Seite 1
Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Phân tích tài chính Kế toán tài chính – 1st ed. Niên khóa 2011-2013 Bài đọc Ch. 5: Báo cáo ngân lưu thể hiện các dòng ngân lưu từ hoạt động kinh doanh… Chương 5 BÁBÁOO CCÁÁOO NNGGÂÂNN LLƯƯU TU THHỂỂ HIHIỆỆN CN CÁÁCC DDÒÒNNGG NNGGÂÂNN LLƯƯU TU TỪỪ HOHOẠẠTT ĐĐỘỘNGNG KKIINNHH DDOOAANNHH,, HHOOẠẠTT ĐĐỘỘNGNG ĐĐẦẦU TU TƯƯ VÀVÀ HHOOẠẠTT ĐĐỘỘNGNG TTÀÀII CCHHÍÍNNHH Stickney & Weil, Kế toán Tài chính: Giới thiệu về khái niệm, phương pháp và công dụng, Nhà xuất bản Dryden, nam 1997. Bản dịch tiếng Việt do Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright thuộc Đại học Kinh tế TP.HCM biên soạn và thực hiện. Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright chịu trách nhiệm về tính chính xác của việc dịch thuật. Trong trường hợp có khác biệt thì tài liệu nguyên gốc sẽ được sử dụng làm căn cứ. Mục đích nghiên cứu: 1. Hiểu được tại sao việc sử dụng nguyên tắc kế toán theo thực thể phát sinh (accrual accounting) để lập Bảng cân đối kế toán và Báo cáo thu nhập lại dẫn đến sự cần thiết của Báo cáo ngân lưu. 2. Hiểu được các nghiệp vụ kinh tế phát sinh thuộc về họat động kinh doanh, đầu tư và hoạt động tài chính. 3. Biết cách lập một Báo cáo ngân lưu dựa vào các dữ liệu ở bảng cân đối kế toán và báo cáo thu nhập. 4. Biết cách lập báo cáo nguồn tiền và sử dụng tiền - tiền thân của báo cáo ngân lưu. 5. Có khả năng phân tích báo cáo ngân lưu, cụ thể là phân tích mối quan hệ giữa các dòng ngân lưu từ họat động kinh doanh, đầu tư và tài chính đối với những lĩnh vực kinh doanh khác nhau. Đâu là điểm chung giữa Công ty Macy, Cửa hàng Bách hóa Store, Hiệu thuốc tây Revco và Hãng thông tấn United Press? Lần lượt, các doanh nghiệp này đã tuyên bố phá sản vào cuối những năm 1980 hoặc đầu những năm 1990, mặc dù họ đã họat động có lãi trong hầu hết những năm trước đó. Nguyên nhân của sự phá sản là do các doanh nghiệp này đã không tạo ra đủ lượng tiền cần thiết để trang trải cho chi phí họat động, trả nợ và những đầu tư cần thiết khác. Trong chương này, chúng ta sẽ thảo luận về báo cáo ngân lưu, đây là bảng báo cáo thể hiện tác động của các họat động kinh doanh, họat động đầu tư và họat động tài chính đến dòng ngân lưu phát sinh trong kỳ kế toán1 1 FASB: Financial Accounting Standard Board - Ủy ban Chuẩn mực Kế Tóan Mỹ yêu cầu báo cáo ngân lưu phải giải trình những thay đổi về tiền và các tài sản có giá trị tương đương tiền. Các tài sản có trị tương đương tiền là những đầu tư ngắn hạn, có tính thanh khỏan cao mà doanh nghiệp đầu tư khi tạm thời dư tiền. Trong suốt chương này, chúng ta dùng từ “dòng ngân lưu” (cash flows) để chỉ tiền và những tài sản tương đương tiền. Xem FASB, Chuẩn mực báo cáo tài chính, Số 95, "Báo cáo ngân lưu" 1987. Clyde P. Stickney & Roman Weil 1 Biên dịch: Trần Thị Duyên Hiệu đính: Nguyễn Tấn Bình
Seite 2
Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Phân tích tài chính Kế toán tài chính – 1st ed. Bài đọc Ch. 5: Báo cáo ngân lưu thể hiện các dòng ngân lưu từ hoạt động kinh doanh… Hình 5.1: Mối quan hệ qua lại giữa họat động đầu tư (Investing activities) họat động tài chính (Financing activities) và họat động kinh doanh (Operating activities) và các báo cáo tài chính (Financial statement). Bảng ĐẦU TÀI Bảng cân đối cân đối kế toán TƯ CHÍNH kế toán Báo cáo ngân lưu KINH DOANH Báo cáo thu nhập TỔNG QUAN VỀ BÁO CÁO NGÂN LƯU Chuơng 1 đã giới thiệu ba họat động cơ bản của doanh nghiệp là: họat