy sự i n ổi v qu tr nh ph t triển nh l ch s , v n h ti u iểu qua t ng giai o n phát triển, t ng th i kỳ c a xã h i. Sự th y ổi t n nh l ch s , v n hóa tiêu biểu ngo i vi phản nh sự th y ổi a m t v ng ất qu qu tr nh ph t triển ất nƣớ , n thấy ƣ nh ng y u tố h y, p nền v n h ƣ tr n tr ng, gi g n, v sự lo i ỏ nh ng y u tố kh ng ph h p. * Phƣơng ph p so s nh ồng i: m h phƣơng ph p n y l so s nh trong ng m t gi i o n l h s , a danh l ch s , v n h ti u iểu trong t ng vùng, t ng miền có nh ng iểm ri ng v hung. (2) Một số ươ * Phƣơng ph p phỏng vấn s u: số ngƣ i ƣ c phỏng vấn: 224. M h phƣơng ph p n y l ựa vào Bảng hỏi c a Phi u phỏng vấn gồm 32 câu, t p trung vào 3 nhóm n i ung m ề tài triển khai gồm: thông tin về a danh, thông tin về giáo d c truyền thống và thông tin về quảng bá du l ch; các thành viên và c ng t vi n ề tài ti p c n ngƣ i ƣ c phỏng vấn nhằm hƣớng d n thông tin yêu cầu phỏng vấn m t cách c thể rõ r ng hơn. Nh ng vấn ề m ngƣ i ƣ c phỏng vấn n kho n trong lựa ch n phƣơng n trả l i sẽ ƣ c g i ý, g i mở ể ƣ r ki n ch n lự phƣơng n trả l i cuối cùng cho câu hỏi phỏng vấn. * Phƣơng ph p huy n gi : Trong thực hi n ề tài, chúng tôi m i 2 nhà khoa h c t Thành phố Hồ Chí Minh, 1 nhà khoa h c t Vi n nghiên cứu V n h Vi t Nam và 4 nhà nghiên cứu về nh v n h l ch s t i Khánh Hòa. Hơn n a, trong quá trình thực hi n ề t i, h ng t i tổ chức 3 h i thảo và 1 h i ngh t p huấn với m h thu th p thông tin, ti p thu ý ki n c a các chuyên gi , ơn v li n qu n n l nh vự ề tài nghiên cứu. Nhóm thành viên thực hi n ề tài ghi nh n ch n l c các ý ki n, phân tích, bổ sung hoàn thi n k t quả nghiên cứu c ề tài... 7
Seite 8
5. Đối tƣợng v phạ vi nghiên cứu ối tƣ ng nghi n ứu l nh l h s v n h ti u iểu t nh Khánh Hòa. Ph m vi nghi n ứu l vi nghi n ứu nh l h s v n h ti u iểu ở 9 huy n, th , th nh phố trong t nh. 6. Thời gian nghiên cứu đề t i: T 12 2 12 đến 12 2 14 7. Tổng quan t nh h nh nghiên cứu 7.1. Tì ì g iê ứu ở ướ g ài Vi nghi n ứu nh tr n th giới ƣ thự hi n t sớm, kể ả phƣơng ng v phƣơng T y, “L h s nh th giới hi l m gi i o n: gi i o n ph i th i, gi i o n h nh th nh v gi i o n ph t triển”, ở Vi t N m th kho h về nh "mới ph t triển h i gi i o n, hƣ n gi i o n thứ ” [46, 21]. Ở phƣơng ng, i t l Trung Quố , t ầu ng nguy n, s h l h s , h kh ng h ghi h p nhiều nh m n tr nh y h , h m ngh , v tr , i n i n v quy lu t g i t n... T i ng H n (25-220), n ố (32-92) ghi gh p tr n 4.000 nh trong H n Thƣ, trong m t số ƣ giải th h l o g i t n v qu tr nh i n i n; trong T y ú L o Nguy n i ắ Ng y (466?-527) h p hơn 2 v n nh, số ƣ giải th h l 2.300 [46, 21], [66, 12]. Ở phƣơng T y, vấn ề nh ũng ƣ t ra rất sớm v ng ở gi i o n phát triển. Nhiều tổ chức nghiên cứu khoa h c về a danh ở nƣớ ƣ c thành l p nhƣ Ủy n a danh nƣớc Mỹ ( GN) (n m 1890); Ủy n a danh Th y iển (n m 1902); Ủy n nh nƣớ Anh (P GN) (n m 1919)… uối th k 19, b m n a danh h c chính thứ r i. Hi n n y Tổ chứ a danh c a Liên h p quốc (UNGEGN). Nhiều công trình nghiên cứu về nh ƣ c công bố. N m 1903, J.W. N gl ngƣ i Áo công bố công trình a danh h c (1903); J.J. Egli, ngƣ i Th y s ũng ng ố công trình a danh h c v o n m 1982... Th i kỳ ầu, ng tr nh a danh h c t p trung nghiên cứu về nguồn gốc nh. n th k XX h tr ng nghiên cứu tổng h p về a danh trong sự tƣơng qu n n nhiều ng nh kh nh u nhƣ ng n ng h c, s h , a lý h c, dân t c h ... ồng th i, ơ sở lý lu n về a danh h ũng ần h nh th nh v ng y ng ho n thi n. N m 1902, trong t p Atlat ngôn ng Pháp c J.Gilli non (ngƣ i Pháp, 1854-1926) nghi n ứu nh theo hƣớng a lý h . N m 1926, trong Nguồn gốc và s phát tri a danh, A.D uz t (ngƣ i Ph p) ũng ề xuất phƣơng ph p v n h a lý h ể nghiên cứu các lớp ni n i c nh v n n m 1948, ông ta ti p t c xuất bản a danh h c Pháp... ho n n y nhiều chuyên ngành nghiên cứu nh theo hƣớng kh nh u nhƣ: a danh h c phổ thông nghiên cứu tổng h p nguy n l ơ ản về a danh, gồm sự sản sinh 8
Seite 9
các quy lu t ch y u c a sự phát triển a danh, mối quan h gi a danh và ngôn ng , l ch s , l ; a danh h c khu vực nghiên cứu h thống a danh phản ánh iều ki n l ch s - a lý trong m t khu vự ; nh a chí h c nghiên cứu a danh về âm h c, cách vi t, cách d ch, tiêu chuẩn hóa có m h thực ti n... Ngoài vi c áp d ng tổng h p phƣơng ph p a ngôn ng h , a lý h c và s h , a danh h c v n d ng phƣơng ph p ph n t h ản ồ h ể nghiên cứu sự phân bố a danh [66, 12-13]. 7.2. T nh h nh nghiên cứu tr ng nƣớc Ở Vi t N m, vấn ề nh ƣ ắt ầu t rất l u. Trong thƣ t h H n N m h ng t n gi ƣ m t số s h qu ghi h p nh th i i trƣớ y. thể kể n lo i s u: Lo i h vi t hung ho ả nƣớ ho vi t ri ng theo t ng ph m vi giới h nh h nh nhƣ t nh, ph , huy n, th m h n tổng, l ng, th n... nhƣ: Dư Nguy n Tr i (1380-1442), V ý ư Ng S Li n (th k XV), Dư trong L h triều hi n hƣơng lo i h Ph n Huy h (1782-1840), G ô Tr nh Ho i ứ (1765-1825), N m ấ ố chí ( uối th k XIX) [46, 22], ươ ồ ư B T ư ê ụ [40], [41], [42], ụ ư ó ổ N ý C m ộ V ộ y ổ T ộ ô V ấ ố ư L Qu ng nh [37]. Lo i huy n thƣ nh: t p h p t n g i ơn v h nh h nh ng y xƣ , nổi t Tê V N m ầ ế ỷ XIX ộ N trở r (khuy t nh) o Dƣơng Th The v Ph m Th Tho i n h (1981), T ở B ỳ (Nomenclature des communes du Tonkin – classées par cantons, phu, huyen ou h u et p r provin es) o Ng Vi Li n i n so n (1928). Nh ng n m 60 a th k trƣớc, nghiên cứu vấn ề li n qu n n a danh và lý lu n về a danh mới ƣ qu n t m. o