Seite 1
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang CHƢƠNG I : LÝ LUẬN CHUNG VỀ THANH TOÁN QUỐC TẾ BẰNG PHƢƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ i- vai trò của thanh toán trong hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu 1- Hoạt động xuất nhập khẩu (XNK): Xuất nhập khẩu là hoạt động kinh doanh buôn bán ở phạm vi quốc tế, nó không phải là hành vi mua bán riêng lẻ mà là một hệ thống các quan hệ mua bán trong một nền thƣơng mại có tổ chức cả bên trong và bên ngoài nhằm mục đích đẩy mạnh sản xuất hàng hóa phát triển, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, ổn định và từng bƣớc nâng cao mức sống của nhân dân. Do đó, xuất nhập khẩu là hoạt động đối ngoại dễ đem lại những hiệu quả đột biến về kinh tế. Trong điều kiện nền kinh tế nhiều thành phần định hƣớng theo sự phát triển của thị trƣờng tự do (thị trƣờng mở ) hoạt động XNK là nhân tố chính, quan trọng và đem lại hiệu quả kinh tế rõ rệt đối với sự phát triển chung của đất nƣớc. Cụ thể, những mặt lợi do XNK đem lại nhƣ : - Phát huy đƣợc nội lực nền kinh tế, sự sáng tạo của các thành phần kinh tế , phát huy và phát triển đƣợc các ngành nghề truyền thống - Việc XNK dẫn đến sự cạnh tranh gay gắt giữa các chủ thể trong và ngoài nƣớc làm cho chất lƣợng hàng hóa, dịch vụ ngày càng đƣợc nâng cao, từ đó có thể nhanh chóng xoá bỏ các chủ thể kinh doanh sản xuất lạc hậu,… Nhƣng những đóng góp to lớn cũng nhƣ vai trò của thƣơng mại quốc tế đối với nền kinh tế quốc dân lại đƣợc thể hiện rõ nhất ở vai trò xuất khẩu. Xuất khẩu có ảnh hƣởng mạnh mẽ và trực tiếp tác động đến hiệu quả kinh doanh quốc tế , mà thể hiện ở chỗ : xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ sẽ tạo ra nguồn vốn quan trọng để nhằm thoả mãn các nhu cầu về nhập khẩu và tích luỹ sản xuất. Xuất khẩu sẽ tác động tốt đến cán cân thanh toán quốc tế, khi thu đƣợc xuất khẩu ròng, luồng ngoại tệ thu đƣợc sẽ đảm bảo cho sự cân bằng và thặng dƣ của cán cân thanh toán quốc tế. Và đây chính là một trong những công cụ đánh giá hiệu quả kinh doanh www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1
Seite 2
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang quốc tế của mỗi quốc gia. Hoạt động kinh doanh XNK kích thích sự tăng trƣởng thể hiện ở việc đẩy mạnh sản xuất hàng xuất khẩu, cho phép mở rộng quy mô sản xuất, cải tiến nâng cao chất lƣợng sản phẩm, từ đó nâng cao tổng sản phẩm xã hội, đồng thời nâng cao đời sống vật chất – tinh thần của nhân dân. Đặc biệt, xuất khẩu tác động mạnh tới cơ cấu ngành nghề, xuất khẩu làm đa dạng hoá các ngành nghề theo hƣớng sử dụng có hiệu quả nhất các lợi thế so sánh của đất nƣớc. Xuất khẩu tạo ra đƣợc công việc làm, thu hút nguồn lực lao động dồi dào của đất nƣớc. Có thể nói rằng, XNK là việc mua bán hàng hóa với nƣớc ngoài nhằm phát triển sản xuất kinh doanh và đời sống. Song mua bán, giao dịch ở đây có những nét riêng, phức tạp hơn nhiều so với mua bán trong nƣớc nhƣ : giao dịch với những dòng văn hoá, phong tục, tập quán khác nhau với thị trƣờng rộng lớn, nghiệp vụ mua bán đƣợc thực hiện với nhiều khâu : nghiên cứu thị trƣờng, lựa chọn, đàm phán, ký kết hợp đồng, vận chuyển hàng hóa và thanh toán ….. Trong các nghiệp vụ về hoạt động kinh doanh XNK thì thanh toán là khâu quan trọng nhất trong kinh doanh XNK hàng hóa. Hiệu quả kinh tế trong lĩnh vực kinh doanh này phần lớn nhờ vào chất lƣợng của việc thanh toán. Thanh toán là bƣớc đảm bảo cho nhà kinh doanh XNK thu đƣợc tiền về và nhận đƣợc hàng hóa. Thanh toán quốc tế có thể đƣợc