động đầu tư, họat động tài chính và họat động kinh doanh, và chúng ta cũng đã thảo luận nhiều về hai báo cáo tài chính căn bản: Bảng cân đối kế toán và Báo cáo thu nhập. Hình 5.1 thể hiện mối quan hệ gắn bó giữa ba họat động này trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp: mỗi vận động của họat động này luôn có quan hệ hổ tương với họat động kia. Dòng ngân lưu gắn các họat động này với nhau và giữ cho chúng thực hiện được trôi chảy. Nếu doanh nghiệp không tạo ra tiền kịp thời và đầy đủ, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn và có thể dẫn đến phá sản. Ví dụ Trong tháng 1 năm 1, Công ty điện Solinger Electric Corporation bắt đầu họat động cung cấp điện cho khách hàng tiêu dùng. Từ nguồn vốn của chủ sở hữu và vốn vay, công ty đã đầu tư để mua nhà xưởng và thiết bị. Và họat động của công ty rất có hiệu quả, lợi nhuận ròng đã tăng từ 3000 đô la trong năm 1 lên 20.000 đô la trong năm 4. Tuy nhiên, công ty đã gặp phải khó khăn ngày càng tăng trong việc thu tiền các hóa đơn đến hạn. Ban lãnh đạo công ty tự hỏi, tại sao công ty có thể vừa tăng lãi ròng, đồng thời, lại luôn ở trong tình trạng thiếu hụt tiền mặt. Clyde P. Stickney & Roman Weil 2 Biên dịch: Trần Thị Duyên Hiệu đính: Nguyễn Tấn Bình
Seite 3
Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Phân tích tài chính Kế toán tài chính – 1st ed. Bài đọc Ch. 5: Báo cáo ngân lưu thể hiện các dòng ngân lưu từ hoạt động kinh doanh… MỐI QUAN HỆ GIỮA LỢI NHUẬN VÀ DÒNG NGÂN LƯU Doanh thu và chi phí được phản ảnh trong báo cáo thu nhập không tương ứng với số tiền thu vào và chi ra trong kỳ. Việc khác nhau này do hai nguyên nhân chính: 1. Lợi nhuận được tính dựa trên cơ sở kế toán theo thực thể phát sinh. Thời điểm ghi nhận doanh thu không luôn luôn tương ứng với thời điểm thu tiền từ khách hàng. Tương tự, thời điểm ghi nhận chi phí không nhất thiết là lúc thực tế thanh toán cho người cung cấp, lương nhân viên hoặc những chủ nợ khác. Như đã chỉ ra trong chương 3, nguyên tắc chính của kế toán theo thực thể phát sinh là tập trung ghi nhận việc doanh nghiệp sử dụng tài sản để tạo ra lợi nhuận, không quan tâm đến thực tế thu tiền và chi tiền như thế nào. 2. Doanh nghiệp có thể có những nguồn thu, chi tiền không liên quan trực tiếp đến hoạt động chính của mình, chẳng hạn thu do phát hành các lọai chứng khoán, chi thanh toán tiền cho những họat động liên quan đến phát hành chứng khoán hoặc chi trả cổ tức. Doanh nghiệp cũng có thể mua những thiết bị không có liên quan trực tiếp đến các họat động kinh doanh trong kỳ báo cáo. Các họat động đầu tư và hoạt động tài chính này đều có thể tạo ra tiền và sử dụng tiền. Để có thể hiểu được mối quan hệ giữa lợi nhuận và dòng ngân lưu, chúng ta xem xét số liệu của công ty Solinger Electric trong năm 4, thể hiện trong bảng 5.1. Doanh thu được thể hiện trong báo cáo thu nhập là 125.000 đô la, Công ty chỉ mới thu được 90.000 đô la của khách hàng. Đến cuối năm, phần còn lại chưa thu được là 35.000 đô la (=125.000 - 90.000). Số tiền chưa thu này làm tăng "khoản phải thu" trong Bảng cân đối kế toán2. Đối với giá vốn hàng bán thể hiện trên báo cáo thu nhập là 60.000 đô la, công ty chỉ thanh toán cho nhà cung cấp là 50.000 đô la. Sự khác nhau về thời gian giữa dòng ngân lưu và các chi phí phát sinh khác như lương nhân viên hay các chi phí họat động khác cũng diễn ra tương tự. Cũng cần lưu ý rằng không có dòng ngân lưu cụ thể nào liên quan đến chi phí khấu hao xảy ra trong