Duy Anh với công trình ấ ư c Vi t N m ời làm rõ quá trình xác l p, ph n nh lãnh thổ và t ng khu vực, trong nh ƣ c xem là m t trong nh ng chứng cứ quan tr ng [16]. Ho ng Th h u l ngƣ i ầu tiên nghiên cứu nh tr n l nh vực ngôn ng h c với công trình Mối liên h về ngôn ng cổ i ở ô N m Á một vài tên sông, Tiếng Vi t trên các miề ấ ư c, a danh Tây Nguyên trên bả ồ, Tiến t i chuẩn hóa cách viết tên riêng tiếng dân tộc thi u số ă ản tiếng Vi t ...[31], [32], [33], [34]. Góp phần cho sự ng c a các khuynh hƣớng nghiên cứu a danh, Trần Trí Dõi có nhiều bài vi t theo hƣớng so sánh với l ch s nhƣ: Về a danh C a Lò [114, 43-46], Về mộ a danh, tên riêng gố N m ảo trong vùng Hà Nộ ư [115, 39-48], Không gian ngôn ng và tính kế th ều c a danh (qua 9
Seite 10
phân tích mộ a danh ở Vi t Nam) [116, 7-19], Vấ ề a danh biên gi i Tây Nam: một vài nh n xét và nh ng kiến ngh [117, 43-67]... Tác giả inh V n Nh t với các bài vi t và công trình nghiên cứu ề c p nhiều n vấn ề v n d ng a danh ch y u ƣới g a lý, l ch s nhƣ ất Cấm Khê, ă ứ cuối cùng c B T ư ộc khở Mê ăm 40-43 [19, 26-34, 40], Huy n lỵ huy Mê ê ươ B T ư ư ch cổ [20, 50-57, 71], Huy ú Dươ ề thờ B T ư [21, 18-22], ươ pháp v n dụ a danh trong nghiên cứ a lý h c, l ch s cổ i Vi t Nam [22, 72-80], ất Hải Phòng v i các huy n Câu L u, Kê T nh (th k II n th k VI) [23, 18-19]. c bi t, ng tr nh a danh Vi t Nam, Một số vấ ề về a danh h c ở Vi t Nam Nguy n V n Âu [75],[76]… n u vấn ề lý lu n về nh, a danh h c và nghiên cứu a danh t cách ti p c n a lý-l ch s và v n h . Ri ng Nguy n Quang Ân với Vi t Nam nh y ổ a danh a gi ơ hành chính 1947-1997 [70], trình bày c thể qu tr nh th y ổi a nh nƣớ t (x , phƣ ng, th trấn) trong hơn 50 n m qu kể t ng y nƣớc ta giành ƣ c l p. Nh a danh h c Lê Trung Hoa với Tìm hi u nguồn gố a danh Nam Bộ và tiếng Vi ă c [45] l m rõ nguồn gố , ngh m t số a danh quan tr ng ở Nam B nhƣ: ồng Nai, Cần Thơ, S Tr ng ũng nhƣ phƣơng thứ t t n a danh ở v ng ất phía Nam này. M t số công trình nghiên cứu lý lu n về vấn ề a danh hi n nay thiên về ngôn ng h nhƣ T a danh thành phố - Hồ Chí Minh [43], N yê ươ ê ứ [44], T T yê V Nam c a Lê Trung Hoa, Nh ặ m chính c a danh Hải Phòng (Sơ so sánh với a danh m t số vùng khác), Lu n án Phó ti n s Kho h c Ng v n a Nguy n Ki n Trƣ ng [66], Nghiên cứ a danh Quảng Tr , Lu n án Ti n s Ng v n a T Thu Mai [121], Nh ặ m chính c a danh Dak Lak, Lu n án Ti n s Ng v n a Trần V n Dũng [118]. c bi t, trong số ng tr nh nghi n cứu lý lu n tƣơng ối hoàn ch nh về vấn ề a danh h c hi n nay là a danh h c Vi t Nam c a Lê Trung Hoa [46]. Vấn ề nghiên cứu nh ũng thu h t sự chú ý c a nhiều lu n v n o h c ti p c n t g ngôn ng h y v n h h