hiểu là việc chi trả những khoản ngoại tệ ,tín dụng có liên quan đến việc XNK đã đƣợc thoả thuận, quy định trong hợp đồng thƣơng mại quốc tế. 2- Vai trò của thanh toán trong thƣơng mại quốc tế 2.1. Thanh toán quốc tế Thanh toán quốc tế là việc chi trả bằng tiền liên quan đến các hoạt động mua bán hàng hóa-dịch vụ và thực hiện các nghĩa vụ tài chính giữa các tổ chức các đơn vị kinh tế và các cá nhân giƣã nƣớc này với nƣớc khác. Thanh toán quốc tế là khâu rất quan trọng trong quá trình thực hiện buôn bán- trao đổi hàng hóa-dịch vụ giữa các nƣớc. Nó phản ánh sự vận động có tính quy luật của giá trị trong quá trình chu chuyển hàng hóa-tiền tệ giữa các quốc gia và đƣợc xem là khâu cuối cùng trong một thƣơng vụ giao dịch. www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2
Seite 3
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang Thanh toán quốc tế không chỉ đơn thuần nhƣ hoạt động thanh toán trong quan hệ giao dịch mua bán trong nƣớc, mà thanh toán quốc tế rất phức tạp, thông qua các phƣơng thức thanh toán khác nhau. Điều này là do thanh toán quốc tế có liên quan đến nhiều quốc gia khác nhau, với nhiều đồng tiền thanh toán khác nhau. Và hơn nữa là việc thanh toán giữa các nƣớc đều phải tiến hành thông qua các tổ chức tài chính trung gian mà chủ yếu là ngân hàng. Hoạt động thanh toán thƣờng không dùng tiền mặt, chủ yếu là thanh quyết toán giữa các ngân hàng. Vì vậy, thanh toán quốc tế có những nét đặc thù riêng. Thanh toán quốc tế là nghiệp vụ quyết định tới hiệu quả của một thƣơng vụ bởi vì nó ảnh hƣởng trực tiếp tới quyền lợi và nghĩa vụ của đôi bên. Vì vậy trong hoạt động thanh toán quốc tế, các điều kiện về thanh toán đƣợc hình thành nhằm đảm bảo cho việc thanh toán đƣợc hợp lý cho cả đôi bên. Các điều kiện về thanh toán quốc tế thƣờng bao gồm: - Điều kiện về đồng tiền thanh toán (tỷ giá hối đoái) - Điều kiện về thời hạn thanh toán - Các phƣơng thức, phƣơng tiện và hình thức thanh toán - Các điều kiện đảm bảo hối đoái - Các điều kiện đảm bảo tín dụng - Điều kiện đảm bảo giá trị thanh toán 2.2. Vai trò của thanh toán trong thương mại quốc tế Thanh toán hiểu một cách đơn giản chính là việc ngƣời mua trả tiền cho ngƣời bán để nhận đƣợc hàng hoá- dịch vụ mà mình cần. và mọi hoạt động buôn bán, trao đổi đều phải thông qua thanh toán mới thực hiện đƣợc một cách đầy đủ, trọn vẹn. Đặc biệt trong hoạt động kinh doanh thƣơng mại mang tính quốc tế thì thanh toán đƣợc xem là khá phức tạp, bởi nó đƣợc thực hiện dƣới nhiều phƣơng thức khác nhau nhằm đảm bảo về lợi ích của các đối tác ở các nƣớc khác nhau, cũng nhƣ lợi ích của các quốc gia. Vai trò của thanh toán trong hoạt động kinh doanh thƣơng mại quốc tế ( hay hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu ) đƣợc thể hiện ở những điểm sau: www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 3
Seite 4
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang Thanh toán quốc tế là đòi hỏi tất yếu khách quan trong sự phát triển của thương mại quốc tế Trong thời đại ngày nay, trƣớc xu hƣớng toàn cầu hoá nền kinh tế. Các quốc gia trên thế giới ngày càng mở rộng dần các mối quan hệ kinh tế đối ngoại, nhiều tổ chức thƣơng mại đƣợc ra đời, phát triển và tiến tới hội nhập tạo nên một mối quan hệ liên kết chặt chẽ, đan xen, cạnh tranh trên một thị trƣờng rộng lớn để phát triển. Chính sự hội nhập , mở rộng các quan hệ kinh tế nhƣ vậy thế giới đang tiến dần đến sự phân công hoá lao động rõ rệt. Sự phân công hoá lao động mang tính quốc tế là nhân tố chính cho sự dịch chuyển mạnh mẽ giữa các quốc gia về tƣ bản (vốn), kỹ thuật công nghệ, nguồn nhân lực, nguồn tài nguyên …Kéo theo sự dịch chuyển đó là sự tất yếu về dịch chuyển hàng hoá- dịch vụ giữa các quốc gia. Sự dịch chuyển về hàng hoá và dịch vụ giữa các quốc gia đƣợc tuân theo quy luật của nền kinh tế đó là quy luật về quan hệ Hàng-Tiền. Sự phát triển của thƣơng mại quốc tế phụ thuộc rất nhiều vào sự chu chuyển và vận động của quan hệ hàng hoá và tiền tệ. Biêủ hiện của mối quan hệ này chính là hoạt động thanh toán. Thanh toán quốc tế ra đời nhƣ là một tất yếu khách quan để đáp ứng cho chu chuyển hay cho sự trao đồi và buôn bán hàng hoá giữa các quốc gia. Thanh toán quốc tế là một mắt xích, là cầu nối để các tổ chức thƣơng mại, tổ chức kinh tế. . ở các quốc gia khác nhau trên thế giới thực hiện đƣợc các hoạt động kinh doanh thƣơng mại ( hoạt động kinh doanh Xuất nhập khẩu). Tóm lại, thanh toán quốc tế ra đời và tồn tại là yếu tố khách quan, và ngày càng có vị trí quan trọng trong việc phát triển ngoại thƣơng và chúng ta cũng đều hiểu rằng ngoại thƣơng là một công cụ thúc đẩy quá trình liên kết kinh tế ở trong nƣớc và giữa trong nƣớc và nƣớc ngoài. Nhận thức đƣợc vị trí to lớn của thanh toán quốc tế đối với nền kinh tế đất nƣớc nói chung, hoạt động kinh tế đối ngoại và ngoại thƣơng nói riêng, chính phủ ngày càng quan tâm đến vấn đề này, tạo điều kiện cho thanh toán quốc tế ngày càng mở rộng, tiến hành thuận tiện, nhanh chóng bằng việc cải cách hệ thống Ngân hàng, cho phép nhiều www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 4
Seite 5
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang Ngân hàng tham gia hoạt động đối ngoại, thực hiện thanh toán quốc tế cũng nhƣ đề ra những quyết định kịp thời tháo gỡ những vƣớng mắc trong nghiệp vụ để thanh toán quốc tế phát triển cả nội dung và hình thức từ đó trở thành công cụ đắc lực thúc đẩy kinh tế đối ngoại của đất nƣớc . Thanh toán quốc tế là một khâu quan trọng trong hoạt động kinh doanh Xuất nhập khẩu Hiệu qủa kinh tế trong lĩnh vực kinh doanh này phần lớn nhờ vào chất lƣợng của hoạt động thanh toán. Ngay từ khi bắt đầu đàm phán và ký kết hợp đồng kinh doanh Xuất nhập khẩu thanh toán đã là một điều khoản không thể thiếu trong hợp đồng mà các bên tham gia phải thoả thuận để đảm bảo lợi ích cho mình, điều khoản về thanh toán khi đã đƣợc thoả thuận một cách thống nhất và chặt chẽ (điều khoản về đồng tiền, tỷ giá, phƣơng thức thanh toán , thời gian, dịa diểm thanh toán .. ) sẽ tạo điều kiện cho các bên tham gia tiến hành tốt các điều khoản khác quy định trong hợp đồng nhƣ : bên xuất khẩu dựa vào đó chuẩn bị hàng, lập chứng từ về hàng hoá, tiến hành giao hàng.. ., bên nhập khẩu tiến hành các thủ tục nhận hàng, chuẩn bị thanh toán tiền hàng .. .Dựa vào các điều khoản về thanh toán có thể tránh cho các bên tham gia những rủi ro có thể xảy ra. Hoạt động thanh toán có thể đảm bảo cho nhà kinh doanh Xuất nhập khẩu thu đƣợc tiền về và nhận đƣợc hàng hoá vì khi tham gia vào hoạt động thanh toán quốc tế không chỉ đơn thuần là ngƣời xuất khẩu và ngƣời nhập khẩu mà còn có Ngân hàng tham gia với vai trò là trung gian đảm bảo quyền lợi cho các bên. Ngƣời xuất khẩu và ngƣời nhập khẩu không thể tự thanh toán với nhau mà không thông qua Ngân hàng bởi đó là sự thanh thanh toán giữa các quốc gia có sự cách biệt về địa lý nên khả năng đảm bảo tránh đƣợc những rủi ro xảy ra là rất khó, cũng nhƣ không có sự bảo lãnh cho các bên giao hàng và thanh toán tiền hàng. Chính vì vậy Ngân hàng với vai trò là trung gian thanh toán, là ngƣời bảo lãnh trong khâu thanh toán giữa các bên, đảm bảo chắc chắn cho các bên nhận đƣợc tiền cũng nhƣ nhận đƣợc hàng. Trong điều kiện hiện nay Ngân hàng www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 5
