SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN BÁI TRƯỜNG THPT NGUYỄN LƯƠNG BẰNG BÁO CÁO SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ (Lĩnh vực: Địa lí) TÊN SÁNG KIẾN: “Sử dụng sơ đồ tư duy và câu hỏi trắc nghiệm khắc quan trong ôn thi tốt nghiệp THPT chuyên đề: Một số vấn đề phát triển và phân bố công nghiệp - Địa lí 12” Tác giả: Nguyễn Văn Quang Trình độ chuyên môn: Đại học Chức vụ: Phó Hiệu trưởng Đơn vị công tác: Trường THPT Nguyễn Lương Bằng Văn Yên, ngày 8 tháng 02 năm 2022 MỤC LỤC Trang I. THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN…………………………….. 1 II. MÔ TẢ SÁNG KIẾN………………………………………………… 1 1. Tình trạng giải pháp đã biết ................................................................. 1 2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến............................ 2 2.1. Mục đích của giải pháp ……………………………………………... 2 2.2. Nội dung giải pháp…………………………………………………... 2 2.2.1. Hệ thống hóa kiến thức Một số vấn đề phát triển và phân bố công nghiệp ………………………………………………………………. 2 2.2.1.1. Mục tiêu cần đạt …………………………………………………. 2 2.2.1.2. Hệ thống hóa nội dung kiến thức của chuyên đề……………….. 4 Bài 26. Cơ cấu ngành công nghiệp ………………………………………... 4 Bài 27. Vấn đề phát triển một số ngành công nghiệp trọng điểm…………... 5 Bài 28. Tổ chức lãnh thổ công nghiệp…………………………………….. 7 2.2.1.3. Phương pháp bản đồ tư duy …………………………………….. 8 2.2.1.4. Hệ thống các dạng bài tập đặc trưng của chuyên đề……………. 12 2.2.1.5. Hệ thống bài tập trong chuyên đề theo mức độ nhận thức và năng lực …………………………………………………………………….. 15 a. Bảng mô tả các mức độ nhận thức và năng lực được hình thành sau khi học chuyên đề ……………………………………………………………... 15 b. Câu hỏi và bài tập minh họa …………………………………………….. 16 2.2.2. Bài tập tự giải ………………………………………………………. 35 3. Khả năng áp dụng của giải pháp ......................................................... 34 4. Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng giải pháp .................................. 35 5. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến ........................................ 35 III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ……………………………………….. 36 Tài liệu tham khảo …………………….………………………………….. 37 III. CAM KẾT KHÔNG SAO CHÉP HOẶC VI PHẠM BẢN QUYỀN 37 1 I. THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN 1. Tên sáng kiến: “Sử dụng sơ đồ tư duy và câu hỏi trắc nghiệm khách quan trong ôn thi tốt nghiệp THPT chuyên đề: Một số vấn đề phát triển và phân bố Công nghiệp - Địa lí 12” 2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giảng dạy, học tập, bồi dưỡng chuyên đề trong môn Địa lí. 3. Phạm vi áp dụng sáng kiến: Sáng kiến này được áp dụng trong quá trình giảng dạy môn Địa lí, trong ôn thi tốt nghiệp THPT và bồi dưỡng chuyên môn giáo viên. 4. Thời gian áp dụng sáng kiến: từ tháng 01 năm 2021 đến tháng 01 năm 2022 5. Tác giả: - Họ và tên: Nguyễn Văn Quang - Năm sinh: 1983 - Trình độ chuyên môn: Đại học. Chuyên ngành: Địa lí - Chức vụ: Phó Hiệu trưởng - Đơn vị công tác: Trường THPT Nguyễn Lương Bằng - Địa chỉ liên hệ: Tổ 8 - TT Mậu A - Huyện Văn Yên - Tỉnh Yên Bái - Điện thoại: 0978.101.826 II. MÔ TẢ SÁNG KIẾN 1. Tình trạng các giải pháp đã biết. Đã có rất nhiều đề tài, sáng kiến hướng dẫn học sinh ôn thi tốt nghiệp THPT môn Địa lí nhưng bản thân tôi nhận thấy chưa có một đề tài nào đi sâu nghiên cứu một phần, một chuyên đề cụ thể về các ngành kinh tế Việt Nam và hướng dẫn học sinh ôn tập theo hình thức sử dụng sơ đồ tư duy và trả lời câu hỏi trắc nghiệm. Trong chương trình thi tốt nghiệp THPT những năm gần đây, nội dung địa lí ngành công nghiệp được đề cập đến khá nhiều, không chỉ được đề cập đến trong nội dung phần ngành mà còn được đề cập đến trong nội dung của các phần vùng ở mức độ câu hỏi vận dụng cao, tạo điều kiện phân hóa học sinh khá rõ. Mặc dù là nội dung khá gần gũi đối với học sinh, nhưng qua thực tế giảng dạy của mình tôi nhận thấy nhiều học sinh còn chưa nắm vững và hiểu rõ về nội dung chuyên đề, dẫn đến tình trạng mặc dù học sinh đã cố gắng, có ý thức trong học tập nhưng vẫn chưa thể đưa ra phương án trả lời đúng nhất. Bên cạnh đó việc ôn luyện qua các câu hỏi trắc nghiệm khách quan ở nhiều nhà trường chưa mang tính chất hệ thống, gây khó khăn