nhƣ: Vă ó a danh Vi t ở t ồng Nai c a Võ N H nh Trang, Khía c ă ó a danh ở t nh ồng Tháp c a Nguy n Th Ng c Bích [74], Nh ặ m chính c a danh ở V c a Nguy n Tấn Anh [71], Nghiên cứ a danh ở t nh Bến Tre c a Nguy n Th Kim Phƣ ng [73], Nghiên cứ a danh t ồng Nai c a Nguy n Thái Liên Chi [72], Nh ặ m chính c a a danh t nh Kon Tum c a Nguy n Ho Vũ Duy [65], Vă ó a danh ở Sài Gòn-thành phố Hồ Chí Minh c a Nguy n Phúc Bình [69]... i t lu n n Ti n s yề 10
Seite 11
V N m ầ ả T ườ Nguy n Nh [67] t n ầy ảo thu huy n Trƣ ng S (Kh nh H ). Ngoài ra, nhiều tự iển về nh phƣơng gắn liền với a lý, l ch s và v n h phƣơng ấy. Nh ng tác phẩm kể trên nghiên cứu nh ƣới nhiều g khác nhau về a lý, l ch s , v n h gi p ho nh m t giả có cái nhìn chung khi nghiên cứu a danh l ch s v n h ti u iểu t nh Khánh Hòa. 7.3. Nghiên cứu a danh ở Khánh Hòa Tác phẩm ầu ti n ề c p n a danh ở t nh Khánh Hòa là Ph biên t p lục c L Qu n [40][41],[42]. y là bút ký c a ông vi t về ng Trong, nhất là xứ Thu n Quảng t th k 18 trở về trƣớc, th i gian chúa Nguy n tr vì. Ông ghi chép tất cả nh ng iều mắt thấy tai nghe trong 6 tháng làm quan ở vùng này. Tác phẩm ƣ c biên so n v o n m 1776, khi ng v o gi chức Hi p trấn tham tán quân ơ Thu n Hóa. Sách gồm 6 phần: (1) L ch s khai thác hai xứ Thu n Hóa, Quảng N m; (2) N i s ng, th nh lũy, ƣ ng sá, quán, tr m...; (3) Ru ng công, ru ng: số lƣ ng, sản phẩm, thu l , quan ch , quân ch , phu phen, t p d h...; (4) Thƣ ng du, biên phòng, thu , thu ch , thu mỏ, v n chuyển; (5) Nh n t i, thơ v n; (6) Phẩm v t, phong t c. Sách có giá tr nhiều m t về s h , a lý, xã h i, v n h ...Trƣớ ng, hƣ t phẩm nào vi t kỹ về m t khu vự nhƣ th . Các s thần trong Quốc s quán triều Nguy n, khi biên so n i Nam th c lục tiền biên s d ng nhiều tài li u trong s h n y. Ng Th S (1777) trong i t khen: s h vi t rõ ràng d thấy nhƣ nh n ng n t y tr n n t y. Trong Ph biên t p lục, Lê Quý n nhắ n m t số a danh c a t nh Kh nh H khi xƣ nhƣ nh Kh ng, Di n Kh nh, H n Kh i … [40, 261-262]. K n là i Nam nhất thống chí c a Quốc s quán triều Nguy n. Tác phẩm nhiều t p n y l ng tr nh a lý h c Vi t N m ầy nhất ƣới th i phong ki n. Tác phẩm chứ ựng nhiều tƣ li u, không nh ng về a lý mà cả về l ch s , kinh t , chính tr , v n h ngh thu t… a các t nh tr n ất nƣớc Vi t Nam. Tác phẩm cung cấp nhiều tƣ li u quý báu và các thể lo i truy n n gi n nhƣ thần tho i, truyền thuy t, cổ tích. Riêng i Nam nhất thống chí (t p 3), vi t về t nh Khánh Hòa với các m c: phân dã, dựng t diên cách, hình th , khí h u, phong t c thành trì, h khẩu, tô ru ng, núi sông, cổ tích, c a quan và tấn sở, nhà tr m, ch và quán, cầu cống, ền mi u, chùa quán, nhân v t, li t n , thổ sản. M t số nh nhƣ n i i An, v ng Nh Tr ng, n i T m Phong, s ng V nh An, s ng Ph L , ảo Bình Nguyên, tấn Hu n... ƣ c li t kê trong tác phẩm này [101]. Công trình Nghiên cứ a b triều Nguyễn Khánh Hòa c a nhà s h c Nguy n nh ầu, qua vi c mô tả và ghi nh n quyền sở h u t ng mảnh ru ng ất do các quan l i ph tr h ng y xƣ , phần n o ề c p n nh nhƣ: h t 11