năm 4. Doanh nghiệp đã dùng các khoản tiền thu được trong những năm trước để mua nhà xưởng thiết bị, nhưng dựa trên nguyên tắc kế toán theo thực thể phát sinh, những khoản tiền thanh toán trước đó không tạo nên chi phí trong kỳ báo cáo. Sự thanh toán này thể hiện trong Bảng cân đối kế toán bằng việc tăng giá trị của nhà xưởng thiết bị trong khoản mục tài sản. Trong báo cáo ngân lưu, việc mua tài sản này thể hiện là dòng ngân lưu chi ra để đầu tư. Đến năm nay, khi sử dụng thiết bị nhà xuởng này, doanh nghiệp ghi nhận chi phí liên quan đến việc sử dụng tài sản trong kỳ, cho dù thực tế không có một khoản chi tiền nào cả. Như vậy trong năm 4, các họat động kinh doanh của doanh nghiệp đã tạo được 20.000 đô la lãi ròng nhưng thực tế lượng tiền chỉ tăng được 8.000 đô la mà thôi. 2 Nhằm mục đích minh họa nên chúng ta đơn giản hoá ví dụ này. Trong thực tế, một số các khỏan phải thu đã có số dư từ đầu năm. Tương tự, cũng có một số các khỏan phải trả cũng có số dư từ đầu năm. Clyde P. Stickney & Roman Weil 3 Biên dịch: Trần Thị Duyên Hiệu đính: Nguyễn Tấn Bình
Seite 4
Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright Phân tích tài chính Kế toán tài chính – 1st ed. Bài đọc Ch. 5: Báo cáo ngân lưu thể hiện các dòng ngân lưu từ hoạt động kinh doanh… Như thể hiện trong bảng 5.1, trong năm 4 các họat động tài chính và đầu tư của doanh nghiệp đã tác động đến lượng tiền của doanh nghiệp. Doanh nghiệp đã thanh toán 125.000 đô la mua thiết bị mới và 8.000 đô la chia cổ tức, đồng thời doanh nghiệp nhận được 100.000 đô la từ việc phát hành trái phiếu. Các họat động này của doanh nghiệp đã làm giảm lượng tiền một khoản là 25.000 đô la. Báo cáo ngân lưu thể hiện phía bên phải của bảng 5.1 được làm theo phương pháp trực tiếp. Phương pháp trực tiếp tính toán dòng ngân lưu từ các họat động bằng cách trừ các khoản tiền đã thanh toán cho nhà cung cấp, nhân viên, thanh toán khác, từ số tiền thu được từ khách hàng. Tuy nhiên, hầu hết các doanh nghiệp lại sử dụng phương pháp gián tiếp để tính dòng ngân lưu phát sinh từ họat động kinh doanh. Trong phần sau của chương này, chúng ta sẽ thảo luận đầy đủ hơn về phương pháp gián tiếp để tính dòng ngân lưu từ hoạt động kinh doanh bằng cách điều chỉnh lợi nhuận ròng với các khoản doanh thu và chi phí chưa thực tế thu chi tiền. Bảng 5.1: Công ty Solinger Electric Báo cáo thu nhập và Báo cáo Ngân lưu năm 4. (Đơn vị tính: đô la) Báo cáo Báo cáo thu nhập ngân lưu Doanh thu bán hàng 125.000 90.000 Thu từ khách hàng Trừ chi phí Trừ các khoản đã trả Giá vốn hàng bán 60.000 50.000 Trả cho người cung cấp hàng hóa Trả lương 20.000 19.000 Trả lương cho nhân viên Khấu hao 10.000 0 ---- Trả lãi vay 4.000 4.000 Trả cho người cho vay Chi phí khác 11.000 9.000 Trả cho nhà cung cấp khác Tổng cộng chi phí 105.000 82.000 Tổng cộng đã trả cho nhà cung cấp và nhân viên Lợi nhuận ròng 20.000 8.000 (1) Ngân lưu từ hoạt động kinh doanh (125.000) (2) Ngân lưu từ họat động đầu tư vào Nhà xuởng &Thiết bị ( 8.000) Chia cổ tức 100.000 Thu tiền từ phát hành trái phiếu dài hạn 92.000 (3) Ngân lưu từ họat động tài chính (1)+(2)+(3) = (25.000) Thay đổi ròng trong quỹ tiền mặt. 30.000 Tồn quỹ tiền mặt 1/1 năm 4 5.000 Tồn quỹ tiền mặt 31/12 năm 4 Clyde P. Stickney & Roman Weil 4 Biên dịch: Trần Thị Duyên Hiệu đính: Nguyễn Tấn Bình
Die ersten 4 Seiten werden angezeigt. Laden Sie das Dokument herunter, um alles zu sehen.
Kommentare (0)
Noch keine Kommentare. Seien Sie der Erste!