148 TÌNH HUỐNG SƯ PHẠM TRONG GIÁO DỤC ĐẶC BIỆT 148 TÌNH HUỐNG SƯ PHẠM TRONG GIÁO DỤC ĐẶC BIỆT Tác giả: NGUYỄN THỊ HẠNH LỜI GIỚI THIỆU Trong công việc chăm sóc, giáo dục, trợ giúp trẻ khuyết tật, các thầy cô giáo, các chuyên gia, các cán bộ tư vấn, tham vấn trong lĩnh vực giáo dục đặc biệt dành cho trẻ khuyết tật, các bậc cha mẹ và những người thân... luôn phải nếm trải, đương đầu và giải quyết các tình huống sư phạm thường diễn ra trong từng giây phút của công việc. Các tình huống trong giáo dục đặc biệt đều là những tình huống rất khó xử lí đối với giáo viên. Cuốn sách 148 tình huống sư phạm trong “giáo dục đặc biệt” của tác giả Nguyễn Thị Hạnh giảng viên Khoa Giáo dục Đặc biệt, Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương là kết quả gặt hái từ quá trình dày công học hỏi, giảng dạy; nghiên cứu; sưu tầm; chọn lựa rút ra từ vốn kinh nghiệm thực tiễn; mà tác giả đã trải nghiệm trong 6 năm say mê với trẻ khuyết tật trong lĩnh vực giáo dục đặc biệt. Cuốn sách chứa đựng 148 tình huống sư phạm thường xảy ra trong Giáo dục Đặc biệt dành cho trẻ khuyết tật trí tuệ, trẻ khiếm thính; trẻ khiếm thị, trẻ đa tật và các trẻ mắc hội chứng: tự kỉ, tăng động giảm tập trung, bại não, động kinh, v.v...148 tình huống được tác giả chia làm 3 phần: Phần 1: Tác giả nêu lên 25 tình huống và tiến hành phân tích; giải quyết từng tình huống theo gợi ý của tác giả Phần 2: Gồm 63 tình huống sư phạm thường xảy ra trong chăm sóc, giáo dục và trợ giúp trẻ khuyết tật được tác giả lựa chọn, nêu lên thành tình huống sư phạm và giới thiệu, gợi ý các phương án giải quyết có thể có trong mọi tình huống cụ thể để người đọc tự lựa chọn phương án mà mình cho là hợp lí hơn cả, từ đó rút ra những kết luận sư phạm cho mỗi tình huống. Phần 3: Gồm 60 tình huống sư phạm. Trong mỗi tình huống tác giả nêu lên những câu hỏi, yêu cầu người đọc phải tự tìm các phương án trả lời và rút ra kết luận sư phạm cần thiết. Có thể nói, với 148 tình huống sư phạm được tác giả nêu lên, giúp người đọc có những gợi ý có tính định hướng cần thiết về việc giải quyết các tình huống thường gặp trong giáo dục đặc biệt dành cho trẻ khuyết tật. Cuốn sách được trình bày với dung lượng vừa phải, bố cục hợp lí, văn phong rõ ràng kem theo các hình ảnh minh họa sinh động. Có thể nói cuốn sách của tác giả Nguyễn Thị Hạnh là một tài liệu rất thiết thực và bổ ích đối với sinh viên, giáo viên các khoa Giáo dục Đặc biệt ở các trường sư phạm đào tạo cán bộ, giáo viên và cán bộ nghiên cứu trong lĩnh vực giáo dục đặc biệt dành cho trẻ khuyết tật. Va đây cũng là một tài liệu tham khảo khá lí thú cho các giáo viên, các cán bộ tư vấn; tham vấn, các nhà quản lý trong các cơ quan nghiên cứu; các trung tâm chăm sóc, giáo dục trẻ đặc biệt cũng như các bậc cha mẹ và người thân trong gia đình có trẻ khuyết tật. Tài liệu này thật đáng trân trọng và góp phần giải quyết khó khăn trong thực tiễn đào tạo ngành giáo dục đặc biệt hiện nay. Mặt khác, tài liệu cũng có thể là những bài tập thực hành sư phạm cho sinh viên ngành giáo dục đặc biệt. Với tư cách nguyên là Tổng Giám đốc “Dự án quốc gia về can thiệp sớm dành cho trẻ khiếm thính” mã số VN.01.59.01 chu kì (1998- 2002) và là Phó giám đốc Trung tâm đào tạo và phát triển giáo dục đặc biệt của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu với bạn đọc cuốn sách do tác giả Nguyễn Thị Hạnh biên soạn. Hà Nội, tháng 6 năm 2010 Người giới thiệu GS.TS. Nguyễn Quang Uẩn LỜI MỞ ĐẦU Trong thực tế hiện nay luôn có các tình huống sư phạm xảy ra trong hệ thống giáo dục phổ thông và giáo dục đặc biệt. Giáo viên tìm cách giải quyết tình huống có hiệu quả với các trẻ bình thường đã khó huống chi là với trẻ khuyết tật. Mỗi trẻ khuyết tật là một cá nhân, các em có năng lực, nhu cầu và cách thể hiện hành vi riêng của mình. Bởi vậy, giáo viên không thể đưa ra cách giải quyết tình huống cố định mà cần linh hoạt với từng trẻ ở các dạng tật khác nhau. Ví dụ không thể đem cách giải quyết tình huống của trẻ tự kỉ này áp dụng cho trẻ khiếm thính hoặc khiếm thị, thậm chí là với trẻ tự kỉ kh