Seite 12
tên xã, thống kê danh m c hành chính Hán-Vi t c a t nh Khánh Hòa lúc bấy gi (gồm 175 danh m c hành chính) [60]. t phẩm ở Kh nh H ề p n nh nhƣ Xứ Trầm Hươ c a Quách Tấn [99], N ư c Khánh Hòa c a Nguy n nh Tƣ [62], a chí Khánh Hòa ... nhiều nh nghi n ứu ở Kh nh H [122]. Xứ Trầm ươ c a Quách Tấn l ng tr nh ghi h p i h y i p c a Khánh Hòa về m t thi n nhi n ũng nhƣ về m t xã h i, on ngƣ i. Công trình thiên về phong cảnh, cổ tích, giai tho i, huyền tho i l “nh ng cái thu c về d mất i” nhƣ t giả nh n nh. Tác phẩm thiên về t p u k hơn l i n khảo, ngh l nh n d p i hu u khắp nơi mà ghi l i nh ng iều mắt thấy tai nghe về non nƣớc Khánh Hòa; tên c a nh ng phong cảnh p ũng l nh ng a danh nổi ti ng c a Khánh Hòa. N ư c Khánh Hòa c a Nguy n nh Tƣ ũng v y, theo tác giả, y là cuốn phƣơng h khảo cứu về a lý và l ch s c a t nh. Trong tác phẩm, nêu m t số a danh về t n l ng x , t n ƣ ng s , t n ơn v h nh h nh, t n ƣ ng t i th x Nh Tr ng n m 1966. y l m t ơ sở ể ề tài nghiên cứu sự th y ổi m t số a danh qua t ng th i kỳ. a chí Khánh Hòa l “ h kho thƣ về Kh nh H ”, ng tr nh nghi n ứu khoa h c tổng h p, toàn di n, quy m ƣ c biên so n với sự phối h p c ng ảo các nhà nghiên cứu, các v lão thành cách m ng, ơ qu n hứ n ng ở trung ƣơng v phƣơng về a lý tự nhi n, n ƣ, l ch s và truyền thống ấu tranh y u nƣớ , ấu tr nh h m ng, th nh tựu tiêu biểu tr n l nh vực kinh t , v n hoá, xã h i c a t nh. Tr n l nh vực nghiên cứu l ch s , v n h n gi n, ở Khánh Hòa có nhiều công trình, bài vi t c a Lê Quang Nghiêm, Quách Giao, Trần Vi t K nh, Nguy n Công Bằng, Ng V n n, Nguy n Vi t Trung, Thái Th Hoàn... Bên c nh phản ánh vốn v n h v t thể v v n h phi v t thể ở v ng ất Khánh Hòa, các tác giả phần nào giới thi u m t số a danh tiêu biểu c phƣơng. Tác phẩm Nh ng truy n k dân gian t i Khánh Hòa c a Lê Quang Nghiêm [38]; Làng cổ ở Nha Trang c a Trần Vi t K nh; ư ng về Tháp Bà Thiên Y c a Qu h Gi o lƣ c thu t nh ng câu truy n n gi n ƣ c truyền mi ng t i này s ng i khác, t iểm a lý tự nhi n m nh ƣ c hình thành. Công trình Khánh Hòa - Di n m ă mộ ù ất (10 t p) c a Chi h i V n ngh dân gian Khánh Hòa (4 t p ầu xuất bản t n m 1998-2004, 6 t p n l i ƣới d ng bản thảo) - là công trình lớn c a nhiều tác giả giới thi u về Khánh Hòa thông qua các biểu hi n v n ho v t thể và phi v t thể. T p 1 giới thi u mảnh ất v on ngƣ i Khánh Hòa; các t p 2, t p 3, t p 4 i s u nghi n ứu nh ng vấn ề l nh vực khảo cổ v v n ho t ngƣ i. Trong quá trình giới thi u, vấn ề nh ũng ƣ c tìm hiểu v ề p [89],[90], [91], [92]. 12