Seite 6
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang đóng một vai trò quan trọng và là một mắt xích trong hoạt động thanh toán quốc tế, cũng nhƣ là một mắt xích không thể thiếu trong hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu. Thanh toán quốc tế là thước đo, là nhân tố ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả hoạt động kinh doanh Xuất nhập khẩu Thanh toán quốc tế là công cụ để dựa vào đó nhà nước hoạch định các chính sách về hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu - Hoạt động thanh toán quốc tế nhanh chóng, chính xác, thuận tiện, đúng luật sẽ thúc đẩy nhanh tốc độ lƣu chuyển hàng hoá, lƣu chuyển vốn của các bên tham gia, mở rộng và củng cố quan hệ hợp tác buôn bán làm ăn giữa các nƣớc . - Thông qua hoạt động thanh toán quốc tế , Ngân hàng với vai trò là trung gian thanh toán, nhƣng đồng thời lại còn là tổ chức tài chính trung gian cung cấp và tạo điều kiện cho các bên tham gia hoạt động Xuất nhập khẩu đƣợc thuận tiện và dễ dàng thông qua các hoạt động cấp vốn, cấp tín dụng dƣới hình thức ứng trƣớc, trả chậm ,tài trợ ngoại thƣơng. .. 3- Xu hƣớng phát triển của thƣơng mại và thanh toán quốc tế : Thƣơng mại quốc tế là lĩnh vực thuộc bề nổi của nền kinh tế hết sức nhạy cảm và năng động, là một phần phản ánh những biến đổi cơ cấu dài hạn trong nền kinh tế thế giới, xuất phát từ những biến đổi cơ cấu của sản xuất và nhu cầu, chịu tác động mạnh của những biến đổi của cuộc cách mạng khoa học – kĩ thuật và việc ứng dụng những thành tựu mới của cách mạng ấy, càng tăng nhanh buôn bán và đầu tƣ, làm càng phụ thuộc lẫn nhau trong khi vẫn tồn tại những mâu thuẫn. Do những yếu tố trên, ngày nay thƣơng mại quốc tế đã có những biến đổi và thay đổi rõ rệt về cơ cấu mặt hàng và phân vùng lãnh thổ. Về cơ cấu mặt hàng ngày càng có những ý nghĩa quan trọng đối với các ngành công nghiệp chế biến theo những quy trình công nghệ mới, với chất lƣợng cao, đặc biệt là những sản phẩm có hàm lƣợng khoa học kỹ thuật cao. Những sản phẩm cơ bản, dù giá cả có giảm do ứng dụng những tién bộ của khoa học và kỹ thuật thì vẫn có tác động lớn tới thu nhập của các nƣớc sản xuát, chúng vẫn luôn www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 6
Seite 7
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang luôn cần thiết cho sự phát triển của nền kinh tế thế giới và vẫn còn là nguồn thu nhập chủ yếu của các nƣớc đang phát triển. Về cơ cấu lãnh thổ, các nƣớc tƣ bản công nghiệp vẫn là thị trƣờng chính của thế giới. Tại đây, thị trƣờng tập trung cao độ tiềm lực công nghiệp chế biến, đặc biệt về kĩ nghệ chế tạo máy là ngành đống vai trò dẫn đầu trong sự phát triển sản xuất công nghiệp và công nghiệp điện tính hoá là động lực của toàn bộ nền kinh tế. Các nƣớc đang phát triển vẫn là nơi chủ yếu sản xuất và xuất khẩu sản phẩm cơ bản, dù mấy năm gần đây, vai trò của các nƣớc công nghiệp mới đã tăng lên. Trong thƣơng mại quốc tế, ngày càng xuất hiện các hình thức thƣơng mại mới, nhƣ dịch vụ thƣơng mại. Trong lĩnh vực này, ngoài những hình thức cũ nhƣ vận tải và du lịch, ngày nay ngày càng tăng các loại hình dịch vụ kỹ thuật, bảo hiểm, ngân hàng, tƣ vấn, xuất khẩu sofrware và khu vực này là chủ yếu vẫn thuộc các nƣớc tƣ bản công nghiệp phát triển. Đặc trƣng của thế giới ngày nay là cuộc khủng hoảng cơ cấu, do