SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN BÁI TRƯỜNG THPT CHUYÊN NGUYỄN TẤT THÀNH BÁO CÁO SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ Lĩnh vực: Vật lí - KTCN XÂY DỰNG VÀ TỔ CHỨC DẠY HỌC MỘT SỐ CHỦ ĐỀ STEM PHẦN QUANG HỌC – VẬT LÍ 11 Tác giả: Đinh Nguyễn Ngọc Mai Trình độ chuyên môn: Cử nhân sư phạm Vật lí Chức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành Yên Bái, ngày 15 tháng 01 năm 2022 I. THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN 1. Tên sáng kiến: Xây dựng và tổ chức dạy học một số chủ đề STEM phần Quang học – Vật lí 11 2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Vật lí 3. Phạm vi áp dụng sáng kiến: Sáng kiến có thể áp dụng cho toàn bộ học sinh lớp 11 thuộc các trường THPT trên địa bàn tỉnh Yên Bái. 4. Thời gian áp dụng sáng kiến Từ ngày 02 tháng 01 năm 2021 đến ngày 15 tháng 03 năm 2021 5. Tác giả Họ và tên: Đinh Nguyễn Ngọc Mai Năm sinh: 1997 Trình độ chuyên môn: Cử nhân sư phạm Vật lí Chức vụ công tác: Giáo viên Nơi làm việc: Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành Địa chỉ liên hệ: Tổ Phúc Thọ, phường Nguyễn Phúc, thành phố Yên Bái Điện thoại: 0328697161 II. MÔ TẢ SÁNG KIẾN 1. Tình trạng các giải pháp đã biết STEM là thuật ngữ viết tắt của các từ Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kĩ thuật) và Mathematics (Toán học). Giáo dục STEM đặt học sinh trước những vấn đề thực tiễn cần giải quyết, đòi hỏi học sinh phải tìm tòi, chiếm lĩnh kiến thức khoa học. Từ đó phát triển cho học sinh năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực tự chủ và tự học,... đáp ứng được yêu cầu của sự phát triển kinh tế - xã hội. Hội nhập vào Việt Nam, STEM nhanh chóng nhận được sự quan tâm của Đảng, nhà nước và toàn thể ngành Giáo dục với chỉ thị số 16 tháng 5/2017 “Cần tập trung vào thúc đẩy đào tạo khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học (STEM), ngoại ngữ, tin học trong quá trình giáo dục phổ thông”. Ngay khi bắt đầu thử nghiệm học sinh đã cảm thấy STEM thật trực quan và gần gũi. Tuy nhiên, trong quá trình hội nhập vào Việt Nam, giáo dục STEM bắt đầu xuất hiện những khó khăn như quy định thi cử, đánh giá chất lượng, điều chỉnh phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất ở các trường học. Bởi vậy, yêu cầu cần thiết là cần có kế hoạch dạy học chủ đề STEM để phù hợp với điều kiện giáo dục Việt Nam nói chung và từng địa phương nói riêng. Với những lí do trên, tôi chọn “Xây dựng và tổ chức dạy học một số chủ đề STEM phần Quang học – Vật lí 11” là đề tài sáng kiến kinh nghiệm của mình. 2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến - Mục đích của giải pháp Trong khuôn khổ của sáng kiến, dựa trên những phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực, nổi bật là hoạt động trải nghiệm và chế tạo giúp cho học sinh tự khám phá tri thức nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học. Cùng với đó, học sinh có thêm nguồn kiến thức nhằm giải quyết các vấn đề trong thực tiễn và khai thác hiệu quả kiến thức để đáp ứng các mức độ yêu cầu trong mục tiêu dạy học STEM. Bên cạnh đó, tôi hi vọng sáng kiến sẽ là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho giáo viên THPT trên địa bàn tỉnh trong việc xây dựng và tổ chức dạy học các chủ đề STEM nhằm đáp ứng mục tiêu giáo dục trong thời đại mới. - Nội dung của giải pháp “Xây dựng và tổ chức dạy học một số chủ đề STEM phần Quang học – Vật lí 11” CHỦ ĐỀ: CHẾ TẠO KÍNH VIỄN VỌNG ĐƠN GIẢN 2.1. Tổng quan về hoạt động - Hoạt động trải nghiệm sáng tạo được thực hiện dưới hình thức một dự án. - Về sản phẩm: dựa trên cơ sở lí thuyết, học sinh chế tạo được một kính viễn vọng đơn giản - Về dự án: Đảm bảo dự án học tập sát thực, đảm bảo việc tự quản lí dự án của người học, quản lí tiến độ, quản lí ý tưởng, quản lí tài chính, thâm nhập xã hội, tranh luận có trách nhiệm. - Về giáo dục phát triển bền vững: dự án tác động đến các kiến thức liên quan đến giáo dục phát triển bền vững, huy động được các môn học khác, các lĩnh vực khác vào trong quá trình thực hiện dự án, rèn luyện được kĩ năng tranh luận, phản biện trước đám đông, xây dựng và củng cố các kĩ năng và giá trị về mặt xã hội. - Xây dựng các bước thực hiện dự án, đề xuất với giáo viên Vật lí triển kha