Seite 13
Hai tuyển t p Vă dân gian Khánh Hòa - Tác giả, tác phẩm (2006) [95] và Vă dân gian Khánh Hòa - Tuy n t p 2005 -2010 (2010) t p h p nhiều bài vi t l ng tr nh sƣu tầm, nghiên cứu v n ngh dân gian c a Khánh Hòa trong th i gi n qu , trong nh Kh nh H ƣ c bi t chú ý. Nguy n Vi t Trung ( t nh Nguy n M n Nhi n, H o H o) vi t nhiều bài nghiên cứu về các khía c nh c nh; c bi t về ngôn ng v nguồn gốc ra i c nh nhƣ a danh gố C ăm ở Khánh Hòa [80], Tên làng xã ở Khánh ư a b triều Nguyễn [82], Về a danh Nha Trang [83], T dinh T ến t nh Khánh Hòa [85], ư y [86], Khánh Hòa – nh ng biến ổi trên bả ồ hành chính (t ăm 1885 ến nay); T Ýa R ến Nha Phu - m a danh cổ c a Ninh Hòa, Thành phố Nha Trang - Nh ng chặ ường hình thành và phát tri n, C m R ư y N T xuống Chụt bao xa..., Xóm M i - Tân L p, l ch s một ù ất nội thành ... ư y c Ng V n n l uốn chuyên khảo ầu tiên về a danh Khánh Hòa, t p h p khá nhiều a danh trong t nh [54]. Các công trình, bài vi t li n qu n n a danh Khánh Hòa c Ng V n n với Tìm hi u nh ê ường Nha Trang-T ường 23 tháng 10); Thái Th Hoàn với lu n v n th s ường Ng c Hi p - quá trình hình thành và phát tri n (2002); Nguy n V n Th h, Nguy n Vi t Trung với bản thảo công trình Dấ ư ú ộc (2009); ỗ Công Quý, ỗ , Nguy n Vi t Trung, Võ Triều Dƣơng với biên khảo Qua nh ê ất tên sông trong sách Ninh Hòa - nh ng mả é ă ó (2010), N ườ N y ư (2010); ỗ ng Qu với N mả é ă ó (2010); Võ Khoa Châu, Nguy n Vi t Trung với t p sách Hồn quê xứ V n (2010); Võ Triều Dƣơng, Nguy n Vi t Trung với t p sách N ư c xứ ồ ươ (2011); Võ Kho h u với V N ấ N ườ (2008), Trần Vi t K nh với Nha Trang có nh ng dòng sông cổ (2003). M t số tác giả kh ề c p nh ng a danh c thể và phần nào quan tâm về nguồn gố r i c nh nhƣ Nguy n Gia Nùng với Trầm ươ ở Khánh Hòa [64], Nguy n nh Tƣ với T B ến Khánh Hòa (2002) [61], GS. Trần Quố Vƣ ng với Khánh Hòa - mộ ă ó [113] n u ƣ c mối quan h gi a các y u tố l , i t l h nh li n qu n n vi c hình thành nh ng n t v n h v ng ất này. M t số t phẩm kh ề p n nh nhƣ D ê – ă ó ố n Tuy n gi o Huy n y Di n Kh nh [11], - ă ó Sở V n h Th ng tin Kh nh H [107], D – D ê Trung t m quản l i t h v nh l m thắng ảnh [120], - Xư y [54], ă ó – é Ng V n n [140] … 13
Seite 14