sự phát triển của kỹ thuật mới, cùng với nó là sự phát triển của chủ nghĩa tƣ bản độc quyền nhà nƣớc, các công ty xuyên quốc gia và các tổ chức độc quyền quốc tế ra sức thực hiện các chính sách và thủ đoạn thực dân mới, cạnh tranh gay gắt với nhau, nên trên thế giới đã, đang và sẽ còn tiếp tục diễn ra các cuộc chiến tranh buôn bán có quy mô toàn cầu, cùng một lúc xen kẽ với những biến động có khi đột biến và mạnh mẽ của tỉ giá các đồng tiền, của lãi suất và giá cả trên thị trƣờng thế giới, gây nên những ”xung” biến đổi và cạnh tranh, trƣớc hết và chủ yêú giữa ba trung tâm của chủ nghĩa tƣ bản Mỹ –Tây Âu - Nhật Bản. Vì lẽ đó, thƣờng thế giới luôn chứa đựng những nhân tố không chắc chắn đối với cả hai giới kinh doanh và tiêu dùng. Do xu hƣớng phát triển của thƣơng mại và thị trƣờng nhƣ vậy, các nƣớc đều ráo riết nghiên cứu và đổi mới để ngày càng hoàn thiện hơn hoạt động thanh toán quốc tế. Việc chọn ra hình thức thanh toán quốc tế phụ thuộc nhiều vào quyết định của các bên mua và bán, quyết định này lại phụ thuộc vào phạm vi giao dịch và mối quan hệ giữa các đơn vị kinh tế. Việc nâng cao hiệu quả hoạt động thanh www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 7
Seite 8
Facebook: @Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang toán không dùng tiền mặt luôn đƣợc đặt ra trong chiến lƣợc hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thƣơng mại. Cung cấp những công cụ thanh toán hữu hiệu không chỉ đẩy mạnh tính cạnh tranh của ngân hàng trong lĩnh vực này mà còn nâng cao uy tín của ngân hàng, và trong thƣơng mại quốc tế, đó còn là vấn đè quốc thể. Do vậy, ngay cả các ngân hàng thƣơng mại có bề dày kinh nghiệm trên thế giới trong hoạt động thanh toán quốc tế cũng không dám chắc là có thể lƣờng hết đƣợc những phát sinh tiêu cực do hoạt động này mang lại trong tƣơng lai. dù rằng những tiêu cực đó có thể ngân hàng không phải gánh chịu một cách trực tiếp, nhƣng dù xét ở góc độ nào đi nữa thì ngân hàng cũng bị ảnh hƣởng ít nhiều. Việt Nam mới bƣớc vào nền kinh tế thị trƣờng từ cuối những năm 80 của thể kỷ này, việc hội nhập vào nền mậu dịch thế giới cũng muộn mằn hơn so với rất nhiều quốc gia khác. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, thanh toán XNK với các nƣớc tăng lên không những vvề kim ngạch mà còn về cả quy mô và chất lƣợng. Tuy nhiên, tranh chấp phát sinh ngày càng nhiều và phức tạp. Đây cũng là điều đễ hiểu bởi các ngân hàng thƣơng mại của nƣớc ta vẫn còn non kém về trình độ nghiệp vụ và ít kinh nghiệm. II- Các phƣơng thức thanh toán quốc tế thông dụng : Phƣơng thức thanh toán quốc tế là toàn bộ quá trình, cách thức nhận-trả tiền trong giao dịch, mua bán hàng hóa – dịch vụ giữa ngƣời nhập khẩu và ngƣời xuất khẩu. Trong quan hệ XNK có rất nhiều phƣơng thức thanh toán khác nhau. Các phƣơng thức thanh toán dựa trên sự thoả thuận giữa nngƣời xuất khẩu và ngƣời nhập khẩu, mỗi phƣơng thức đều có những ƣu điểm và nhƣợc điểm riêng thể hiện mâu thuẫn về quyền lợi giữa các ngƣời nhập khẩu và ngƣời xuất khẩu. Vì vậy, việc chọn lựa phƣơng thức thanh toán trong giao dịch XNK đƣợc các bên thoả thuận và thống nhất trong nội dung cuả hợp đồng mua bán ngoại thƣơng. Hiện nay, các phƣơng thức thanh toán đƣợc sử dụng phổ biến và chủ yếu bao gồm các phƣơng thức sau : - Phƣơng thức ghi sổ - Phƣơng thức nhờ thu www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 8
Die ersten 8 Seiten werden angezeigt. Laden Sie das Dokument herunter, um alles zu sehen.
Kommentare (0)
Noch keine Kommentare. Seien Sie der Erste!