Tr n ơ sở t m hiểu a danh, mối liên h gi a danh với v n h ể g p phần xây dựng h thống a danh trong t nh, mô tả di n m o v n h a m t vùng ất qu a danh t p h p ƣ ; ề t i hƣớng n vi nghi n ứu a danh l ch s , v n h ti u iểu t nh Khánh Hòa ph c v giáo d c truyền thống và quảng bá phát triển du l h t nh nh . Các công trình, tài li u nghiên cứu c a các tác giả, nhà nghiên cứu i trƣớc là nguồn tƣ li u quý báu về lý lu n và thực ti n ể th nh vi n th m khảo, l m ơ sở cho nghiên cứu a danh l ch s v n h ti u iểu c a t nh Khánh Hòa. 14
Seite 15
CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐỊA DANH LỊCH SỬ, VĂN HÓA TIÊU BIỂU 1.1. hái quát về địa danh ịch sử, văn hóa tiêu biểu K ái iệ nh kh ng nh ng l „„m t ph m trù l ch s ‟‟, m t „„ i k ni m‟‟, h y „„tấm bia bằng ngôn ng o về th i i c m nh‟‟, nhƣng „„kh ng phải luôn luôn và không phải tất cả các bi n cố qu ều ƣ c phản ảnh trong nh‟‟[46, 52], mà n nh ng y u tố v n h m t v ng ất. Bởi vì, trong quá trình hình thành, phát triển l ch s m t phƣơng, m t n t , hi n t h, ấu t h t i các a danh là dấu ấn ghi nhớ nh ng sự ki n l h s h o h ng. Trải qua nhiều th h , các i t h, dấu tích l h s v ản th n a danh l ch s lu n ƣ tr n tr ng, ảo v , gi gìn, tôn t o, xây dựng, phát triển, minh hứng h ng hồn ho truyền thống y u nƣớ , quy t t m ựng nƣớ v gi nƣớ n t . M t khác, y u tố v n h trong a danh h nh l nh ng giá tr tinh thần về lòng y u nƣớc, tinh thần qu t khởi, lòng nhân ái, tr ng ngh t nh, nh ng giá tr tinh ho về ki n tr , ngh thu t, v n h n gi n, l ng tr nh s ng t o tuy t v i nh n n trong u sống, lu n ƣ ph t huy v ảo v . Hi n n y, trong t iển, nh thƣ ng ƣ giải th h l t n m t v ng ất, m t phƣơng nhƣ: theo V 1, nh l “t n miền ất”, theo Vi t Nam tân t n2, nh l “m t danh t ch t n v ng ất”, theo T n Vi t Nam3, a danh l “t n xứ, tên g i mỗi vùng, mỗi phƣơng”, n T ế V ổ ô 4, nh l “t n ất, t n phƣơng”. Về s u, nh ngh nh ƣ mở r ng hơn, gồm ối tƣ ng l tự nhi n v kh ng tự nhi n. Trong T n bách khoa Vi t Nam5, nh l “t n g i các lãnh thổ, iểm quần ƣ (l ng, x , huy n, t nh, thành phố), iểm kinh t (vùng nông nghi p, khu công nghi p), các quốc gia, các châu l , n i, èo, o nguy n, thung lũng, ồng bằng, châu thổ, sông, hồ, vũng, v nh, biển, eo biển, i ƣơng t a lý nhất nh ghi l i trên bản ồ. a danh phản ánh quá trình h nh th nh, iểm c a các y u tố tự nhiên và l ch s với nh ng n t c sắc về kinh t , xã h i c a các lãnh thổ”. Trong Tên làng xã Vi N m ầu thế kỷ XIX, a danh c a m t vùng hay c a m t nƣớ l “tổng thể t n ri ng t r ể g i l ơn 1 o Duy Anh 1957: V , tr.268. 2 Th nh Ngh 1958: V N m , tr.407. 3 L V n ứ 1970: T V N m, tr.47. 4 Vi n Ng n ng h 2002: T ế V ổ ô , tr.282. 5 T V N m 1995: T1, H N i, Trung t m i n so n t iển h kho Vi t Nam, tr.780. 15
Die ersten 15 Seiten werden angezeigt. Laden Sie das Dokument herunter, um alles zu sehen.
Kommentare (0)
Noch keine Kommentare. Seien Sie der Erste!